Ποιοι μιλούν σήμερα για Πνευματική Κρίση;

Το άρθρο του Χρήστου Γιανναρά στην εφημερίδα “Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”, που παρατίθεται, δεν είναι της φευγαλέας “επικαιρότητας” και αξίζει προσοχής, μολονότι δημοσιευμένο πριν ένα μήνα.

(αναδημοσίευση από το linkedin του Ιωάννη Ρούντου)

Ο φιλόσοφος καθηγητής θίγει εκ νέου (το έχει κάνει κατ’ επανάληψη, αλλά πόσους ενδιαφέρει…) τις διαστάσεις του προβλήματος αναφορικά με την ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ των ανθρώπων στην εποχή μας. Ποιότητα, που αντικατοπτρίζεται στο εργαλείο της νόησης, τη Γλώσσα και τη μεγάλη, “μέχρι σημείου αναπηρίας, βύθιση σε γλωσσική (άρα και νοητική) υστέρηση”. Όπως επισημαίνει, “δεν πρόκειται για περιθωριακή κοινωνική μερίδα, που υπάρχει και επιμένει (ολοφάνερα λένε οι στατιστικές) σε μορφωτική καθυστέρηση. Μάλλον μιλάμε για φαινόμενο γενικευμένου αυθυποβιβασμού και νεο-πρωτογονισμού, όπου ο καταναλωτισμός απολυτοποιείται”.

Συζητούνται σήμερα οι Κρίσεις που προσφέρονται περισσότερο για τεχνικές προσεγγίσεις διερεύνησης προβλημάτων σε συστήματα και διαχείριση: η υγειονομική κρίση εξ αιτίας του covid, η κλιματική που έρχεται από μεγάλο βάθος χρόνου αλλά μόλις τώρα μας απασχολεί με δεδομένες τις καταστροφές και τους αυξανόμενους έξω από κάθε πρόβλεψη κινδύνους, η γεωπολιτική με το ντόμινο αναταραχών και όλες οι συμφραζόμενες κρίσεις – ενεργειακή, επισιτιστική, δημογραφική/μεταναστευτική.

Είναι κρίσεις αλληλοτροφοδοτούμενες, με κοινή επαγωγικά την αναφορά τους σε μια άνευ προηγουμένου παγκόσμια Οικονομική Κρίση, όπως αυτή προβάλλει σήμερα. Παραπέμπω στις πρόσφατες επισημάνσεις του #NourielRoubini: “Τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι μια ήπια προσγείωση είναι εξαιρετικά απίθανη. Αυτό οδηγεί είτε σε μια σκληρή προσγείωση και μια επιστροφή σε χαμηλότερο πληθωρισμό, είτε σε ένα στασιμοπληθωριστικό σενάριο. Είτε έτσι είτε αλλιώς, μια ύφεση τα επόμενα δύο χρόνια είναι πιθανή”. Και διερωτώμαι πάνω στη διαπίστωση του Γιανναρά: τί θα απογίνουν οι καταναλωτές, βιώνοντας το καταναλωτικό τους αδιέξοδο;

Ασφαλέστερη διέξοδος από τη μόρφωση δεν υπάρχει. Ειδικότερα στη χώρα μας, καμία νύξη και αναγωγή δεν γίνεται στην επί μακρόν σοβούσα κρίση που βρίσκεται στο υπόβαθρο όλων αυτών των κρίσεων, την ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. Φυσικά, συνιστούν Πνευματική Κρίση οι κρίσεις Παιδείας και Ήθους, δηλαδή πολιτισμικής ταυτότητας στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία των πολλών ταχυτήτων, ανισορροπιών και ανισοτήτων, που υπονομεύουν την κοινωνική ειρήνη και πρόοδο για τους πολλούς. Στην Ελλάδα, αυτή η κρίση φωνάζει εις ώτα κωφών.

Σε έναν κόσμο που γίνεται εφιαλτικά χειρότερος, με τόσους “οραματισμούς” έωλης αισιοδοξίας ή ανοησίας και κάτω από τα τοξικά σύννεφα όλων αυτών των ανθρωπογενών κρίσεων, η διακρίβωση, άραγε, της πολύ σοβαρής Πνευματικής Κρίσης τί κίνδυνο θα μπορούσε τώρα να προσθέσει στη βάση όλων των άλλων κινδύνων…

Ωστόσο, ο βαθύνους Χρήστος Γιανναράς και λίγοι ακόμη κάπου τα γράφουν ευγενικά, για τη χώρα μας και τη μετα-κοινωνία που ετοιμάζει, με τα άβαταρ των αμόρφωτων “εξειδικευμένων”. Και δεν έχω παρά να προσυπογράψω, με τη δέουσα περίσκεψη.