Vοdafone Posidonia: Χαρτογράφηση και προστασία της Ποσειδωνίας

Την έναρξη του προγράμματος Vodafone Posidonia κήρυξε το Ίδρυμα Vodafone σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας & Φυσικής Ωκεανογραφίας (Oceanus Lab) του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Πρόκειται για μια στρατηγική πρωτοβουλία που αφορά στη χαρτογράφηση και προστασία των υποθαλάσσιων δασών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, και την ανάδειξή τους ως έναν από τους σημαντικότερους πνεύμονες της Μεσογείου.  

Στόχος του Ιδρύματος Vodafone είναι να χαρτογραφηθεί η Ποσειδωνία, αρχικά σε στρατηγικές περιοχές του Αιγαίου Πελάγους, ικανές να δώσουν στους ειδικούς την δυνατότητα ασφαλών αναγωγών για τον υπολογισμό του συνόλου της Ποσειδωνίας στον ελληνικό χώρο. Πρώτη στάση του προγράμματος στις Κυκλάδες είναι ο θαλάσσιος χώρος γύρω από τα νησιά της Σύρου και της Πάρου, ενώ έχει ήδη προγραμματιστεί για την άνοιξη η ερευνητική αποστολή στη θάλασσα της Μυκόνου και της Δήλου.

Σε μια εποχή κλιματικής απορρύθμισης και οικολογικής κρίσης, το Ίδρυμα Vodafone επικεντρώνει την προσοχή, τις υποδομές και την τεχνογνωσία του στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Ο νέος πυλώνας δράσης για το Περιβάλλον προστίθεται στην πλούσια κοινωφελή δραστηριότητα του Ιδρύματος στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνίας και ενισχύει τον σκοπό για τον οποίο ξεκίνησε την δραστηριότητά του στην Ελλάδα πριν από 21 χρόνια: τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για όλους με τη βοήθεια της καινοτομίας και της τεχνολογίας.  

Μετά από ενδελεχή έρευνα, προέκυψε ότι υπάρχει ανάγκη συλλογής επιστημονικών δεδομένων αλλά και ευαισθητοποίησης γύρω από την Ποσειδωνία, που αποτελεί ένα μοναδικό είδος ενδημικό της Μεσογείου και ταυτόχρονα ένα οικοσύστημα ιδιαιτέρως ευάλωτο στις ανθρώπινες δραστηριότητες. 

Τα υποθαλάσσια αυτά δάση, ή λιβάδια Ποσειδωνίας, έχουν θεμελιώδη ρόλο στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, της βιωσιμότητας και της παραγωγικότητας των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, αποτελώντας καταφύγιο για περισσότερα από 1.400 είδη θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας. Τα λιβάδια Ποσειδωνίας του ελληνικού χώρου εκτιμάται ότι παράγουν 24 εκατ. τόνους οξυγόνου ετησίως, ενώ απορροφούν 15 φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα συγκρινόμενα με τα δάση του Αμαζονίου. Η ύπαρξη δε των λιβαδιών Ποσειδωνίας συμβάλλει στην προστασία της ελληνικής ακτογραμμής και των παραθαλάσσιων τοπίων της χώρας από το φαινόμενο της διάβρωσης. Επιπλέον, η χαρτογραφούμενη Ποσειδωνία μόνο κατά τον πρώτο χρόνο του έργου, επιτυγχάνει άμεσο και έμμεσο οικονομικό αντίκτυπο που δύναται να υπερβαίνει τα €10 δισ. ετησίως. 

