Καινοτομία και συνεργατικά μοντέλα κατά της σπατάλης τροφίμων

Στη 1η διοργάνωση του Food Waste Conference, η οποία προβλήθηκε διαδικτυακά σε live streaming την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου, παρουσιάστηκαν οι περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις της σπατάλης τροφίμων και συζητήθηκε η νέα σειρά σχετικών μέτρων που φέρνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσα από τις τοποθετήσεις θεσμικών, ακαδημαϊκών και σημαντικών μελών της «Συμμαχίας για τη Μείωση Σπατάλης Τροφίμων».

Η Αλεξάνδρα Νικολακοπούλου, Επικεφαλής του “Farm to Fork Strategy” της Κομισιόν, άνοιξε με την τοποθέτησή της το συνέδριο, δείχνοντας την κατεύθυνση προς ένα πιο υγιές και βιώσιμο ευρωπαϊκό σύστημα τροφίμων, το οποίο είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Τα στατιστικά είναι ενθαρρυντικά στη μάχη κατά της σπατάλης τροφίμων, όπως ενημέρωσε ο Προκόπης Θεοδωρίδης, Αν. Καθηγητής Marketing, Διευθυντής Εργαστηρίου Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Αγροτικού Χώρου στο Πανεπιστήμιο Πατρών, καθώς λόγω COVID-19 αυξήθηκε η προσοχή των καταναλωτών. Σκάνδαλο χαρακτήρισε τη σπατάλη τροφίμων ο ακτιβιστής, συγγραφέας και ομιλητής Tristram Stuart, ενώ πρότεινε τη δημιουργία καμπάνιας για την απαίτηση λύσεων από τα supermarket. Όπως τόνισε λύσεις υπάρχουν, πρέπει όμως να τις αναζητήσουμε σε συνεργασίες. «Buy what you need, need what you buy» κάλεσε το κοινό να πράξει ο Hugh Jones, Business Change & Collaboration Consultant της WRAP, ενώ πρότεινε λύσεις μέσα από Εθελοντικές Συμφωνίες, οι οποίες μπορεί να έχουν μεγάλα οφέλη.

Πολιτικές Πρόληψης της Σπατάλης Τροφίμων

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίασε το πάνελ, που διερεύνησε τις πολιτικές που αποβλέπουν στην πρόληψη της σπατάλης τροφίμων και τις κατευθυντήριες γραμμές για τις επιχειρήσεις, με συντονιστή τον Αλέξανδρο Θεοδωρίδη, Συνιδρυτή και Διαχειριστή του Μπορούμε. Η Γεωργία Μαντζαβά, Εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, έδωσε το insight της για τη σειρά μέτρων για τη μείωση σπατάλης στα τρόφιμα, η οποία θα ενταχθεί στο νομοσχέδιο για τα απόβλητα, που θα κατατεθεί το επόμενο διάστημα. Τα εν λόγω μέτρα σκοπό έχουν να συμβάλλουν στη μείωση κατά 50% της σπατάλης τροφίμων -όπως προβλέπεται και από τον σχετικό Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟHE. Η Βάσω Παπαδημητρίου, Γενική Διευθύντρια του ΣΕΒΤ αναφέρθηκε στην ανάγκη χάραξης πολιτικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις, όπως για παράδειγμα διευκολύνσεις στη μείωση φόρου, ενώ τόνισε τη σημασία της θεσμοθέτησης ενός κανονιστικού πλαισίου προς την ίδια κατεύθυνση. Ο Διονύσης Διονυσόπουλος, Procurement Services & Quality Control της ΑΒ Βασιλόπουλος, παρουσίασε το φιλόδοξο σχέδιο της εταιρείας να μειώσει τη σπατάλη φαγητού κατά 50%, πράγμα το οποίο θα επιτευχθεί μέσα από τη μελέτη των αιτιών του food loss. Ιδιαίτερα αισιόδοξη φάνηκε η Κάτια Λαζαρίδη, Καθηγήτρια, Πρόεδρος Τμήματος Γεωγραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, η οποία ανέφερε ότι μολονότι η Ελλάδα βρίσκεται πίσω σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην επίλυση του προβλήματος, εντούτοις μπορεί ακόμη να προλάβει την κούρσα. Είναι σημαντικό το κράτος να πάρει οργανωμένες αποφάσεις, ενώ πολύτιμη κρίνεται και η βοήθεια του Έλληνα καταναλωτή. 

