Το ισχυρό «παρών» του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση

Για τη συνεισφορά της φαρμακοβιομηχανίας της χώρας στην εθνική προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης της πανδημίας, για το σχέδιο ανάπτυξης του Κλάδου με όρους βιωσιμότητας, αλλά και για την ευκαιρία που αναδύεται μιλά στο csrindex ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος. Αναλύει τον κοινωνικό του ρόλο και την υποστηρικτική στάση του ώστε να εξασφαλιστεί πλήρης επάρκεια όλων των φαρμάκων και προσβασιμότητα όλων των ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες. Την ίδια στιγμή οι δωρεές των φαρμακευτικών επιχειρήσεων προς το Εθνικό Σύστημα Υγείας ξεπέρασαν τα 2,25 εκατ. ευρώ μόνο στο πρώτο κύμα της πανδημίας.

Εν μέσω πανδημίας ο κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας βρέθηκε στο επίκεντρο και πριν απ’ όλα αξίζει αναφοράς η συνεισφορά του στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Θέλετε να μας δώσετε κάποια ενδεικτικά στοιχεία για τη συμμετοχή των φαρμακοβιομηχανιών στην εθνική προσπάθεια;

Ο κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα στις αυξημένες ανάγκες του συστήματος υγείας λόγω Covid-19 και ο ΣΦΕΕ με τις εταιρείες-μέλη του αφενός εξασφάλισαν την απαραίτητη επάρκεια φαρμάκων και δραστικών ουσιών για τους Έλληνες ασθενείς, αφετέρου προχώρησαν σε δωρεές νοσοκομειακού εξοπλισμού για ΜΕΘ και φαρμακευτικού – υγειονομικού υλικού μέσων ατομικής προστασίας για τη θωράκιση των εργαζομένων στις υγειονομικές μονάδες της χώρας, ύψους άνω των 2.250.000 ευρώ, κατά τη διάρκεια της (πρώτης) καραντίνας. Στη συνέχεια πολλές εταιρείες-μέλη έκαναν και άλλες δωρεές, και συνεχίζουν να κάνουν μέχρι και σήμερα.

Ένα θέμα που επανέρχεται συχνά εν μέσω πανδημίας είναι η επάρκεια της ελληνικής αγοράς σε υγειονομικό υλικό και φάρμακα. Αν και επιβεβαιώθηκε ο υψηλός βαθμός ετοιμότητας της βιομηχανίας στο πρώτο κύμα της πανδημίας έχει ενδιαφέρον να μας πείτε πώς διαχειρίζεστε αυτούς τους αναδυόμενους κινδύνους;

Σε κάθε δύσκολη στιγμή – και είναι πολλές τα τελευταία χρόνια που αντιμετωπίζει η πατρίδα μας, από τα μνημόνια μέχρι και την πρόσφατη πανδημία – ο φαρμακευτικός κλάδος στο σύνολό του κινητοποιήθηκε, υπερέβη τα μεγάλα εμπόδια εξαιτίας της δημοσιονομικής δυσχέρειας και στήριξε το Δημόσιο Σύστημα Υγείας με κάθε τρόπο, έτσι ώστε όλοι οι πολίτες να έχουν πρόσβαση στην αναγκαία για εκείνους θεραπεία.

Η κρίση του Covid-19 αποκάλυψε ωστόσο ένα σημαντικό πρόβλημα για την Ευρωπαϊκή Ήπειρο στο σύνολό της. Φάνηκε ξεκάθαρα η εξάρτηση από την Ασία σε πρώτες ύλες για την παραγωγή φαρμάκων αλλά και σε παλαιά, καταξιωμένα φάρμακα καθώς και σε αναλώσιμο υλικό. Στην Ελλάδα το πρόβλημα δεν έγινε ιδιαίτερα αισθητό χάρη στις έγκαιρες εισαγωγές αναλωσίμων και πρώτων υλών αλλά και χάρη στην ισχυρή τοπική φαρμακοβιομηχανία που εξασφάλισε την παραγωγή των καθιερωμένων φαρμάκων. Στο σύνολό της η φαρμακοβιομηχανία στην Ελλάδα εξασφάλισε πλήρη επάρκεια όλων των φαρμάκων στην πρώτη περίοδο της πανδημίας και συνεχίζει να το πράττει και αυτή την περίοδο.