Για την υλοποίηση του προγράμματος, το Ίδρυμα Vodafone συνεργάζεται με το Oceanus Lab του Πανεπιστημίου Πατρών, που αποτελεί το μεγαλύτερο διδακτικό και ερευνητικό πανεπιστημιακό εργαστήριο στον τομέα του στην Ελλάδα, υπό την επιστημονική επίβλεψη του Καθηγητή Περιβαλλοντικής και Γεωλογικής Ωκεανογραφίας στο Τμήμα Γεωλογίας και Κοσμήτορα της Σχολής Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, Γιώργου Παπαθεοδώρου. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη συστηματική καταγραφή και χαρτογράφηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας σε στρατηγικές περιοχές του Αιγαίου με την χρήση εξοπλισμού προηγμένης τεχνολογίας, καθώς και εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πολιτών και των αρμόδιων θεσμών και φορέων. Επιστέγασμα της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία της ψηφιακής διαδραστικής πλατφόρμας «Citizen Science»,  η οποία θα ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο μέσω του δικτύου της Vodafone με οπτικό υλικό και δεδομένα από την έρευνα, ενώ, παράλληλα, θα δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να ανεβάζουν το δικό τους υλικό και τις τοποθεσίες όπου συναντούν λιβάδια Ποσειδωνίας, συμβάλλοντας, έτσι, στην πρόοδο της έρευνας. 

Ανάμεσα στις εντυπωσιακές δράσεις που περιλαμβάνει ο προγραμματισμός του Vodafone Posidonia ξεχωρίζει η πόντιση του υποβρυχίου Παρατηρητηρίου Ποσειδωνίας, το οποίο με υψηλής τεχνολογίας κάμερες, αισθητήρες IoT και τη δύναμη του Vodafone Green Network θα προσφέρει δυνατότητα επισκόπησης του βυθού σε πραγματικό χρόνο, με σκοπό τόσο την παραγωγή επιπρόσθετων επιστημονικών δεδομένων, όσο και την ευκαιρία να θαυμάσει κανείς από μακριά την ομορφιά του βυθού. 

Ο Χάρης Μπρουμίδης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Vodafone Ελλάδας, δήλωσε σχετικά: «Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που στηρίζουμε ένα έργο σπουδαίας περιβαλλοντικής και κοινωνικό-οικονομικής αξίας σε συνεργασία με το Oceanus Lab και τον Καθηγητή Γιώργο Παπαθεοδώρου. Η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως είναι η απειλή για την βιωσιμότητα σημαντικών και ευάλωτων θαλάσσιων οικοσυστημάτων, απαιτεί διεπιστημονική σκέψη και συνεργασία, διαρκή εγρήγορση, την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που μάς δίνει η τεχνολογία και κυρίως τη συμμετοχή όλων μας. Προσβλέπουμε στα πολλαπλά οφέλη της συνεργασίας μας με το Oceanus Lab για την προστασία της Ποσειδωνίας, ένα έργο που επιβεβαιώνει τη διαρκή και αδιαπραγμάτευτη δέσμευσή μας να διαθέτουμε την τεχνογνωσία της Vodafone προς όφελος των συνανθρώπων μας και του φυσικού περιβάλλοντος». 

Ο Γιώργος Παπαθεοδώρου, Καθηγητής Γεωλογικής και Περιβαλλοντικής Ωκεανογραφίας και Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, δήλωσε: «Το ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποιείται με την στήριξη του Ιδρύματος Vodafone φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει με μεγάλη ακρίβεια ένα παράκτιο ενδιαίτημα προτεραιότητας, τα λιβάδια P. oceanica (Ποσειδωνία), το οποίο αποτελεί ένα συνηθισμένο αλλά και τόσο άγνωστο οικοσύστημα των ρηχών νερών, έως βάθη 40-45 μέτρων. Επιπλέον στοχεύει στην ενημέρωση και στην ευαισθητοποίηση των πολιτών για αυτό το ιδιαίτερο ενδιαίτημα που προσφέρει πολύ σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες στο περιβάλλον της Μεσογείου Θάλασσας. Εξελιγμένα ηχοβολιστικά συστήματα, υποβρύχια κατευθυνόμενα βαθυσκάφη και αυτόνομα οχήματα επιφανείας θα χρησιμοποιηθούν για την αποτύπωση των λιβαδιών σε νησιά των Κυκλάδων. Επιπλέον, θα ποντισθεί υποθαλάσσιο παρατηρητήριο σε επιλεγμένο λιβάδι Ποσειδωνίας για την παρακολούθηση των πιθανών περιβαλλοντικών πιέσεων και των φυσικοχημικών παραμέτρων του νερού».