Σε ηγετική θέση η Ελλάδα στην υπεύθυνη τραπεζική

Χάρη στην υιοθέτηση από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα των 6 Αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής (Principles for Responsible Banking), που θα διέπουν στο μέλλον τις δραστηριότητες και τη λειτουργία των τραπεζών σε παγκόσμιο επίπεδο, η Ελλάδα αποκτά ηγετική θέση στην Ευρώπη ως προς την προσπάθεια ευθυγράμμισης των επενδυτικών στρατηγικών με τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και τη Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή, όπως εκφράζονται από τα Ηνωμένα Έθνη.

 

Της Σοφίας Εμμανουήλ

[email protected]

 

Σε μια συγκυρία που ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας της οικονομικής ανάπτυξης σε ένα πλαίσιο βιωσιμότητας γίνεται κρίσιμος για την πορεία της ανθρωπότητας στο μέλλον, η υιοθέτηση των αρχών υπεύθυνης τραπεζικής από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα αποκτά σημαντική αξία για τη χώρα συνολικά.

Η Τράπεζα Πειραιώς έκανε την αρχή, ακολούθησε η Eurobank, πρόσφατα ανακοίνωσε και η Alpha Bank ότι προσυπέγραψε τις Αρχές ενώ οι πληροφορίες του csrindex θέλουν και την Εθνική Τράπεζα να έχει ολοκληρώσει την προετοιμασία και να αποκτά τις σχετικές πιστοποιήσεις στο άμεσο μέλλον.

Το γεγονός αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα καθώς ισχυροποιεί το αποτύπωμά της στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη που ανασχεδιάζεται. Αξίζει να αναφερθεί ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα διαθέτει 4 μέλη στο UNEP FI, την Τράπεζα Πειραιώς, τη Eurobank, την Alpha Bank, καθώς και από τον ασφαλιστικό κλάδο την Interamerican. Εάν συνυπολογίσουμε την Εθνική, που είναι ζήτημα λίγου χρόνου να ενταχθεί στο club, αριθμούμε – ως χώρα – 5 μέλη στο United Nations Environment Programme Finance Initiative (UNEP FI) και ανταγωνιζόμαστε τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης (που συμμετέχει με 103 μέλη συνολικά), αφού σήμερα η Ιταλία έχει 4 μέλη, η Ισπανία 5, η Ελβετία 8 κ.ο.κ..

Στις αρχές της χρονιάς διοργανώθηκε ειδική εκδήλωση για την παρουσίαση αυτών των κανόνων, των Αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής (Principles for Responsible Banking), από την Τράπεζα Πειραιώς, που ήταν και η μόνη ελληνική τράπεζα που συμμετείχε σε ένα δίκτυο 28 τραπεζών απ` όλο τον κόσμο, μελών του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (United Nations Environment Programme Finance Initiative – UNEP FI), που συνδιαμόρφωσαν τις Αρχές – οι οποίες θα παρουσιασθούν επισήμως στις 22 Σεπτεμβρίου 2019 στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η Τράπεζας της Ελλάδος και ο Διοικητής της, Γιάννης Στουρνάρας, στηρίζουν τις Αρχές της Υπεύθυνης Τραπεζικής. Εξάλλου, η Τράπεζα της Ελλάδος είναι από τις πρώτες κεντρικές τράπεζες, που ασχολήθηκαν ενεργά με το θέμα της κλιματικής αλλαγής, συστήνοντας την Eπιτροπή Μελέτης των Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής (ΕΜΕΚΑ) το 2009. Επενδύει δηλαδή στον Στόχο 13 για τη βιώσιμη ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών, στη δράση για το κλίμα.

Τα μέλη του UNEP FI, που στη χώρα μας είναι σήμερα οι παραπάνω 3 τράπεζες και η μία ασφαλιστική εταιρεία, αναγνωρίζουν την ανάγκη για οικονομική ανάπτυξη συμβατή με την ανθρώπινη ευημερία και το φυσικό περιβάλλον, αλλά και τον κίνδυνο για το υψηλό κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος που ενέχεται εάν αυτή η συμβατότητα χαθεί. Αναγνωρίζουν επίσης πως η βιωσιμότητα συνδέεται ολοένα και περισσότερο με ανθρωπιστικά και κοινωνικά ζητήματα καθώς διευρύνεται η παγκόσμια περιβαλλοντική ατζέντα και καθώς η αλλαγή του κλίματος επιφέρει μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανάπτυξη και την ασφάλεια. Προσδιορίζουν τα κριτήρια για την υπεύθυνη και αειφόρο τραπεζική μέσα από την ολιστική εκτίμηση των κινδύνων και των ευκαιριών που πηγάζουν από τις δραστηριότητές των τραπεζών. Παράλληλα, οι Αρχές ενθαρρύνουν τις τράπεζες να θέσουν στόχους αειφορίας και διαφάνειας, να ελέγχουν και να υπολογίζουν την επίδραση των χρηματοδοτήσεών τους και να δημοσιοποιούν τον αντίκτυπό τους, θετικό ή αρνητικό, στην κοινωνία και το περιβάλλον.

