CO2: Το “σοκ” στη ζήτηση ενέργειας και η ανάκαμψη “τύπου V”

Η πανδημία του ιού Covid-19 που έχει επιβάλει περιορισμούς στην κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη χρήση ενέργειας μειώνοντας δραστικά τις εκπομπές CO2 και επιδρώντας καταλυτικά σε θέματα απολιγνιτοποίησης, όπως αναφέρουν παράγοντες της ελληνικής αγοράς. 

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 6% το 2020, ποσοστό ρεκόρ, καθώς πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων 70 ετών, σύμφωνα με τον οργανισμό Ιnternational Energy Agency (ΙΕΑ). 

Οι παγκόσμιες εκπομπές CO2 αναμένεται να μειωθούν κατά 8% το 2020, πέφτοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. Αυτή η μείωση των εκπομπών δεν θα πρέπει να προκαλεί ενθουσιασμό καθώς είναι το αποτέλεσμα της παγκόσμιας κρίσης υγείας, της αυξανόμενης ανεργίας και της τεράστιας οικονομικής δυσχέρειας. Εξάλλου είμαστε πολύ μακριά από την ετήσια μείωση 6% που απαιτείται στο Σενάριο Αειφόρου Ανάπτυξης (SDS) του IEA, το οποίο είναι πλήρως εναρμονισμένο με τους κλιματικούς στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού.

Επιπλέον, είναι ενδεικτικό ότι μετά από την οικονομική ύφεση που προηγήθηκε οι εκπομπές επανήλθαν γρήγορα καθώς οι οικονομίες άρχισαν να ανακάμπτουν. Ειδικά στην Ευρώπη, η προσωρινή μείωση της ζήτησης στη χρήση ενέργειας που προκύπτει από τα μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων δεν είναι αρκετή. Θα απαιτηθούν έξυπνες και φιλόδοξες κυβερνητικές πολιτικές για να επιτευχθεί το είδος των διαρθρωτικών προσαρμογών που απαιτούνται σε ένα ευρύ φάσμα τομέων για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων κλιματικών στόχων.

Σύμφωνα με τον Mike Hayes, Global Renewables Leader της KPMG, η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη για αειφορία και έβαλε το θέμα της κλιματικής αλλαγής στην ατζέντα των απανταχού Διοικητικών Συμβουλίων ανά τον κόσμο. Μιλώντας στο live free video webcast της KPMG για την αγορά ενέργειας (που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου), ο κ. Hayes τόνισε ότι αν και η ζήτηση για ενέργεια μειώνεται, το μερίδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αυξάνεται λόγω ποικίλων παραγόντων, όπως είναι η χρήση “πράσινης” ενέργειας στα μέσα μεταφοράς, η τεχνολογική καινοτομία στην εκμετάλλευση πηγών ενέργειας, αλλά και η επερχόμενη επιβολή carbon tax από την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Η επίδραση στην απολιγνητοποίηση

Την καταλυτική επίδραση του κορωνοϊού σε θέματα απολιγνιτοποίησης κατέδειξε ο Ντίνος Μπενρουμπή, Γενικός Διευθυντής Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου της Protergia/MYTILINEOS, ο οποίος προέβλεψε στην ίδια εκδήλωση ότι η ηλεκτροκίνηση θα γίνει γρήγορα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, όπως και η θέρμανση μέσω ηλεκτρισμού. Μιλώντας για τις διαφορετικές μορφές ενέργειας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο EU taxonomy για τις περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες και επεσήμανε ότι, καθώς ήδη παρατηρούνται σημάδια “κορεσμού” στην ανάπτυξη αιολικών πάρκων στην ηπειρωτική Ελλάδα, θα πρέπει να επικοινωνηθεί το όφελος που μπορεί να έχουν οι ανεμογεννήτριες στις τοπικές οικονομίες των νησιών.

Η πανδημία επιτάχυνε το χρονοδιάγραμμα απόσυρσης λιγνιτικών μονάδων, κατά την άποψη του Γιώργου Στάμτσης, Γενικoύ Διευθυντή του ΕΣΑΗ, που προέβλεψε ότι η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια θα καλύπτεται ολοένα και περισσότερο από ΑΠΕ, με το ποσοστό αυτών να φτάνει στο 62% το 2030. Χαρακτήρισε δε το φυσικό αέριο ως “καύσιμο γέφυρα” για την απολιγνιτοποίηση της χώρας, λόγω και της ασφάλειας εφοδιασμού του. Αναφορικά με το “σοκ του lockdown” στη ζήτηση ενέργειας, εκτίμησε ότι, με ένα σχήμα ανάκαμψης “τύπου V”, το 2021, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια θα επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα.