Νέες δεσμεύσεις για την προστασία των ωκεανών

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Συγκεντρώνοντας κυβερνήσεις και μη κρατικούς φορείς από 119 χώρες για να αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των ωκεανών, το 9ο συνέδριο Our Ocean που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) 15-17 Απριλίου, έκλεισε με νέες υποσχέσεις. 

Η ΕΕ αναμένεται να διαθέσει κονδύλια 3,5 δισ. ευρώ για την προστασία των ωκεανών στοχεύοντας σε 40 διαφορετικές δεσμεύσεις οι οποίες σχετίζονται κυρίως με την βιώσιμη αλιεία, τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, την κλιματική αλλαγή, την γαλάζια οικονομία και την θαλάσσια ρύπανση.

Από την πλευρά της η Ελλάδα, μέσω της συνεργασίας σε παγκόσμια κλίμακα, στοχεύει σε ένα μέλλον όπου οι ωκεανοί θα αποτελούν ανθεκτικά οικοσυστήματα. Με περισσότερα από 15.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής, χιλιάδες νησιά και μια μακρόχρονη παράδοση στη ναυτιλιακή βιομηχανία, που μαζί με τον τουρισμό αποτελούν τους δύο σημαντικότερους τομείς της οικονομίας της χώρας, η διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων είναι ζωτικής σημασίας.

Η προώθηση της Γαλάζιας Οικονομίας, μέσω της βελτίωσης των αλιευτικών πρακτικών, της προώθησης των πράσινων θαλάσσιων μεταφορών, του βιώσιμου τουρισμού και των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποτελούν προτεραιότητες για την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και τη διασφάλιση της ευημερίας για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές.

O πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσίασε 21 δεσμεύσεις για την προστασία και τη διαχείριση των ελληνικών θαλασσών και ακτών, προϋπολογισμού άνω των 780 εκατ. ευρώ. Στα προωθούμενα έργα αναφέρθηκε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δύο θαλάσσια πάρκα τα οποία θα αυξήσουν το μέγεθος των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών της Ελλάδας κατά 80% καλύπτοντας συνολικά περίπου το ένα τρίτο των χωρικών θαλάσσιων υδάτων της χώρας. Σε άλλα μέτρα, σημειώνεται η απαγόρευση της αλιείας με μηχανότρατα στα εθνικά θαλάσσια πάρκα από το 2026 και σε όλες τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές έως το 2030, η λειτουργία από το 2026 συστήματος επιτήρησης των προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών και ο περιορισμός των πλαστικών σκουπιδιών από τα ελληνικά ύδατα κατά 50% και των μικροπλαστικών κατά 30% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2019. 

Όπως ανέφερε η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, η χώρα έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας όπως το Παρατηρητήριο για τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό στη Μεσόγειο, την αναβάθμιση των τουριστικών λιμένων με όρους εξοικονόμησης ενέργειας και προσβασιμότητας, τον καταδυτικό τουρισμό και την προσβασιμότητα στις παραλίες για όλους. 

Σημειώνεται ότι για τη χρηματοδότηση των δεσμεύσεων της Ελλάδας, αλλά και άλλων δράσεων θα αξιοποιηθεί και ο μηχανισμός του Ταμείου Απανθρακοποίησης των νησιών, με τους πλειστηριασμούς των   δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων να συγκεντρώνουν πόρους που ανάλογα με την τιμή των δικαιωμάτων μπορούν να φτάσουν και τα 2 δισ. ευρώ, από τα οποία θα χρηματοδοτηθούν πράσινα έργα.

Σημειώνεται ότι από το 2014, το Our Ocean Conference (OOC) έχει κινητοποιήσει φορείς για την ανάληψη πάνω 2.500 πρωτοβουλιών συνολικής αξίας 138 δισ. δολαρίων. Όπως σημείωσε η Ειδική Απεσταλμένη του πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς, Συντονίστρια Our Oceans Conference 2024, βουλευτής Ηλείας της Ν.Δ. και πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, Δρ. Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, συνολικά ανέρχονται σε 2.600 οι δεσμεύσεις, αξίας περίπου 140 δισ. δολ., από την 1η διάσκεψη OOC έως σήμερα.

Η διάσκεψη στην Ελλάδα, πέτυχε 469 νέες δεσμεύσεις, ύψους άνω των 11,3 δισ. δολ.. Επίσης η 10η Διάσκεψη για τους ωκεανούς θα πραγματοποιηθεί στη Νότια Κορέα. 

Το OOC-9 αναγνωρίζει τη σημασία της περαιτέρω εκτεταμένης κινητοποίησης και ενεργού συμμετοχής όλων των ενδιαφερομένων. Από τις κυβερνήσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μέχρι τον ιδιωτικό τομέα, επιδιώκεται η ενεργός συμμετοχή κυρίως μέσω της υποβολής εθελοντικών δεσμεύσεων αλλά ταυτόχρονα μετρήσιμων και με σαφές χρονοδιάγραμμα.