Συνεργασίες και μέτρα θωράκισης απέναντι στην κλιματική κρίση

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ανάγεται σε προαπαιτούμενο για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ενώ για την θωράκιση των νοικοκυριών απαιτείται επιπλέον συνδυασμός μέτρων για μείωση ανθρακικού αποτυπώματος και ενεργειακού κόστους.

Το σημαντικό θέμα της συνεργασίας, δημόσιου, ιδιωτικού τομέα και κυβερνήσεων αναδεικνύεται από τους συμμετέχοντες στο 9ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιείται στους Δελφούς 10 – 13 Απριλίου και τελεί υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Όλοι αναγνωρίζουν ότι παυτόχρονα με τις προκλήσεις υπάρχουν και ευκαιρίες, με ενδεικτικό το παράδειγμα της Κίνας, όπως ανέφερε ο Christopher Flensborg, Head of Climate & Sustainable Finance, SEB. Όπως είπε, πριν 10 χρόνια η Κίνα χρησιμοποιούσε το 10% του ΑΕΠ της στην υγεία, εξαιτίας της ρύπανσης. Τώρα το Πεκίνο έχει καθαρή ατμόσφαιρα και αυτό ήταν το αποτέλεσμα μιας μεγάλης επένδυσης. “Βλέπουμε ένα καθεστώς με πελάτες να αλλάζουν τι απαιτήσεις τους. Αν δεν παρακολουθείς αυτή την αλλαγή, θα χάσεις δουλειά. Αν οι πελάτες δεν το καταλάβουν δεν θα έχουν πρόσβαση στα κεφάλαια”, σημείωσε μεταξύ άλλων. Από την πλευρά της η Leila Kamdem, επικεφαλής του τμήματος Κλιματικού Ρίσκου της HSBC στη Μεγάλη Βρετανία, τόνισε ότι χρειάζεται στήριξη μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών, του ιδιωτικού, του δημόσιου τομέα και των κυβερνήσεων, αλλιώς θα προκύπτουν φαινόμενα όπως στη Φλόριντα και την Καλιφόρνια, όπου ο ασφαλιστικός τομέας δεν είναι προσβάσιμος για τους ιδιοκτήτες σπιτιών. “Αυτό έχουμε όταν δεν έχουμε συνεργασία. Θα χρειαστεί μια δυναμική προσπάθεια”, τόνισε μεταξύ άλλων. 

Εντωμεταξύ, σε επίπεδο νοικοκυριών έχουν αναδειχθεί πρωτοβουλίες με δυνητικά σημαντικό αντίκτυπο. Για παράδειγμα, πρόσφατη ανάλυση του Green Tank και των Facets προτείνει αλλαγές για τον τομέα των οικιακών κτιρίων και τον τομέα των οδικών μεταφορών καταλήγοντας σε συνδυασμούς μέτρων που μειώνουν τόσο το ανθρακικό αποτύπωμα όσο και το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών έως το 2030. Η υλοποίηση αυτών των μέτρων μπορεί να εξασφαλίσει έως και 1,6 δις ετήσιο οικονομικό όφελος το 2030, μειώνοντας παράλληλα τις εκπομπές των δύο τομέων έως και κατά 7,1 εκατ. τόνους CO2 το ίδιο έτος.

Ενδεικτικά, για τον τομέα των κτιρίων τα βασικότερα ευρήματα της ανάλυσης συνοψίζονται ως εξής:

-Τα δύο πιο οικονομικά αποδοτικά σενάρια συνδυάζουν συμπεριφορικές αλλαγές και άλλα μέτρα χαμηλού κόστους με εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών για κάλυψη ιδίων αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια και ήπιες ή ριζικές ενεργειακές αναβαθμίσεις. Τα σενάρια αυτά έχουν καθαρό όφελος για τα νοικοκυριά καθώς εμφανίζουν αρνητικές τιμές ετησιοποιημένου κόστους μεταξύ -6 εκατ. και -561 εκατ. ευρώ το 2030.

-Οι μειώσεις των ενεργειακών δαπανών από την υλοποίηση του σεναρίου που βασίζεται στις ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις θα ανέλθει σε 890 ευρώ ανά έτος και για κάθε νοικοκυριό το 2030, ενώ για το σενάριο που βασίζεται στις ριζικές αναβαθμίσεις στα 1370 ευρώ.

-Το συνολικό κόστος επενδύσεων έως και το 2030 για το σενάριο που περιλαμβάνει ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις για 100.000 κατοικίες ανά έτος είναι 22,7 δισ. ευρώ ενώ για το σενάριο στο οποίο αντιστοιχούν ριζικές ενεργειακές αναβαθμίσεις ετησίως για 80.000 κατοικίες ανέρχεται στα 28,6 δισ. ευρώ. Και οι δύο αυτές τιμές είναι στην ίδια τάξη μεγέθους με τις αντίστοιχες του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

-Τα δύο σενάρια θα περιορίσουν το ανθρακικό αποτύπωμα του οικιακού κτιριακού αποθέματος κατά 57% και 58% το 20230 σε σχέση με τις εκπομπές του 2022, αντίστοιχα. 

Για τον τομέα των οδικών μεταφορών σημειώνεται από την έκθεση ότι:

-Το βασικό σενάριο που είναι παραπλήσιο με αυτό του ΕΣΕΚ και στοχεύει σε μερίδιο 18,5% ηλεκτρικών αυτοκινήτων στο σύνολο των επιβατικών το 2030, επιτυγχάνει μείωση εκπομπών κατά 30% σε σχέση με το 2022 με σημαντικό συνολικό κόστος επένδυσης 22,9 δισ. ευρώ για ολόκληρη την περίοδο 2023-2030. 

-Η εφαρμογή μέτρων όπως είναι η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους, η ήπια κινητικότητα, ο συνεπιβατισμός και η τηλεργασία, στα οποία δεν δίνεται έμφαση στο ΕΣΕΚ, αυξάνουν τις επενδύσεις μόνο κατά 28 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο σε σχέση με το βασικό σενάριο της ηλεκτροκίνησης, αλλά οδηγούν σε πολύ σημαντικές επιπλέον ετήσιες μειώσεις τόσο στο ανθρακικό αποτύπωμα όσο και στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών. Η ταυτόχρονη εφαρμογή αυτών των μέτρων μαζί με αυτά για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης εκτιμάται ότι θα περιορίσει τις αντίστοιχες ετήσιες δαπάνες για τα νοικοκυριά κατά 810 εκατ. ευρώ με 1.070 δισ. ευρώ και τις ετήσιες εκπομπές CO2 έως και 1,44 εκατ. τόνους CO2eq το 2030.