Responsible AI: Τα οφέλη και το κενό ωριμότητας

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Καθώς οι εταιρείες αναπτύσσουν την τεχνητή νοημοσύνη σε ένα ευρύ φάσμα εργασιών, η τήρηση των νόμων, των κανονισμών, των προτύπων και της δεοντολογίας γίνoνται ολοένα και πιο κρίσιμα θέματα.

Μελέτη της Accenture δίνει ότι πάνω από το 60% των εταιρειών βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες για το μέλλον.

Οι περισσότερες εταιρείες (69%) έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν πρακτικές υπεύθυνης τεχνητής νοημοσύνης, αλλά μόνο ένα μικρό μονοψήφιο ποσοστό, περίπου 6% έχει προσαρμοστεί ώστε να λειτουργεί υπεύθυνα από το επίπεδο του σχεδιασμού. 

Η μελέτη “The Art of AI Maturity: Advancing from Practice to Performance” παρουσιάζει στρατηγικές για την επιτυχή αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μέσω ενός ολιστικού πλαισίου, το οποίο περιλαμβάνει έναν νέο δείκτη, ο οποίος εκφράζει την ωριμότητα μιας επιχείρησης σε επίπεδο AI σε μία κλίμακα 0-100. Σύμφωνα με τη μελέτη, η ωριμότητα ΑΙ μιας εταιρείας είναι ο βαθμός στον οποίο υπερτερεί έναντι των ανταγωνιστών της όσον αφορά ένα μεγάλο εύρος ικανοτήτων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτές αναφέρονται στην τεχνολογία, όπως ψηφιακά δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστικό νέφος, καθώς και στην οργανωτική στρατηγική, όπως υποστήριξη από την ανώτατη διοίκηση, ανθρώπινο δυναμικό και κουλτούρα.

Διαπιστώνεται ότι η μέση ωριμότητα AI των οργανισμών αγγίζει το 36, γεγονός που μεταφράζεται σε σημαντικές ευκαιρίες για τη δημιουργία μεγαλύτερης αξίας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. Η μελέτη ξεχωρίζει μια μικρή ομάδα οργανισμών (12%) που αξιοποιούν ήδη την τεχνητή νοημοσύνη ως βάση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Αυτή η ομάδα ονομάζεται AI Achievers και έχει βαθμολογία 64 στην κλίμακα ωριμότητας, η οποία είναι διπλάσια σε σχέση με των άλλων εταιρειών και οδηγεί σε 50% υψηλότερη αύξηση εσόδων.

Επιπρόσθετα, η ανάλυση δείχνει ότι οι περισσότερες εταιρείες (63%) βρίσκονται σε στάδιο πειραματισμού (ΑΙ Experimenters), το οποίο σημαίνει ότι οριακά αγγίζουν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης σημειώνοντας βαθμολογία 29. Οι εταιρείες AI Innovators (13%) με βαθμολογία 50 και οι AI Builders (12%) με 44 είναι ελαφρώς πιο προχωρημένες σε επίπεδο ωριμότητας, ωστόσο εξακολουθούν να μην αξιοποιούν την πλήρη δυναμική του ΑΙ.

Τα μοντέλα μηχανικής μάθησης που διαθέτει η Accenture δείχνουν ότι το μερίδιο των “πρωταθλητών” θα αυξηθεί γρήγορα και σημαντικά φτάνοντας πιθανόν το 27% έως το 2024. Ειδικότερα, το ποσοστό των AI Achievers θα αυξηθεί γρήγορα από το σημερινό 12% σε 27% έως το 2024. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, η μέση βαθμολογία ωριμότητας AI θα αυξηθεί από 36 σήμερα σε 50.

Έρευνα σε πάνω από 1.600 στελέχη C-suite και ηγέτες της επιστήμης δεδομένων από τους μεγαλύτερους οργανισμούς του κόσμου διαπίστωσε ότι σχεδόν το 75% των εταιρειών έχουν ήδη ενσωματώσει την τεχνητή νοημοσύνη στις επιχειρηματικές στρατηγικές τους.

Είναι πάντως σημαντικό να αναφερθεί ότι σε επίπεδο κοινωνίας υπάρχει αμφισβήτηση, κάτι που μπαίνει στο ραντάρ των επιχειρήσεων. Πρόσφατη διεθνής έρευνα της Focus Bari έδειξε ότι στις περισσότερες χώρες οι πολίτες προσεγγίζουν με σκεπτικισμό και καχυποψία τις τεχνολογίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Η έρευνα που έγινε μέσω του διεθνούς δικτύου YouGov σε 18 χώρες, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας (σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.001 ατόμων 18-74 ετών τον Δεκέμβριο 2021), έδειξε ότι στην Ελλάδα το 48% των ερωτηθέντων εκφράζει σκεπτικισμό ή/και αμφιβολία για την τεχνητή νοημοσύνη, το 32% εκφράζει θετικά συναισθήματα, ενώ το 20% αρνητικά. Το 28% των πολιτών δηλώνουν ότι νιώθουν φόβο ή/και άγχος όταν ακούν τον όρο “Τεχνητή Νοημοσύνη”, το 23% μιλούν για αποδοχή, το 21% για αισιοδοξία, το 18% για ελπίδα και το 15% νοιώθουν σύγχυση, ενώ το 17% θεωρούν πλήρως περιττή την τεχνολογία αυτή.

Σημειώνεται ότι το ποσοστό του συναισθήματος σκεπτικισμού στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο συγκριτικά με τις 18 χώρες όπου έγινε η έρευνα και ακολουθούν η Γερμανία με 40%, η Αγγλία και οι ΗΠΑ με 39% και η Γαλλία με 37%. Το ποσοστό αποδοχής της τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα φτάνει περίπου τον διεθνή μέσο όρο, ενώ το ποσοστό φόβου απέναντι στην συγκεκριμένη τεχνολογία κατατάσσει την Ελλάδα δεύτερη μετά την Πολωνία (29%). Υπάρχουν ανησυχίες για το τι θα συμβεί αν η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης ξεφύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο (50%), καθώς και φόβος ότι μπορεί να βρεθεί σε “λάθος χέρια” (51%). 

Στα θετικά στοιχεία της τεχνητής νοημοσύνης, το 48% των Ελλήνων, συμπεριλαμβάνει τις θετικές αλλαγές που αναμένεται να φέρει στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, καθώς και σε κλάδους, όπως η ιατρική (72%), οι τηλεπικοινωνίες (71%), η βιομηχανία (63%) και οι τραπεζικές-οικονομικές υπηρεσίες (63%).