Στην πρώτη γραμμή θέματα ηθικής και υπευθυνότητας

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων και της αβεβαιότητας θέματα ηθικής και υπευθυνότητας σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο είναι κρίσιμα καθώς σχετίζονται με επιλογές και συμπεριφορά επηρεάζοντας τόσο με εμάς, τους ανθρώπους γύρω μας και το περιβάλλον όσο και τη λειτουργία των επιχειρήσεων και τη λήψη αποφάσεων.

Η επιχειρηματική δεοντολογία και ηθική δεν είναι απλά συμμόρφωση με νομικούς κανονισμούς και υποχρεώσεις, αφορά την εντιμότητα, τη δικαιοσύνη, τη συνέπεια και την ειλικρίνεια, ένα ευρύ φάσμα αρχών που διέπουν τη συμπεριφορά των ατόμων σε μια επιχείρηση, από το επίπεδο των στελεχών της διοίκησης μέχρι και τα νέα στελέχη που προσλαμβάνονται.

Επίσης οι ηγέτες των επιχειρήσεων έχουν την ευθύνη να ελέγχουν την εφαρμογή των κανόνων δεοντολογίας καθημερινά και να βεβαιώνονται ότι όλοι όσοι απασχολούνται κοντά τους κάνουν το ίδιο.

Ας σημειωθεί ότι όλες σχεδόν οι μεγάλες εταιρείες στην Ελλάδα επενδύουν στους ανθρώπους που απασχολούν, αν και όχι στον ίδιο βαθμό σε όλα τα επίπεδα. Λογοδοτούν εξάλλου γι’ αυτό στους απολογισμούς τους, οικονομικούς και βιώσιμης ανάπτυξης. Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει κι εξωτερική διασφάλιση που επιβεβαιώνει την ορθότητα των αναφορών. Επίσης, όλοι οι μεγάλοι όμιλοι δηλώνουν υπερήφανοι για τις διακρίσεις που λαμβάνουν σε διαγωνισμούς και εκδηλώσεις προβάλλοντας τα επιτεύγματά τους και αναδεικνύοντας τη συνεισφορά των εργαζομένων τους σε οικονομικές και μη επιδόσεις. 

Αν και η επένδυση στους ανθρώπους συμβάλλει στην κουλτούρα ηθικού επιχειρείν, στοιχείο κρίσιμο για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, δεν αποδίδει πάντα. Στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι κάτι δεν πάει καλά στη σύνδεση των προγραμμάτων με τη δέσμευση των εργαζομένων, την ικανοποίηση από την εργασία, τη διατήρηση των εργαζομένων ή/και τη συνολική παραγωγικότητα. Επίσης δεν φαίνεται να μετράται επαρκώς η ηθική, ως φιλοσοφικό θέμα που επιδέχεται ερμηνείες και οι έρευνες που τρέχουν οι εταιρείες με εξειδικευμένες εταιρείες ή εσωτερικά εστιάζουν στη δεοντολογία. Είναι ζητούμενο όμως εάν η δομή των ερωτηματολογίων επιστρέφει πάντα στην εταιρεία μια ειλικρινή ανατροφοδότηση σχετικά με το πώς νιώθουν οι εργαζόμενοι για τη δουλειά τους, τους συναδέλφους τους και τη διοίκηση.

Πρόκειται ωστόσο για σημαντικά στοιχεία που επηρεάζουν την επιχειρηματική ηθική συμπληρωματικά της επιχειρηματικής δεοντολογίας που καθοδηγείται κυρίως από νόμους. 

Το περιστατικό στο Horizon Blue, όπου ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του πέφτοντας στη θάλασσα από την αδιανόητη και απαράδεκτη συμπεριφορά μελών του πληρώματος, γεγονός που έχει προκαλέσει την κατακραυγή της κοινής γνώμης, έρχεται να αναδείξει στην αγορά σημαντικά προβλήματα, δομικά και άλλα, μαζί με ευθύνες και παραλλείψεις για την πλοιοκτήτρια εταιρεία Attica Group. 

