Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ζητούν οι Έλληνες πολίτες

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Με πάνω από 9 στους 10 Έλληνες να έχουν βιώσει τουλάχιστον ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο την τελευταία πενταετία, δεν κάνει εντύπωση ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών (98%) δηλώνουν ότι είναι σημαντικό να προσαρμοστεί η χώρα στην κλιματική αλλαγή, με ένα σημαντικό ποσοστό αυτών (60%) να θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε αυτή την προσαρμογή.

Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεωνς (ΕΤΕπ) που δημοσιεύθηκε προ ημερών (με τη συμμετοχή περισσοτέρων από 24.000 ερωτηθέντων σε ολόκληρη την ΕΕ και τις ΗΠΑ και 1.000 συμμετοχές από την Ελλάδα), το 94% των Ελλήνων (14 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ) έχει βιώσει τουλάχιστον ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο τα τελευταία πέντε χρόνια. Ειδικότερα, το 61% έχει πληγεί από υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες και καύσωνες (6 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), το 46% έχει βρεθεί αντιμέτωπο με ανεξέλεγκτες πυρκαγιές (25 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ) και το 34% έχει βιώσει ξηρασία (ποσοστό παρόμοιο με τον μέσο όρο της ΕΕ).

Οι συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων είναι απτές, ποικίλες και ήδη υπερβολικά σοβαρές αφού το 86% των Ελλήνων έχει υποστεί τουλάχιστον μία άμεση συνέπεια εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων (18 μονάδες πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο 68%). Το 36% αντιμετώπισε διακοπές ρεύματος ή προβλήματα ενεργειακού εφοδιασμού (16 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), το 32% επλήγη από την καταστροφή δασών ή φυσικών χώρων κοντά στην κατοικία του (13 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), και το 27% αντιμετώπισε διαταραχές των μεταφορών όπως κλείσιμο δρόμων, καταστροφή γεφυρών ή καθυστερήσεις στις δημόσιες συγκοινωνίες (6 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ).

Η ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή

Δεδομένου ότι έχουν πληγεί ιδιαίτερα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα τα τελευταία χρόνια, οι Έλληνες ξεχωρίζουν από τους άλλους πολίτες της ΕΕ από την άποψη ότι έχουν επίγνωση σε μεγάλο βαθμό της ανάγκης προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της προώθησης επενδύσεων. 

Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν είναι μόνο ηθική ευθύνη αλλά και μια οικονομική ευκαιρία, καθώς πραγματοποιώντας σήμερα επενδύσεις, έχουμε τη δυνατότητα να προστατεύσουμε ζωές, να στηρίξουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη και να ελαχιστοποιήσουμε το μακροπρόθεσμο κόστος της αδράνειας, σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ, Ιωάννη Τσακίρη.

Σημειώνεται ότι το 87% (15 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο 72% της ΕΕ) αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να προσαρμόσει τον τρόπο ζωής του λόγω της κλιματικής αλλαγής. Το 55% (20 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο 35% της ΕΕ) πιστεύει ότι θα αναγκαστεί να μετακινηθεί σε ένα μέρος λιγότερο ευάλωτο στην κλιματική αλλαγή, ακόμα και σε τοπικό επίπεδο (για να αποφύγει πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές ή άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα) και το 48% δηλώνει ότι θα πρέπει να μετακινηθεί σε πιο δροσερή περιοχή ή χώρα (20 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο 28% της ΕΕ).

Η ατομική προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή απαιτεί καλό επίπεδο ενημέρωσης. Η πλειονότητα των Ελλήνων (72%, κοντά στον μέσο όρο 71% της ΕΕ) δηλώνει ότι γνωρίζει τα μέτρα που μπορεί να λάβει για να προσαρμόσει αποτελεσματικά την κατοικία και τον τρόπο ζωής. Επιπλέον, περισσότεροι από τα δύο τρίτα (68%, σε σύγκριση με τον μέσο όρο 40% της ΕΕ) είναι ενήμεροι για τις δημόσιες επιδοτήσεις ή τα οικονομικά κίνητρα για τη στήριξη αυτών των προσπαθειών.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες 

Οι Έλληνες ερωτηθέντες προσδιόρισαν τις ακόλουθες βασικές προτεραιότητες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή σε τοπικό επίπεδο:

• Βελτίωση των υποδομών, παραδείγματος χάρη καλύτερα συστήματα αποχέτευσης, αντιπλημμυρικά φράγματα, καταφύγια σε περίπτωση καταιγίδας ή ανθεκτικά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας (50% έναντι 39% στην ΕΕ)
• Δροσισμός πόλεων (45%)
• Εκπαίδευση του πληθυσμού ώστε να υιοθετεί συμπεριφορές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων (40%)

Στο ερώτημα σχετικά με το ποιος θα πρέπει να αναλάβει τη δαπάνη για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή το 42% πιστεύει ότι οι εταιρείες και οι βιομηχανίες που συμβάλουν περισσότερο στην κλιματική αλλαγή θα πρέπει να επιβαρυνθούν με το κόστος (7 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), το 25% πιστεύει ότι όλοι θα πρέπει να πληρώσουν εξίσου (7 μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ) και το 18% δηλώνει ότι οι πιο εύποροι θα πρέπει να επωμιστούν το κόστος μέσω υψηλότερης φορολογίας.

Όσον αφορά το ποιος θα πρέπει να επωφεληθεί πρώτος από την παροχή βοήθειας με σκοπό την προσαρμογή, το 35% πιστεύει ότι όλοι θα πρέπει να επωφεληθούν εξίσου, το 30% πιστεύει ότι πρώτοι θα πρέπει να επωφεληθούν οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου (7 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ) και το 27% θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στους ηλικιωμένους.