Kλιματικός κίνδυνος: Το χάσμα από τις δεσμεύσεις στις πράξεις

Της Σοφίας Εμμνουήλ ([email protected])

Παρά την θέσπιση υποχρεώσεων δημοσιότητας και ρυθμιστικού πλαισίου για τον κλιματικό κίνδυνο οι επιχειρήσεις απέχουν από μια κουλτούρα πρόληψης που θα κινητοποιεί δράσεις για την αξιοποίηση επενδυτικών ευκαιριών με στόχο τη βιωσιμότητα και δεν αξιοποιούν στο βαθμό που θα έπρεπε τα δεδομένα γύρω από τον κλιματικό κίνδυνο στην στρατηγική τους.

Ας σημειωθεί ότι οι φυσικές καταστροφές είναι κορυφαία απειλή για τις επιχειρήσεις, ειδικά στην Ελλάδα. Είναι ενδεικτικό ότι πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα, πυρκαγιές και σεισμοί έχουν στοιχείσει μερικά δισ. ευρώ τα τελευταία χρόνια. Η κλιματική αλλαγή είναι ένας κίνδυνος που έχει αναβαθμιστεί και θα είναι ψηλά στην ατζέντα τις επόμενες δεκαετίες.  

Οι επιχειρήσεις, αν και αναλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το κλίμα, δεν δημοσιοποιούν ένα σχέδιο μετάβασης για να υποστηρίξουν την υλοποίησή τους και δεν συμπεριλαμβάνουν τις ποσοτικές επιπτώσεις των κλιματικών κινδύνων στις εταιρικές τους αναφορές. Αυτή είναι μια παγκόσμια τάση όπως δείχνουν τα συμπεράσματα της τελευταίας παγκόσμιας έκθεσης της ΕΥ, Global Climate Risk Barometer, που αξιολόγησε 1.500 επιχειρήσεις σε 51 χώρες με βάση τον αριθμό των γνωστοποιήσεων που δημοσιεύουν (κάλυψη) και την έκταση ή τη λεπτομέρεια κάθε γνωστοποίησης (ποιότητα), με βάση τα πρότυπα του Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD).

Παρά τη βελτίωση της κάλυψης (+6% σε ετήσια βάση, από 84% το 2022 σε 90% το 2023) και της ποιότητας των γνωστοποιήσεων (+6%, στο 50%), ιδίως στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, ο ρυθμός βελτίωσης παραμένει πολύ αργός. Διαπιστώνεται επίσης μία συνεχιζόμενη έλλειψη λεπτομερούς πληροφόρησης στις αναφορές αυτές, καθώς και μειωμένη αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων που τις περιβάλλουν. Το Ηνωμένο Βασίλειο (66%), η Γερμανία (62%), η Γαλλία (59%), η Ισπανία (59%) και οι ΗΠΑ (52%), αποτελούν μερικές από τις κορυφαίες αγορές ως προς την ποιότητα των γνωστοποιήσεων για το κλίμα.

Υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ επιχειρήσεων σε διαφορετικές αγορές και κλάδους της οικονομίας, ως προς την ποιότητα και την κάλυψη των εκθέσεων βιώσιμης ανάπτυξης, όπως επισημαίνει η Κιάρα Κόντη, Εταίρος και Επικεφαλής Υπηρεσιών Κλιματικής Αλλαγής και Βιώσιμης Ανάπτυξης της ΕΥ Ελλάδος. Σε μεγάλο βαθμό, αυτό εξηγείται από τις διαφορές στην αυστηρότητα του ρυθμιστικού πλαισίου, όπως εξηγεί. Ωστόσο, οι εκθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο στο πλαίσιο της κανονιστικής συμμόρφωσης, αλλά και υπό το πρίσμα της επιχειρηματικής ανάπτυξης. Η κ. Κόντη εξηγεί ότι μέσω αυτών, οι οργανισμοί αποκρυσταλλώνουν τη στρατηγική τους για το κλίμα και διατυπώνουν με σαφήνεια τις δράσεις που αναλαμβάνουν, τους κινδύνους, αλλά και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που πρέπει να περάσουμε από την εξαγγελία δεσμεύσεων στην υλοποίησή τους. Έτσι μόνο θα μπορέσουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τόσο των μετόχων όσο και των πελατών, και να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμη ευρύτερη αξία για όλα τα ενδιαφερόμενά τους μέρη.

Είναι εξάλλου ενδεικτικό ότι μόνο μία στις τρεις εταιρείες περιλαμβάνει στις οικονομικές της καταστάσεις, μία ανάλυση της σχέσης των ποσοτικών ή ποιοτικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής με τις χρηματοοικονομικές τους επιδόσεις. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις δε γνωστοποιούν τους τρόπους με τους οποίους σκοπεύουν να ευθυγραμμίσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο και τις δραστηριότητές τους με τις πιο πρόσφατες συστάσεις για το κλίμα. Οι εταιρείες που έχουν κατανοήσει τη σύνδεση μεταξύ των κλιματικών κινδύνων και της στρατηγικής για την επιχειρηματική ανάπτυξη, είναι καλύτερα προετοιμασμένες για να διαχειριστούν τις νέες απαιτήσεις γνωστοποιήσεων για το κλίμα, συγκριτικά με εκείνες που συνεχίζουν να υιοθετούν μία προσέγγιση που βασίζεται μόνο στην ανάγκη συμμόρφωσης.