“Όπως όλοι μας, σήμερα, νιώθω αποτροπιασμό και φρίκη για το αδιανόητο τέλος που βρήκε ένας συνάνθρωπός μας, στο λιμάνι του Πειραιά. Δεν το χωράει το μυαλό, ούτε και το ανέχεται η στοιχειώδης ηθική“, σημείωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, για να συμπληρώσει μεταξύ άλλων: “…Στέκομαι ιδιαίτερα στο συγκλονιστικό μήνυμα που εκπέμπει αυτή η τραγωδία: έναν συνδυασμό από ανευθυνότητα και κυνισμό, περιφρόνηση και αδιαφορία. Που τελικά γίνεται βία. Και έτσι ξαφνικά, χάνεται ένα παιδί της διπλανής μας πόρτας… Όπως όλοι, είμαι δίπλα στην οικογένεια του θύματος. Ξέρω, όμως, ότι τίποτα δεν τον φέρνει πίσω για να ακούσει τη συγγνώμη ενός συλλογικού αναστοχασμού. Η απώλειά του, ωστόσο, παραμένει ένα σήμα κινδύνου, αφύπνισης και ανάταξης. Το γεγονός της ντροπής δεν εκφράζει τη χώρα που θέλουμε. Και πιστεύω ότι καμιά Ελληνίδα και κανένας Έλληνας δεν θα ήθελε να το δει ως εικόνα του στον καθρέφτη της πραγματικότητας. Στη μνήμη του Αντώνη, λοιπόν, η Πολιτεία θα κάνει το καθήκον της. Αλλά και καθένας ας υπηρετήσει υπεύθυνα τον ρόλο που του αναλογεί. Αλληλέγγυος με τους γύρω του. Γιατί αγαπώ τη ζωή και τον τόπο, σημαίνει αγαπώ τους ανθρώπους“.

Σημειώνεται ότι η Attica Group αποτελεί διεθνή ναυτιλιακό όμιλο που έχει δεσμευθεί στις αξίες της ακεραιότητας, της διαφάνειας και της υπευθυνότητας, συμμετέχοντας στο Οικουμενικό Σύμφωνο του Ο.Η.Ε. (UN Global Compact) ήδη από το 2008, έχοντας υιοθετήσει Κώδικα Δεοντολογίας, μέχρι και Διαδικασία Υποβολής & Διερεύνησης Καταγγελιών, μέσω της οποίας κάθε ενδιαφερόμενο μέρος μπορεί να καταγγείλει πιθανή παραβίαση εταιρικών πολιτικών, διαδικασιών ή νομοθεσίας, ανώνυμα. Επίσης, εντόπισε μόλις ένα περιστατικό παράβασης των βασικών αρχών και κανόνων επαγγελματικής συμπεριφοράς, το μόνο την τελευταία πενταετία, όπως αποτυπώνεται στον Απολογισμό Βιώσιμης Ανάπτυξης για το 2022.

Εντωμεταξύ, με ανακοίνωσή της η Attica Group, γνωστοποίησε ότι έγινε δεκτή η παραίτηση του Διευθύνοντος Συμβούλου της εταιρείας, Σπύρου Πασχάλη ενώ αναφορικά με το τραγικό δυστύχημα είχε προηγηθεί ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία το Διοικητικό Συμβούλιο της Attica Group εξέφρασε την οδύνη του απευθύνοντας τα ειλικρινή συλλυπητήρια και τη συγγνώμη του στην οικογένεια και τους φίλους του εκλιπόντος. Παράλληλα, και ανεξαρτήτως της δικαστικής διερεύνησης, δεσμεύεται ότι θα σταθεί δίπλα στην οικογένεια του εκλιπόντος με κάθε τρόπο και με όλες του τις δυνάμεις.

“Χάθηκε ένας νέος άνθρωπος και αυτό μας έχει στιγματίσει όλους βαθύτατα. Ξεκινά άμεσα με εγγύηση του Διοικητικού Συμβουλίου και των Μετόχων διευρυμένη και σε βάθος έρευνα και με τη συνδρομή ανεξάρτητων εξωτερικών συμβούλων ώστε να διασφαλίσουμε ότι ποτέ ξανά δε θα παραβιαστούν από κανέναν οι διαδικασίες και τα πρωτόκολλα του Ομίλου μας. Δεσμευόμαστε επίσης ότι τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, θα αξιοποιηθούν για τις αναγκαίες τομές και αλλαγές, σε όποιο επίπεδο και με όποιον τρόπο χρειαστεί”, σημειώνεται στην ανακοίνωση.