Διαβάστε επίσης: 5 προσωπικότητες μιλούν για την διοίκηση της Βιωσιμότητας

Ο ρόλος του χρηματοοικονομικού τομέα μπορεί να είναι καταλυτικός σε αυτά τα ζητήματα, ιδιαίτερα στην προαγωγή της οικονομικής ανάπτυξης σε ισορροπία με την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική ευημερία. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν να συνεισφέρουν μέσα από τις δικές τους δραστηριότητες και επενδύσεις αλλά και μέσα από τη σχέση τους με άλλους οικονομικούς κλάδους και καταναλωτές. Ειδικότερα, ο τραπεζικός τομέας μπορεί και πρέπει να ηγηθεί της προσπάθειας για ένα βιώσιμο μέλλον μέσα από την κατεύθυνση κεφαλαίων σε δράσεις που αποφέρουν θετικά αποτελέσματα για την κοινωνία και την καθοδήγηση των πελατών του στην ορθή διαχείριση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.

Δεν είναι εύκολο εγχείρημα, και ούτε οι τράπεζες από μόνες τους μπορούν να το υλοποιήσουν αλλά μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και σε συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και επενδυτές να διοχετεύσουν κεφάλαια στην κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης. Με τη συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων μερών, επαγγελματικών συνδέσμων, επιμελητηρίων, ακαδημαϊκής κοινότητας, εθνικών και διεθνών οργανισμών, κοινωνίας των πολιτών και του κάθενός από μας η προσπάθεια θα αποδόσει.

Ποιες είναι οι αρχές

Σε αυτό το πλαίσιο, σε συνέχεια εξάμηνης διαβούλευσης από το UNEP FI, οι 28 τράπεζες κατέληξαν στη διαμόρφωση των 6 Αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής μέσω των οποίων οι τράπεζες δεσμεύονται να ευθυγραμμίσουν τις εργασίες τους με τους στόχους της παγκόσμιας κοινότητας, όπως αυτοί παρουσιάζονται στους 17 Στόχους των Ηνωμένων Εθνών και τη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή.

Οι Αρχές Υπεύθυνης Τραπεζικής συνοψίζονται ως εξής:

Αρχή 1: Ευθυγράμμιση (Alignment) «Θα ευθυγραμμίσουμε την εταιρική μας στρατηγική έτσι ώστε να συμβάλλει στην κάλυψη των αναγκών των ατόμων και στους στόχους της κοινωνίας όπως αυτοί εκφράζονται στους 17 Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (Ηνωμένα Έθνη), στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα και στα σχετικά εθνικά και περιφερειακά θεσμικά πλαίσια».

Αρχή 2: Αντίκτυπος (Impact) «Θα αυξάνουμε συνεχώς το θετικό αντίκτυπο μειώνοντας ταυτόχρονα το αρνητικό, και θα διαχειριζόμαστε τους κινδύνους για τους ανθρώπους και το περιβάλλον από τις δραστηριότητες, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες μας».

Αρχή 3: Πελάτες (Clients and Customers) «Θα εργαζόμαστε με υπευθυνότητα μαζί με τους πελάτες μας ώστε να ενθαρρύνουμε τις αειφόρες πρακτικές και να υποστηρίζουμε τις οικονομικές δραστηριότητας που δημιουργούν ευημερία για τη σημερινή και τις επόμενες γενεές».

Αρχή 4: Ενδιαφερόμενα Μέρη (Stakeholders) «Θα συμβουλεύουμε, θα ενθαρρύνουμε και θα συνεργαζόμαστε υπεύθυνα με τα ενδιαφερόμενα μέρη για την επίτευξη των στόχων της κοινωνίας».

Αρχή 5: Διακυβέρνηση και θέσπιση στόχων (Governance and Target Setting) «Θα υλοποιήσουμε στην πράξη τη δέσμευσή μας στις Αρχές αυτές μέσα από την αποτελεσματική διακυβέρνηση και τη δημιουργία κουλτούρας Υπεύθυνης Τραπεζικής. Θα ανακοινώνουμε τους στόχους που σχετίζονται με τις σημαντικότερες θετικές επιπτώσεις από τις δραστηριότητές μας».

Αρχή 6: Διαφάνεια και Λογοδοσία (transparency and Accountability) «Θα επανεξετάζουμε σε περιοδική βάση την ενσωμάτωση των Αρχών και θα ενημερώνουμε, για τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις από τις δραστηριότητές μας καθώς και για το βαθμό συνεισφοράς μας στην επίτευξη των στόχων της κοινωνίας».