Πλαστικές σακούλες: Πρόβλημα η ραγδαία αύξηση στο e-commerce

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Με την αλματώδη αύξηση της πλαστικής συσκευασίας στις διαδικτυακές αγορές διευρύνεται το χάσμα μεταξύ φυσικών καταστημάτων και e-shop και απομακρύνονται οι στόχοι για αντικατάσταση και σταδιακή κατάργηση της πλαστικής σακούλας, κάτι που άλλωστε επιθυμούν οι καταναλωτές.

Μόνο οι εταιρείες ειδών μόδας αναμένεται να χρησιμοποιήσουν 21,8 δισ. πλαστικές σακούλες στις παραδόσεις τους έως το 2030 σε έξι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Αυτό σημαίνει πάνω από 400.000 πλαστικές σακούλες την ώρα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Πέρυσι, οι εταιρείες διαδικτυακών λιανικών πωλήσεων ειδών μόδας χρησιμοποίησαν 2,9 δισ. πλαστικές σακούλες για παραδόσεις σε Ευρωπαίους αγοραστές σε έξι μεγάλες αγορές, αριθμός που ισοδυναμεί με 7,8 εκατ. σακούλες κάθε μέρα, διευρύνοντας το χάσμα που παρατηρείται μεταξύ των λιανικών πωλήσεων σε φυσικά καταστήματα και στο διαδίκτυο, αναφορικά με τις προσπάθειες κατάργησης της πλαστικής σακούλας.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει νομοθεσία για τη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας σε φυσικά εμπορικά καταστήματα αλλά καθώς οι καταναλωτές στράφηκαν στις αγορές στο διαδίκτυο, η χρήση της στο ηλεκτρονικό εμπόριο συνέχισε να αυξάνεται. Σύμφωνα με ανάλυση της Development Economics μετά από ανάθεση της DS Smith, εταιρείας βιώσιμων συσκευασιών του Ομίλου International Paper, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη μεμονωμένη αγορά για χρήση πλαστικής σακούλας σε παραδόσεις ηλεκτρονικού εμπορίου μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών. Πέρυσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποίησε 150 εκατομμύρια περισσότερες πλαστικές σακούλες από τη Γερμανία, η οποία ήρθε δεύτερη.

Η έρευνα εκτιμά ότι ο αριθμός των σακουλών που χρησιμοποιούνται πρόκειται να αυξηθεί κατά 47% έως το 2030 σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, ακολουθώντας την αναμενόμενη εξέλιξη των διαδικτυακών πωλήσεων ειδών μόδας. Αυτό σημαίνει ότι έως το 2030, θα καταφθάνουν στην Ευρώπη 4,2 δισ. πλαστικές σακούλες για παραδόσεις κάθε χρόνο, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ανέλθουν συνολικά στα 21,8 δισ. κατά την επόμενη πενταετία. 

Μόνο το 7% των σακουλών που χρησιμοποιούνται σε παραδόσεις ηλεκτρονικού εμπορίου στις έξι αγορές επαναχρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται επί του παρόντος, ενώ το υπόλοιπο 93% καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρώνεται, αριθμός που μόνο για την περσινή χρονιά ισοδυναμεί με 2,6 δισ. πλαστικές σακούλες. Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και η αργή πρόοδος στην αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης συνεπάγεται ότι έως το 2030, πάνω από 3,8 δισ. σακούλες θα καταλήγουν ετησίως σε χώρους υγειονομικής ταφής ή καύσης. 

Ο Stefano Rossi, Διευθύνων Σύμβουλος του Τμήματος Συσκευασίας στην DS Smith, σχολίασε σχετικά ότι από κοινού με ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο, έχουν αντικαταστήσει περισσότερα από 1 δισ. τεμάχια πλαστικού τα τελευταία τέσσερα έτη αλλά πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Ενώ οι αγορές στο διαδίκτυο έχουν αυξηθεί, οι εταιρείες λιανικής πώλησης που δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο καθυστερούν την αντικατάσταση της πλαστικής σακούλας σε σχέση με τα φυσικά εμπορικά καταστήματα. Εταιρείες όπως η Zalando έχουν αποδείξει ότι η αλλαγή είναι δυνατή, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει ένα εμπόδιο: δεν διατίθενται αρκετές εναλλακτικές λύσεις από χαρτί, συνεπώς η βιομηχανία μας πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για να τις προσφέρει. 

Ο κ. Rossi προσθέτει ότι είναι δελεαστικό για τις επιχειρήσεις να εστιάζουν στην τιμή, αλλά η επιμονή στη χρήση πλαστικού έχει τίμημα. Οι καταναλωτές δεν το επιθυμούν και οι εταιρείες ρισκάρουν τη φήμη τους αγνοώντας το γεγονός αυτό. “Πιστεύουμε ότι η νομοθεσία μπορεί και πρέπει να καταστεί πιο αυστηρή για όλους μας, με τη σταδιακή κατάργηση ορισμένων πλαστικών, ώστε να συμβάλλει στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού που ενθαρρύνουν την καινοτομία, τις επενδύσεις και δημιουργούν υγιή ανταγωνισμό για την αντικατάσταση του πλαστικού”, καταλήγει.

Ορισμένες εταιρείες ειδών μόδας στο διαδίκτυο έχουν ήδη κάνει τη μετάβαση. Η Zalando, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί από το 2020 στις αποστολές της χάρτινες σακούλες από ανακυκλωμένο υλικό και χαρτί με πιστοποίηση FSC αντί για πλαστικές σακούλες. Οι συσκευασίες αυτές έτυχαν καλής αποδοχής από τους πελάτες της εταιρείας, όπως σημειώνει ο David Fischer, Διευθυντής Εφοδιαστικής αλυσίδας, Βιωσιμότητας και Συσκευασίας στη Zalando. Εξηγεί ότι η αντικατάσταση των πλαστικών σακουλών με χάρτινες στις αποστολές οδήγησε σε αύξηση των ποσοτών ικανοποίησης των πελατών κατά 16 μονάδες ανά έτος. 

Ωστόσο, η εξάλειψη των πλαστικών μίας χρήσης παραμένει βασικό εμπόδιο για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητάς στον κλάδο του ηλεκτρονικού εμπορίου, αν και η στροφή προς πιο εύκολα ανακυκλώσιμα υλικά υποστηρίζεται από την πλειονότητα των Ευρωπαίων. Σχεδόν τα τρία τέταρτα (74%) των ερωτηθέντων στις έξι μεγάλες αγορές της μελέτης επιθυμούν τη σταδιακή κατάργηση των πλαστικών σακουλών στις περιπτώσεις όπου διατίθεται εναλλακτική λύση, ενώ πάνω από τα δύο τρίτα (68%) των αγοραστών λένε ότι προτιμούν να λαμβάνουν τις αγορές τους σε περιτύλιγμα από χαρτόνι ή χαρτί. Μάλιστα, οι μισοί Ευρωπαίοι καταναλωτές δηλώνουν ότι αισθάνονται ενοχές για την ποσότητα των πλαστικών που χρησιμοποιούνται στις παραγγελίες τους και πιστεύουν ότι την ευθύνη για τη μείωση της χρήσης πλαστικών συσκευασιών φέρουν οι εταιρείες συσκευασίας (41%), οι πωλητές λιανικής (36%) και οι κυβερνήσεις (23%).