Διαχείριση κλιματικής αλλαγής: Πολλές δεσμεύσεις αλλά περιορισμένες δράσεις

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Πέντε χρόνια περίπου μετά την οριστικοποίηση των συστάσεων του Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) για την εθελοντική δημοσιοποίηση αναλυτικών πληροφοριών για τη διαχείριση της κλιματικής αλλαγής και είναι ενθαρρυντικό ότι αυξάνεται ο αριθμός των εταιρειών που υιοθετούν αυτές τις συστάσεις σε 4 θεματικούς πυλώνες: διακυβέρνηση, στρατηγική, διαχείριση κινδύνων και μετρήσεις/στοχοθεσία.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος, οι γνωστοποιήσεις για το κλίμα των εταιρειών δεν είναι ακόμη τόσο ολοκληρωμένες όσο θα ήθελαν οι επενδυτές, οι ρυθμιστικές αρχές και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς. Ας σημειωθεί ότι όσο περισσότερο εκτίθενται οι εταιρείες σε θέματα που αφορούν τη διαχείριση της κλιματικής αλλαγής τόσο περισσότερο αυξάνεται η ζήτηση για πιο ποιοτική πληροφόρηση από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εξάλλου, από το 2024 και έπειτα, η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τις Εκθέσεις Εταιρικής Βιωσιμότητας (CSRD) απαιτεί από όλες τις μεγάλες εταιρείες και τις εισηγμένες μικρομεσαίες και στην Ελλάδα, να δημοσιεύουν ετήσιους Απολογισμούς Bιώσιμης Aνάπτυξης, με καλύτερη ποιότητα πληροφοριών αποβλέποντας στη στήριξη της μετάβασης σε μία βιώσιμη οικονομία, στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού και της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ. 

Διαπιστώνεται ωστόσο ότι οι πληροφορίες για τον κλιματικό κίνδυνο δεν έχουν ακόμη σημαντικό αντίκτυπο όσον αφορά την επιτάχυνση της διαδικασίας απανθρακοποίησης. Η έκθεση Global Climate Risk Barometer της EY, που μελέτησε τις προσπάθειες περισσότερων από 1.500 επιχειρήσεων σε 47 χώρες με βάση τις 11 συστάσεις του προτύπου TCFD, έδειξε ότι οι εταιρείες εξακολουθούν να δυσκολεύονται να βελτιώσουν την ποιότητα των δημοσιοποιήσεών τους.

Η έκθεση της ΕΥ βαθμολογεί τις επιχειρήσεις με βάση τον αριθμό των δημοσιοποιήσεων που γνωστοποιούν (κάλυψη) και την έκταση ή τη λεπτομέρεια κάθε δημοσιοποίησης (ποιότητα). Σύμφωνα με την έκθεση, με άριστα το 100%, δηλαδή δημοσιοποίηση πληροφοριών για όλες τις συστάσεις του TCFD, η μέση βαθμολογία έφτασε φέτος το 84%, καταγράφοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2021 (70%).

Η μέση βαθμολογία σε σχέση με την ποιότητα βρίσκεται στο 44%, οριακά πάνω από το 42% πέρυσι. Μια βαθμολογία 100% θα έδειχνε ότι μια εταιρεία γνωστοποιεί όλες τις απαραίτητες λεπτομέρειες. Παρά την αυξανόμενη ρυθμιστική και πολιτική κινητικότητα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τις σαφείς βελτιώσεις στους κανόνες δημοσιοποιήσεων κατά τους τελευταίους 12 μήνες, συμπεριλαμβανομένων των προτεινόμενων προτύπων από το νεοσύστατο Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Αειφορίας (ISSB), οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να λάβουν πρακτικά μέτρα για την απανθρακοποίηση. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο το 29% των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα, δηλώνουν ότι αναφέρουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις οικονομικές τους καταστάσεις, ένδειξη ότι δεν έχουν τα δεδομένα που χρειάζονται ή ότι δεν έχουν υπολογίσει την επίδραση. Επιπλέον, περισσότερες από τις μισές αναφορές ως προς την επίδραση του κλίματος σε αυτές τις καταστάσεις, είναι ποιοτικές και όχι ποσοτικές.

Η Κιάρα Κόντη, Partner και Επικεφαλής των Υπηρεσιών Κλιματικής Αλλαγής και Βιώσιμης Ανάπτυξης της ΕΥ Ελλάδος και στην περιοχή της Κεντρικής, Ανατολικής, Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας (CESA), σχολιάζει ότι οι δημοσιοποιήσεις των εταιρειών για το κλίμα έχουν βελτιωθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο, καθώς οι προσδοκίες της κοινωνίας και των ενδιαφερομένων μερών αυξάνονται και το ρυθμιστικό περιβάλλον αυστηροποιείται. Επισημαίνει ωστόσο ότι οι δράσεις των εταιρειών για την απανθρακοποίηση δεν ακολουθούν με τον ίδιο ρυθμό και οι εταιρείες οφείλουν να αντιληφθούν ότι οι δημοσιοποιήσεις για το κλίμα δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Σημειώνεται ότι σχεδόν οι μισοί από τους οργανισμούς που συμμετείχαν στην έρευνα παγκοσμίως (49%) απάντησαν ότι διεξήγαγαν ανάλυση κλιματικών σεναρίων, μία από τις συστάσεις του TCFD. Το 75% των εταιρειών απάντησαν ότι έχουν διεξαγάγει ανάλυση κλιματικού κινδύνου, ενώ το 62% ότι έχουν πραγματοποιήσει ανάλυση ευκαιριών, και το 61% ότι έχουν δημοσιοποιήσει στρατηγικές απανθρακοποίησης.

Η έρευνα δείχνει, επίσης, ότι οι εταιρείες εξετάζουν πλέον με πιο ισορροπημένο τρόπο τους διάφορους τύπους κινδύνων, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Δίνουν προσοχή, τόσο στους “κινδύνους μετάβασης”, που απορρέουν από αλλαγές στην οικονομία που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή, για παράδειγμα βραδύτερη ανάπτυξη σε συγκεκριμένους τομείς όσο και στους “φυσικούς κινδύνους”, που είναι άμεσο αποτέλεσμα των αλλαγών στο κλίμα, όπως οι συνέπειες αυξημένων βροχοπτώσεων. Πέρυσι, οι εταιρείες επικεντρώθηκαν περισσότερο στους φυσικούς κινδύνους (55%), παρά στους κινδύνους μετάβασης (25%).

Η ποσότητα και η ποιότητα των δημοσιοποιήσεων ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, ωστόσο, όπως και στις τρεις προηγούμενες εκθέσεις, χώρες με αυστηρούς κανονισμούς σε σχέση με τις δημοσιοποιήσεις για το κλίμα, μια επενδυτική κοινότητα που εστιάζει στο μέλλον και ισχυρά μηνύματα από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τείνουν να συγκεντρώνουν τις υψηλότερες βαθμολογίες. Έτσι, οι χώρες με την καλύτερη ποιότητα δημοσιοποιήσεων αναδεικνύονται η Νότια Κορέα και η Ιρλανδία, καθώς και αρκετές χώρες στη Νότια, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με το Ηνωμένο Βασίλειο να σημειώνει την υψηλότερη βαθμολογία, τόσο σε ποιότητα, όσο και σε κάλυψη.