Αποσύρεται το φελιζόλ από το take away αλλά παραμένει στη βιομηχανία

Η διογκωμένη πολυστερίνη, το γνωστό φελιζόλ, είναι βασικό υλικό συσκευασίας, κυρίως στη βιομηχανία τροφίμων κι ως εκ τούτου αν και αποσσύρεται από το take away διατηρεί την παρουσία του στην αγορά.

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Το φελιζόλ, σύμφωνα με στελέχη της βιομηχανίας τροφίμων, που το αξιοποιούν κυρίως στα ωμά προϊόντα όπως κρέας, ψάρι και λαχανικά, αποτελεί εύχρηστη και 100% ανακυκλώσιμη λύση.

Πρόκειται για ένα ελαφρύ, άκαμπτο, πλαστικό και αφρώδες υλικό που παράγεται από συμπαγείς σταγόνες πολυστυρολίου και αποτελείται κατά 98% από αέρα. Χάρη σε αυτά τα στοιχεία του μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε μια σειρά από εφαρμογές και είναι αδύνατον να αντικατασταθεί καθώς, λόγω των ευνοϊκών ιδιοτήτων του EPS, τα προϊόντα διατηρούνται φρέσκα με όλες τις διατροφικές τους ιδιότητες αναλλοίωτες.

Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Διογκωμένης Πολυστερίνης (ΠΑΣΥΔΙΠ) δεν έχει καταργηθεί η χρήση της διογκωμένης πολυστερίνης (EPS), καθώς η  πρόσφατη κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης δημιούργησε παρανοήσεις και λανθασμένες αντιλήψεις, για ένα υλικό συσκευασίας που αποτελεί μια μοναδική και βιώσιμη λύση.

Ο Διευθυντής του ΠΑΣΥΔΙΠ Παντελής Πατενιώτης εξηγεί ότι από την εμφάνιση της πανδημίας της νόσου Covid-19 η έννοια της ασφαλούς συσκευασίας απέκτησε άλλη διάσταση, τόσο λόγω της υγειονομικών αναγκών όσο και λόγω της εκτόξευσης των αναγκών των ταχυμεταφορών. Το EPS, σύμφωνα με τον κ. Πατενιώτη, δίνει λύσεις, είναι αδύνατον να αντικατασταθεί και είναι ιδιαιτέρως φιλική επιλογή προς το περιβάλλον συμβάλλοντας στην εξοικονόμηση πόρων. Πολύ απλά, η διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) είναι μεν πλαστικό, αλλά δεν καταργείται. Αποσύρεται από συγκεκριμένες συσκευασίες στο πλαίσιο του νόμου για τα πλαστικά μιας χρήσης.

Οι επιχειρηματίες του κλάδου αντέδρασαν στις παρανοήσεις που δημιουργήθηκαν τις πρώτες ημέρες μετά την κατάργηση συγκεκριμένων πλαστικών μιας χρήσης με την εφαρμογή του νόμου 4736 για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον και τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής (2021/C 216/01) σχετικά με τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που ανακοινώθηκαν στις 7.6.2021. Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Οδηγία, δεν αποτελεί γενική απαγόρευση για τις συσκευασίες διογκωμένου πολυστυρενίου (φελιζόλ). Καταργούνται μόνο οι συσκευασίες  που προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου, είτε εκτός του καταστήματος, συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προετοιμασία, π.χ. μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, συμπεριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησιμοποιούνται για γεύματα ταχυφαγείων. Για να γίνει κατανοητό στο ευρύ κοινό, καταργούνται μόνο οι συσκευασίες που χρησιμοποιούν τα καταστήματα εστίασης για take away. Αυτό σημαίνει πως δεν καταργούνται οι συσκευασίες που προορίζονται για ωμά προϊόντα ούτε και οι συσκευασίες αποθήκευσης και μεταφοράς παγωτού. 