Το πρίσμα των επιχειρήσεων

Στο δεύτερο θεματικό κομμάτι του συνεδρίου παρουσιάστηκαν βέλτιστες πρακτικές στη σπατάλη τροφίμων, με στόχο να εμπνεύσουν και άλλες επιχειρήσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Ο David Kat, Active Investor της Wasteless, έκανε μια εποικοδομητική παρουσίαση, προτείνοντας την επιβράβευση του καταναλωτή για την προτίμηση μιας βιώσιμης αγοράς, ενώ τόνισε ότι η σπατάλη τροφίμων μπορεί σε μεγάλο βαθμό να μειώσει την κλιματική αλλαγή. Το κέρδος για τις επιχειρήσεις θα είναι μεγάλο, καθώς όπως αναφέρει, «πουλούν περισσότερο επειδή ξοδεύουν λιγότερο». 

“Love Food, Love Waste” ήταν ο τίτλος της ομιλίας της Αλεξία Μαχαίρα, Communication & Sustainable Retail Manager της ΑΒ Βασιλόπουλος, η οποία μίλησε, μεταξύ άλλων για το πρόγραμμα «Τρόφιμα Αγάπης», κατά το οποίο η εταιρεία δωρίζει από τις αποθήκες και τα καταστήματα υγιή τρόφιμα, που όμως έχουν καταστεί μη εμπορεύσιμα λόγο κοντινής ημερομηνίας λήξης ή ταλαιπωρημένης συσκευασίας. 

Η Αλεξάνδρα Βασιλακοπούλου, Διευθύντρια Εταιρικής Επικοινωνίας της Δέλτα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των νεαρών μαθητών στα σχολεία και νηπιαγωγεία, ενώ για το σκοπό αυτό δημιουργήσαν και ένα παραμύθι με θέμα την σπατάλη τροφίμων. Οι βιομηχανίες είναι σημαντικό να επενδύσουν σε μηχανισμούς μείωσης σπατάλης τροφίμων, κάτι που θα αποφέρει ορατά κέρδη στο μέλλον, τόνισε ο Γιάννης Καραμπάς, Προϊστάμενος Ποιοτικού Ελέγχου & Διασφάλισης Ποιότητας της Τσακίρης ΑΒΕΕ. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στην κυκλική οικονομία ως μια απαραίτητη προσέγγιση για αποτελεσματική ανακατανομή πλεονασματικών τροφίμων. Ο Χρήστος Μουρτζιόπουλος, Διευθυντής Διασφάλισης Ποιότητας της Μπάρμπα Στάθης τόνισε τα οφέλη της κυκλικής οικονομίας, καθώς η αέναη κατανάλωση φέρνει και αέναη παραγωγή, έτσι παρουσιάζεται όχι σαν πρόκληση αλλά σαν ευκαιρία που πρέπει να αδράξουν οι επιχειρήσεις. 

Η επόμενη μέρα: Win – win – win

Η Φωτεινή Αραμπατζή, Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, χαιρέτησε με ικανοποίηση την καινοτόμα πρωτοβουλία της κυβέρνησης να στραφεί προς τον τομέα της μείωσης σπατάλης τροφίμων, αλλά και κατ’ επέκταση την πράσινη ανάπτυξη. Όπως δήλωσε: «από την εφαρμογή μέτρων όλοι θα βγούμε κερδισμένοι». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε το παράδειγμα του Δημήτρη Νέντα για την Τράπεζα Τροφίμων, που αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μοντέλο για τον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων, ενώ ταυτόχρονα δίνει λύση και στο σημαντικό πρόβλημα της επισιτιστικής ανασφάλειας. Στη συνέχεια, η Βίκυ Μπαρμπόκα εμβάθυνε στο πρόγραμμα Hotel Kitchen, το οποίο σε συνεργασία με τρία ελληνικά ξενοδοχεία, αρχικά μέτρησε τα επίπεδα σπατάλης κι έπειτα εφάρμοσε έξυπνες πρακτικές προκειμένου να τη μειώσει, με αποτέλεσμα η σπατάλη να μειωθεί από 10 έως 25%. Η Άννα Καμπουροπούλου παρουσίασε το μοντέλο της οργάνωσης Μπορούμε, η οποία αποτελεί μια ολιστική προσέγγιση για την ουσιαστική μείωση της σπατάλης τροφίμων, αναλύοντας μεταξύ άλλων τα επιτυχημένα προγράμματα «Μπορούμε στη Λαϊκή» και «Μπορούμε στο Σχολείο». Τέλος, ο Ιων Προκόπης, ιδρυτής του NoWaste.gr, παρουσίασε την καινοτόμα εφαρμογή, κατά την οποία ο καταναλωτής εντοπίζει τα προϊόντα που πλησιάζουν την ημερομηνία σήμανσής τους (Best before & Use by) και πωλούνται δίπλα του και η οποία σύντομα θα διατεθεί στην αγορά.