Κίνδυνος αποεπενδύσεων για μη αξιόπιστα σχέδια ενεργειακής μετάβασης

Tης Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Αλλάζει άρδην η προσέγγιση, ο ρόλος και η ευθύνη εταιρειών και θεσμικών επενδυτών σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, με τους τελευταίους να προτίθενται να απομακρυνθούν επενδυτικά από εταιρείες που δεν διαθέτουν αξιόπιστα σχέδια για μετάβαση σε ουδέτερο αποτύπωμα άνθρακα και διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Η τάση αποκτά δυναμική τον τελευταίο χρόνο και αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω, ειδικά μετά την πανδημία που ανέδειξε την πρόκληση για επανεκτίμηση της σχέσης που έχουν οι κεφαλαιαγορές με την κοινωνία, το περιβάλλον και την εταιρική διακυβέρνηση. 

Οριμένες από αυτές τις αλλαγές αναδεικνύει η πέμπτη ετήσια παγκόσμια έρευνα της HSBC σε 2.000 εκδότες χρέους και θεσμικούς επενδυτές. Δείχνει ότι πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες πιστεύουν ότι η μετατόπιση της προσοχής σε αυτά τα ζητήματα μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των αποδόσεων ή στη μείωση του κινδύνου, που έχει αναβαθμιστεί εξαιτίας της πανδημίας. Είναι ενδεικτικό ότι το 97% των ευρωπαϊκών εταιρειών σχεδιάζουν να αρχίσουν μέσα στην επόμενη πενταετία τη μετάβαση σε επιχειρηματικά μοντέλα με κριτήρια ESG (Περιβαλλοντικά, Κοινωνικά και Εταιρικής Διακυβέρνησης). Το αντίστοιχο ποσοστό παγκοσμίως είναι 94%. Δηλαδή οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προηγούνται στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσπάθειας για την επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα. Συγκεκριμένα, το 24% των εκδοτών (16% παγκοσμίως) έχουν ήδη δεσμευτεί για μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα σύμφωνα με την έρευνα της HSBC Sustainable Financing and Investing Survey 2021. 

Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι επενδυτές απαιτούν από τις επιχειρήσεις να προβούν στις συγκεκριμένες αλλαγές, με σχεδόν όλους (99,6%) να δηλώνουν ότι είναι είτε σημαντικό είτε ζωτικής σημασίας οι οργανισμοί στους οποίους επενδύουν να προετοιμάζονται για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σχεδόν το 11% (23% παγκοσμίως) όσων κρίνουν την προετοιμασία αυτή ζωτικής σημασίας υποστηρίζουν ότι θα απομακρυνθούν επενδυτικά από εταιρείες που δεν διαθέτουν αξιόπιστα σχέδια μετάβασης.

Οι Ευρωπαίοι επενδυτές σε ποσοστό 38% έχουν ήδη ανακοινώσει κάποια σχετική δέσμευση. Το αντίστοιχο ποσοστό σε παγκόσμιο επίπεδο βρίσκεται στο 17%. Το 91% των Ευρωπαίων επενδυτών (43% πέρυσι) δηλώνει ότι διαθέτει σταθερή πολιτική για υπεύθυνες επενδύσεις ή θέματα ESG, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από οποιαδήποτε άλλη περιοχή. Επίσης το 27% των ευρωπαίων εκδοτών χρέους δηλώνουν ότι οι επιχειρήσεις τους έχουν ήδη επηρεαστεί από την κλιματική αλλαγή σε σύγκριση με το 50% παγκοσμίως και το 72% δηλώνει ότι εξετάζει τη μείωση ή την έξοδο από ορισμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες που θα μπορούσαν να είναι ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, το υψηλότερο ποσοστό από οποιαδήποτε περιοχή παγκοσμίως.

Ταυτόχρονα, το 68% όλων των εταιρειών που ερωτήθηκαν στην Ευρώπη σκέφτονται να ξεκινήσουν ή να ενισχύσουν δραστηριότητες που θα επωφεληθούν από την κλιματική αλλαγή.

O Colin Bell, CEO της HSBC Bank plc και της HSBC Europe, σημειώνει σχετικά ότι η προσπάθεια για ενίσχυση της βιωσιμότητας γίνεται παγκόσμιο κίνημα, με τους Ευρωπαίους επενδυτές και εκδότες χρέους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, δείχνοντας το δρόμο για το πώς μπορεί να μοιάζει αυτή η μετάβαση σε πολλούς τομείς. Εξηγεί ότι η μετάβαση σε μια παγκόσμια οικονομία καθαρών μηδενικών εκπομπών απαιτεί συστηματικές και συντονισμένες προσπάθειες από όλες τις οικονομίες και τις κοινωνίες, με τη βιώσιμη χρηματοδότηση να διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο. 

Ένας αυξανόμενος αριθμός Ευρωπαίων επενδυτών δηλώνουν έτοιμοι για επενδύσεις με βάση κριτήρια ESG. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 88% φέτος σε σύγκριση με 54% το περασμένο έτος. Με τον παγκόσμιο μέσο όρο στο 64%, η Ευρώπη σημειώνει το υψηλότερο ποσοστό σε αυτή την ερώτηση από οποιαδήποτε άλλη περιοχή. Από το 12% των επενδυτών οι οποίοι δήλωσαν ότι κάτι τους αποθαρρύνει για τέτοιες επενδύσεις, το 43% θεωρεί ότι δεν διαθέτει την απαιτούμενη εξειδίκευση ή το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό. Επίσης εκφράζεται η ανάγκη για παροχή καλύτερης πληροφόρησης σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα, με το 38% να θεωρεί ανεπαρκή τα δεδομένα που δημοσιεύονται από τις επιχειρήσεις. Μάλιστα υπάρχει ανησυχία και για αναληθείς ισχυρισμούς σχετικά με περιβαλλοντικά κριτήρια, με το 66% των επενδυτών να δηλώνει ότι κάτι τέτοιο είναι ανησυχητικό.