Η χρήση της διογκωμένης πολυστερίνης (EPS) 

Ως προς τα χαρακτηριστικά και τη χρήση της διογκωμένης πολυστερίνης (EPS) σημειώνεται η σημαντική εφαρμογή της στις συσκευασίες προϊόντων της πρωτογενούς παραγωγής, όπως τα φρέσκα ψάρια και τα κρέατα, για τη διατήρηση της θερμοκρασίας και την αποτροπή της αλλοίωσης τους. Είναι επίσης απαραίτητη για τις συσκευασίες προϊόντων ωμών τροφίμων, για συσκευασίες ευαίσθητων ιατρικών και φαρμακευτικών ειδών, εμβολίων και μοσχευμάτων, όπου απαιτείται ασφαλής μεταφορά και θερμομόνωση για να διατηρούνται κρύα ή ζεστά, μέχρι και κάτω από τους – 700C. Πρόκειται επίσης για υλικό που βρίσκει εφαρμογή στην συσκευασία και ασφαλή αποστολή ευαίσθητων / εύθραυστων υλικών, όπως, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, πολύτιμα αγαθά και προϊόντα. Η διογκωμένη πολυστερίνης (EPS) συναντάται επίσης στις συσκευασίες αποθήκευσης και μεταφοράς παγωτού, στην κατασκευή κρανών ποδηλατών και μοτοσικλετιστών, αλλά και προφυλακτήρων και διατάξεων ασφαλείας στην βιομηχανία οχημάτων. 

Όπως σημειώνουν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, είναι υλικό που αποτελεί βιώσιμη και οικολογική λύση, σε σύγκριση με άλλα αντίστοιχα προϊόντα συσκευασίας, αφού κατασκευάζεται από 98% αέρα (Ν2Ο2) και 2% πολυστυρένιο. Συμβάλει στην ασφάλεια των τροφίμων κατά τη μεταφορά τους από τον παραγωγό στον τελικό καταναλωτή. Το EPS είναι μη τοξικό, χημικά αδρανές ενώ δεν μπορούν να αναπτυχθούν σ’ αυτό μύκητες και βακτήρια. Γι’ αυτό το λόγο, σύμφωνα με στοιχεία του ΠΑΣΥΔΙΠ, μειώνει έως και 40% την απόρριψη τροφίμων και αποτελεί φιλική επιλογή προς το περιβάλλον καθώς για την παραγωγή προϊόντων από διογκωμένη πολυστερίνη απαιτούνται λιγότερες πρώτες ύλες, χημικές ουσίες και νερό, συγκριτικά με άλλα υλικά συσκευασίας. Επίσης διεθνείς μελέτες έχουν δείξει πως τα προϊόντα διογκωμένης πολυστερίνης συμμετέχουν με λιγότερο από 1% στα πλαστικά που βρίσκονται στις ακτές, αντιπροσωπεύουν περίπου το 3% του συνόλου των πλαστικών συσκευασιών και είναι τα μοναδικά που δεν καταλήγουν στον πάτο της θάλασσας.

Σημειώνεται τέλος ότι η διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) είναι 100% ανακυκλώσιμη και μπορεί να λειωθεί, ή να συμπιεστεί, ώστε να δημιουργηθεί η κρυσταλλική πολυστερίνη (PS), που αποτελεί πρώτη ύλη για είδη όπως θερμομονωτικά και δομικά υλικά, γλάστρες, κρεμάστρες και υποκατάστατα του ξύλου κ.α.. Ήδη στη χώρα μας έχει δημιουργηθεί ανεξάρτητο ρεύμα ανακύκλωσης του EPS, με πολύ θετικά αποτελέσματα ενώ δεν απαιτείται περεταίρω επεξεργασία των συσκευασιών EPS, όταν αυτές παραλαμβάνονται προς ανακύκλωση, σε αντίθεση με άλλες σύμμεικτες περιπτώσεις (χαρτόνι ή φύλλο αλουμινίου με επικάλυψη μεμβράνης PET κ.α.).