Tα νησιά του Αιγαίου και πάλι στο «κόκκινο»

Ενώ για τρίτη συνεχή χρονιά, ο εγκλωβισμός των αιτούντων άσυλο στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχει οδηγήσει σε νέο «ρεκόρ» υπερπληθυσμού στα ελληνικά «hotspots» και η κυβέρνηση επισπεύδει τις μεταφορές τους στην ενδοχώρα, 12 ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούν εκ νέου να μπει ένα τέλος στον φαύλο κύκλο του υπερσυνωστισμού και των έκτακτων μέτρων και να προχωρήσουν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές προς βιώσιμες λύσεις για την υποδοχή και ένταξη των προσφύγων στη χώρα.

12 οργανώσεις εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση για την κατάσταση στα σημεία υποδοχής αιτούντων άσυλο του Αιγαίου και στην ενδοχώρα και τις συνθήκες που επικρατούν σε αυτά.

Την ανακοίνωση υπογράφουν οι οργανώσεις:

Την ανακοίνωση υπογράφουν οι οργανώσεις: ActionAid Hellas, ASB, Danish Refugee Council (DRC Greece), Defense for Children International Greece, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Διοτίμα, Έλιξ, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, International Rescue Committee (IRC), Solidarity Now, Terre des hommes Hellas.

Όπως αναφέρουν μεταξύ άλλων, καμία έκπληξη δεν προκαλεί ο υπερπληθυσμός στα νησιά του Αιγαίου και αυτό το καλοκαίρι. Σχεδόν 22.000 άτομα, το 35% των οποίων είναι παιδιά, φιλοξενούνται στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) που υπερβαίνουν τη χωρητικότητά τους μέχρι και 500%, και για άλλη μια φορά ευάλωτοι άνθρωποι διαβιούν σε εξευτελιστικές και επικίνδυνες συνθήκες.

Είναι προφανές ότι και φέτος ο υπερσυνωστισμός των αιτούντων άσυλο στα νησιά, απόρροια της ελληνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής, δεν κινητοποίησε έγκαιρα τις αρχές ούτε συγκινεί πια το κοινό που έχει δει πολλές φορές το «ίδιο έργο». Εξακολουθεί, όμως, να έχει σοβαρές συνέπειες στη διαβίωση των ανθρώπων που διαμένουν στα ΚΥΤ. Μακριά από την ελληνική και ευρωπαϊκή ενδοχώρα, άνθρωποι άρρωστοι, γυναίκες και παιδιά παραμένουν χωρίς επαρκή πρόσβαση στην υγεία, τη σίτιση και τους χώρους υγιεινής, με τις μαρτυρίες να επιβεβαιώνουν εκ νέου ότι η τραγική έλλειψη χώρου δημιουργεί επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης, όπως εξάλλου καταδεικνύει και ο πρόσφατος θάνατος ενός ασυνόδευτου παιδιού στην «ασφαλή ζώνη» της Μόριας.

Παρά το γεγονός ότι για περίπου 7.000 άτομα είναι δυνατή η άμεση μεταφορά στην ενδοχώρα λόγω της άρσης γεωγραφικού περιορισμού, η διαδικασία παγώνει συνεχώς λόγω της έλλειψης διαθέσιμων θέσεων αλλά και λόγω των δυσχερειών που έχουν προκαλέσει παράγοντες όπως η απουσία ενός λειτουργικού προγράμματος μετεγκατάστασης αιτούντων άσυλο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και οι μεγάλες καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση των αιτημάτων οικογενειακής επανένωσης.

Επιπλέον, η απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για την ουσιαστική ένταξη των προσφύγων στην χώρα έχει δημιουργήσει καθυστερήσεις στην αποχώρησή τους από τα προγράμματα στέγασης οδηγώντας σε περαιτέρω παρατάσεις και «μπλοκάρισμα» του συστήματος. Η έλλειψη προγραμμάτων ένταξης και η συνεχής αναβολή του ανακοινωθέντος Helios, οι επίμονες δυσκολίες πρόσβασης σε παροχές και υπηρεσίες που δικαιούνται (όπως ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, τραπεζικοί λογαριασμοί και επιδόματα) και η γενικότερη απουσία βασικών παροχών για ευπαθείς ομάδες δυσχεραίνουν συστηματικά τις δυνατότητες του υπάρχοντος συστήματος να λειτουργήσει σωστά και αποτελεσματικά.

Η μεταφορά 1.500 ατόμων από το ΚΥΤ της Μόριας στην ηπειρωτική Ελλάδα είναι σίγουρα ένα βήμα, ωστόσο δεν αποτελεί λύση ούτε για τους ίδιους τους ανθρώπους που αρχικά στεγάζονται σε σκηνές στην ενδοχώρα, χωρίς να πληρούνται τα πρότυπα για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, ούτε για τις χιλιάδες που θα συνεχίσουν να ζουν σε επισφαλείς συνθήκες μέχρι να έρθει η σειρά τους να μετακινηθούν.