Οι προκλήσεις εν μέσω πανδημίας είναι ιστορικές για τις ηγεσίες των επιχειρήσεων αλλά είναι ταυτόχρονα μεγάλες για το ανθρώπινο δυναμικό. Τι μέτρα λαμβάνετε για να το υποστηρίξετε;

Μέτρο πάντων ο άνθρωπος. Ο ΣΦΕΕ προτάσσει την ασφάλεια των ασθενών, των επαγγελματιών υγείας και φυσικά των εργαζομένων στις εταιρείες του Κλάδου.

Πριν ακόμη την έναρξη της καραντίνας η πλειονότητα των εταιρειών είχε διακόψει την παρουσία στις δομές υγείας ώστε να διευκολύνει το έργο του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Στη συνέχεια, μετά τη λήξη της καραντίνας, ξεκινήσαμε τις επαφές με τους επαγγελματίες υγείας είτε εξ αποστάσεως είτε τηρώντας όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας. Και τώρα, στη δεύτερη φάση της καραντίνας δίνουμε έμφαση στην εξ αποστάσεως επικοινωνία αφού έχουμε την υποδομή να την παρέχουμε ενώ και η πλειονότητα των ΕΥ έχει την υποδομή να την δεχθεί. Ωστόσο υπάρχουν πάντα δραστηριότητες που απαιτούν τη φυσική παρουσία στις δομές υγείας, το κορυφαίο παράδειγμα είναι η διεξαγωγή των κλινικών μελετών. Η συνεργασία συνεχίζεται ομαλά, με όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας.

Από την άλλη πλευρά, η τηλεργασία καλύπτει σε συντριπτικό ποσοστό τις διοικητικές ανάγκες των εταιρειών του χώρου. Οι υποδομές μας ήταν ούτως ή άλλως αρκετά εξελιγμένες και με μικρές σχετικά αναβαθμίσεις και αναπροσαρμογές καταφέραμε να την εφαρμόσουμε σε ποσοστό του προσωπικού υψηλότερο από αυτό που πρόσφατα όρισε και ο νόμος. Ταυτόχρονα προσπαθούμε να παρέχουμε στους εργαζομένους μας την εκπαίδευση και υποστήριξη που χρειάζονται για να λειτουργούν αποτελεσματικά κάτω από τις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί.

Πώς επέδρασε η πανδημία σε επίπεδο ηγεσίας; Τι δείχνει η δική σας εμπειρία ως προς το μοντέλο διοίκησης με νέο διευρυμένο χαρτοφυλάκιο κινδύνων; Προσεγγίζετε διαφορετικά τη βιώσιμη ανάπτυξη;

Το μοντέλο ηγεσίας μεταλλάσσεται πλέον με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από το παρελθόν. Η φυσική παρουσία δεν είναι αρκετή ή απαραίτητη, η δέσμευση των ανθρώπων επιτυγχάνεται με νέα μέσα. Κάθε μέρα κρύβει κάτι καινούργιο, μια νέα κατάσταση προς διαχείριση. Δημιουργικότητα, Συνεργασία, Εμπιστοσύνη είναι έννοιες που αποκτούν διαφορετική διάσταση σε σχέση με το παρελθόν ενώ η ανάγκη για Ευελιξία και Προσαρμοστικότητα βρίσκεται στο μέγιστο. Ορθολογισμός και Ενσυναίσθηση πρέπει να συμβαδίζουν στην προσέγγιση του ηγέτη ώστε να εμπνέει τους ανθρώπους του και να διατηρεί τον οργανισμό σε πορεία προόδου. Είναι πλέον κατανοητό σε όλους πως μόνο μέσα από τη συνεργασία και την αναζήτηση λύσεων που περιλαμβάνουν το σύνολο της κοινωνίας μπορούμε να βρούμε λύσεις στα νέα προβλήματα που αναδύονται. Η βιώσιμη ανάπτυξη, δηλαδή ο σεβασμός στους φυσικούς πόρους και στα δικαιώματα των επόμενων γενιών, είναι ο μόνος τρόπος για να ξεφύγουμε από ένα φαύλο κύκλο εγκλωβισμού σε συνεχόμενες κρίσεις.

