Στο δρόμο για την παραγωγή ανανεώσιμων καυσίμων

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Με την ολοκλήρωση πρόσφατα των κανονιστικών πράξεων που απαιτούνταν για την ενσωμάτωση του βιομεθανίου και του υδρογόνου στο ενεργειακό σύστημα της χώρας ανοίγει ο δρόμος για επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων καυσίμων στη χώρα.

Εκφράζονται ωστόσο ανησυχίες από παράγοντες της αγοράς που προβλέπουν καθυστερήσεις μέχρι να οριστικοποιηθούν κανόνες και διαδικασίες που αφορούν τόσο τους χρόνους αδειοδότησης όσο και τις δυνατότητες σύνδεσης. Οπότε για να επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι (2,1 TWh Βιομεθανίου το 2030) εκτιμάται ότι θα δοθεί έμφαση κυρίως στις μετατροπές και επεκτάσεις υπαρχουσών μονάδων βιομεθανίου. 

Το βιομεθάνιο είναι καθαρή ενέργεια, καθώς παράγεται από την αναβάθμιση του βιοαερίου που προέρχεται από οργανικά υλικά όπως τα γεωργικά απόβλητα, η κοπριά και τα φυτικά υλικά. Η διαδικασία καθαρισμού αφαιρεί το CO2, το νερό και άλλες ακαθαρσίες, με αποτέλεσμα ένα αέριο με τις ίδιες ιδιότητες με το ορυκτό φυσικό αέριο. Ως εκ τούτου, το βιομεθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις ίδιες συσκευές και υποδομές χωρίς να απαιτούνται διαφορετικές προδιαγραφές δικτύου. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βιοκαύσιμο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ειδικά σε τομείς όπως οι μετακινήσεις βαρέως τύπου και η ναυτιλία. Έχει το πλεονέκτημα να μπορεί να έχει ακόμα και αρνητικές εκπομπές, ανάλογα με την πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται, καθώς απομακρύνει το CO2 από την ατμόσφαιρα.  

Με τον Κανονισμό Εγκατάστασης και Λειτουργίας Μονάδων Βιομεθανίου και την τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, η Ελλάδα κάνει τα πρώτα της βήματα για τη δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου. Όπως αναφέρθηκε σε πρόσφατη ημερίδα της εξειδικευμένης εταιρείας QLAB, αν και η Υπουργική Απόφαση για το καθεστώς στήριξης εκκρεμεί, οι επενδυτές έχουν ήδη τη δυνατότητα να ξεκινήσουν την αδειοδοτική διαδικασία, προετοιμάζοντας το έδαφος για την είσοδο του βιομεθανίου στην ενεργειακή αγορά.

Η ημερίδα κατέδειξε πως η Ελλάδα έχει τις βάσεις και το ανθρώπινο δυναμικό για να πρωταγωνιστήσει στην ενεργειακή μετάβαση, αρκεί να κινηθεί με συντονισμό, θεσμική σαφήνεια και επενδυτική αποφασιστικότητα. Παρά τη θετική δυναμική, η αγορά παραμένει αντιμέτωπη με σημαντικά εμπόδια, όπως η διακοψιμότητα από τον ΔΕΔΔΗΕ, οι αρνητικές τιμές ενέργειας και η έλλειψη επαρκούς πρώτης ύλης. Οι παραγωγοί τονίζουν την ανάγκη για θεσμική στήριξη και ρεαλιστικούς μηχανισμούς προσαρμογής ώστε η μετάβαση να γίνει ομαλά και με υγιή τρόπο.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Υφαντή, πρόεδρο του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου (ΕΣΠΑΒ), η αδυναμία συγκέντρωσης πρώτης ύλης και το υψηλό κόστος παραμένουν το μείζον πρόβλημα. Στο πλαίσιο αυτό προτείνει παράταση της ενίσχυσης 25%, θεσμοθέτηση ειδικού πλαισίου διακοψιμότητας και κίνητρα για μετατροπή υφιστάμενων μονάδων σε βιομεθάνιο. Εθνική Task Force για το βιομεθάνιο προτείνει από την πλευρά του ο ενεργειακός σύμβουλος Θεόδωρος Τερζόπουλος, με στόχο την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης εντός 120 ημερών. Κατά την άποψή του η ομάδα θα πρέπει να απαρτίζεται από εκπροσώπους των αρμόδιων υπουργείων, του ΔΕΣΦΑ, του ΔΑΠΕΕΠ, του ΕΣΠΑΒ, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του επιχειρηματικού κόσμου, για να εξασφαλιστεί η ολιστική προσέγγιση του ζητήματος.

Σημειώνεται ότι ο Διαχειριστής λειτουργεί ως διευκολυντής στη μετάβαση προς τα ανανεώσιμα αέρια, με έργα που θα επιτρέψουν τη διασύνδεση νέων μονάδων με το δίκτυο μεταφοράς, όπως ανέφερε στην ημερίδα της QLAB στη Θεσσαλονίκη η Εύα Τσουκαλίδου, Διευθύντρια Πιλοτικού Έργου Βιομεθανίου του ΔΕΣΦΑ. Όπως είπε, η χώρα διαθέτει ιδανικές συνθήκες και υψηλό δυναμικό παραγωγής βιομεθανίου, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας.

Εν κατακλείδι, το βιομεθάνιο μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο πηγή καθαρής ενέργειας, αλλά και πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και περιφερειακής ανάπτυξης.