Τα πράσινα ομόλογα συνεισφέρουν στην ενεργειακή μετάβαση

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Η αγορά πράσινων ομολόγων αναπτύσσεται εκθετικά ως αποτέλεσμα των πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης κυβερνήσεων και οργανισμών και της κινητοποίησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Tην ίδια ώρα που ένας αυξανόμενος αριθμός εταιρειών δεσμεύεται να ακολουθήσει πορεία για το net zero, η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, ο πληθωρισμός και η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών έχουν δημιουργήσει ένα περίπλοκο περιβάλλον για βιώσιμες επενδύσεις. Με τα επιτόκια να παραμένουν ακόμη υψηλά, το 2024 διατηρούνται οι προκλήσεις για τις πράσινες επενδύσεις. 

Σε αυτό το περιβάλλον τα πράσινα ομόλογα διαδραματίζουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση έργων που απαιτούνται για τη μετάβαση σε χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Ταυτόχρονα, η χρήση κριτηρίων ESG γίνεται ολοένα και πιο σημαντική για επενδύσεις πράσινων έργων παγκοσμίως, αναδεικνύοντας τον ρόλο των πράσινων ομολόγων, όπως τονίζεται, μεταξύ άλλων, στην τελευταία μελέτη του ΙΕΝΕ με τίτλο “The Role of Green Bonds in Enhancing Energy Transition in SE Europe“.

Το 2023, ο φορέας Climate Bonds Initiative κατέγραψε όγκο 870 δισ. δολ. σε πράσινα ομόλογα, 3% περισσότερο από τα 842,8 δισ. δολ. το 2022. Το 67,5% αυτού του όγκου προήλθε από τα πράσινα ομόλογα, τα οποία πρόσθεσαν 587,6 δισ. δολ., αντικατοπτρίζοντας μια αύξηση 15% σε ετήσια βάση. Αντίθετα, σημειώθηκε μείωση σε ετήσια βάση στον όγκο των κοινωνικών ομολόγων και των ομολόγων βιωσιμότητας κατά 7% και 30% αντίστοιχα. Το μικρότερο τμήμα, τα ομόλογα που συνδέονται με τη βιωσιμότητα (sustainability-linked bonds, SLBs) παρουσίασαν αξιοσημείωτη αύξηση 83%, φθάνοντας τα 21,4 δισ. δολ. σε σύγκριση με τα 11,7 δισ. δολ. το 2022, με τον φορέα Climate Bonds Initiative να αναμένει ότι η αγορά SLBs θα αναπτυχθεί γρήγορα το 2024. 

Η μελέτη του IENE εστιάζει στον σημαντικό ρόλο της πράσινης χρηματοδότησης για την ενίσχυση των λύσεων πράσινης ενέργειας, ιδιαίτερα στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, ενώ επιχειρεί να προβλέψει τις προοπτικές και τις προκλήσεις της πράσινης χρηματοδότησης σε ασταθείς οικονομικές συνθήκες. Η ευθυγράμμιση της αγοράς κρατικών πράσινων ομολόγων με την ενεργειακή μετάβαση συζητείται διεξοδικά στην τελευταία μελέτη του IENE, παρέχοντας μια λεπτομερή επισκόπηση της παγκόσμιας αγοράς κρατικών πράσινων ομολόγων. Επίσης, τονίζεται ο ρόλος των χρηματιστηρίων για την επιτάχυνση της ανάπτυξης της αγοράς πράσινων ομολόγων.

Στη ΝΑ Ευρώπη δεν υπάρχει στην πραγματικότητα αγορά πράσινων ομολόγων, με μικρό μόνο αριθμό εταιρειών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων του ιδιωτικού τομέα να έχουν εκδώσει πράσινα ομόλογα. Ωστόσο, υπάρχουν μεγάλες προοπτικές καθώς η περιοχή οδεύει προς την απανθρακοποίηση και τα έργα ΑΠΕ και ενεργειακής απόδοσης αυξάνονται συνεχώς.

Από τον Ιανουάριο του 2021, το ΙΕΝΕ έχει πιστοποιηθεί ως ο πρώτος φορέας στην Ελλάδα και τη ΝΑ Ευρώπη για την έκδοση πράσινων ομολόγων (approved verifier), βάσει του Προτύπου Climate Bond. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στην ανάπτυξη της αγοράς πράσινων ομολόγων στη ΝΑ Ευρώπη. Με τα χρόνια, το ΙΕΝΕ, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, έχει δημιουργήσει ένα περιφερειακό δίκτυο ενεργειακών εμπειρογνωμόνων με σημαντική εμπειρία σε έργα ΑΠΕ και ενεργειακής απόδοσης και ως εκ τούτου ικανούς να υποστηρίξουν πελάτες για την έκδοση πράσινων ομολόγων σε όλη τη ΝΑ Ευρώπη.