Η χρηματοδότηση του συστήματος Υγείας είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Αν και υπάρχουν πολλά ανοιχτά θέματα φαίνεται να γίνονται βήματα, με κάποιες κυβερνητικές δεσμεύσεις – όπως το ανεξάρτητο κονδύλι για εμβόλια. Ως συνομιλητής της Κυβέρνησης πιστεύετε ότι υλοποιεί ένα βιώσιμο σχέδιο για την Υγεία;

Δυστυχώς και ενώ όλοι συμφωνούν ότι η Δημόσια Υγεία υποχρηματοδοτείται, στην πραγματικότητα λίγα έχουν αλλάξει. Καταρχήν, η φαρμακευτική δαπάνη που έχει προσδιοριστεί από τις μνημονιακές εποχές δεν αντιστοιχεί στις υγειονομικές ανάγκες των ασθενών. Η Πολιτεία συνεχίζει σε μεγάλο βαθμό να .βολεύεται. μετακυλίοντας το βάρος στις φαρμακευτικές εταιρείες και στους ασθενείς και δεν υλοποιεί γρήγορα τις μεταρρυθμίσεις που θα εξορθολογήσουν το σύστημα και θα διευκολύνουν την είσοδο καινοτόμων φαρμάκων για τους Έλληνες ασθενείς.

Αλήθεια, επίσης, είναι πως κάποια βήματα όπως η αυτονόητη εξαίρεση των εμβολίων που αφορούν την πρόληψη και η μείωση του clawback σε συνάρτηση με τις επενδύσεις είναι θετικά, αλλά απέχουν αρκετά από όσα χρειάζονται να γίνουν για να αποκτήσουμε ένα λειτουργικό σύστημα δημόσιας υγείας. Είναι εμφανής η έλλειψη στρατηγικής στη χάραξη πολιτικής για το φάρμακο, οι κινήσεις έχουν βασικά .πυροσβεστικό. χαρακτήρα και δεν φαίνεται να στοχεύουν στην επίτευξη ενός προκαθορισμένου στρατηγικού στόχου. Είμαστε σε αναμονή των επόμενων κινήσεων που η Κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα γίνουν…

Η πανδημία μεταξύ άλλων ανέδειξε την ανάγκη ανακατεύθυνσης πόρων σε τομείς – όπως η έρευνα και ανάπτυξη – ειδικά στο χώρο του φαρμάκου και της υγείας. Ποια είναι η τάση στη χώρα μας;

Η υγεία αναδείχθηκε σε αναγκαία προϋπόθεση για τη λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών και η επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία είναι η ικανή συνθήκη για να εξασφαλίσουμε τη βιωσιμότητά τους. Η χώρα μας συνολικά και ειδικά έχει κατανοήσει πως το οικονομικό υπόδειγμα πρέπει να αλλάξει στην κατεύθυνση της εξωστρέφειας, της ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας αν θέλει να ευημερήσει. Υπάρχουν και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και το ανθρώπινο δυναμικό, όπου ο φαρμακευτικός κλάδος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα δειλά βήματα χρειάζεται να μετατραπούν σε άλματα για να αξιοποιήσουμε τη μεγάλη ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά μας με το ταμείο ανάκαμψης που δεσμεύει ισχυρούς πόρους σε αυτούς τους τομείς. Η ενεργητική σύμπραξη κράτους και ιδιωτικού τομέα μπορούν να επιφέρουν τις κρίσιμες αλλαγές που όλοι επιθυμούμε.

Εν κατακλείδι, βλέποντας το μέλλον μετά την πανδημία, σε ποιους τομείς θεωρείτε ότι μπορεί να χτίσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ο Κλάδος ώστε να είναι σε θέση να επιστρέφει αξία στην εθνική οικονομία και τους ανθρώπους του μακροπρόθεσμα;

Η προσέλκυση επενδύσεων στον τομέα των κλινικών μελετών είναι ένα πεδίο που μπορεί να αποφέρει άμεσα τεράστια οφέλη για τη χώρα μας. Αν προσεγγίσουμε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μιλούμε για ένα ποσό της τάξης των 500 εκατ. ευρώ με ισχυρό πολλαπλασιαστή για την οικονομική ανάπτυξη. Αυτό στην πράξη σημαίνει φορολογικά έσοδα, δημιουργία καλά αμειβομένων θέσεων εργασίας, μεταφορά υψηλής τεχνογνωσίας στο ιατρικό προσωπικό και το κυριότερο δωρεάν πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες και σωτήριες θεραπείες. Εθνικός σχεδιασμός και καταπολέμηση της γραφειοκρατίας μπορούν να αλλάξουν άρδην το σκηνικό καθώς διαθέτουμε και το επιστημονικό προσωπικό και τις υποδομές. Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένο πλάνο δράσεων και ευελπιστούμε ότι θα εισακουστούμε.