ΜΕΤΑδραση: Ο έλεγχος στις ΜΚΟ στο μεταναστευτικό

Στις αρχές Μαΐου του 2020, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.) και η Οικονομική Αστυνομία ξεκίνησαν οριζόντιο έλεγχο στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα του μεταναστευτικού.

Μία σειρά δημοσιευμάτων είχαν συνοδεύσει την έναρξη των ελέγχων, η οποία είχε παρουσιαστεί σχεδόν ως αστυνομικό ρεπορτάζ, με αναφορές σε «εφόδους» και «υπολογιστές που κατασχέθηκαν», τροφοδοτώντας περαιτέρω το κλίμα δυσπιστίας και αμφισβήτησης του έργου και της προσφοράς της Κοινωνίας των Πολιτών. 

Σε ότι αφορά στη ΜΕΤΑδραση, τίποτα από τις προαναφερόμενες περιγραφές δεν συνέβη, όπως αναφέρει η οργάνωση σε ανακοίνωσή της. Η έρευνα διήρκεσε τουλάχιστον δύο μήνες, η συνεργασία με τους ελεγκτές έγινε σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού, επαγγελματικότητας και συνέπειας. 

Ελλείψει ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων, το επιτελείο της ΜΚΟ θεωρεί χρέος του να ενημερώσει τους υποστηρικτές του αλλά και το ευρύ κοινό για τα αποτελέσματα του ελέγχου: Το πόρισμα παρελήφθη από τη ΜΕΤΑδραση στα τέλη Ιουλίου του 2020 και εκτός από δύο συστάσεις, ήσσονος σημασίας για βελτίωση διαδικασιών, δεν προέκυψε κανένα εύρημα.

Η ΜΕΤΑδραση αναφέρει ότι η αξιοκρατία, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η ακεραιότητα αποτελούν βασικές αρχές. Ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της, καθιέρωσε τον ετήσιο έλεγχο από ορκωτούς λογιστές, χωρίς να υπάρχει καμία εκ του νόμου υποχρέωση. Επιπλέον, τουλάχιστον δύο με τρεις φορές τον χρόνο διενεργούνται έλεγχοι από ανεξάρτητες ελεγκτικές εταιρείες που συνεργάζονται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με Διεθνείς Οργανισμούς όπως η Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, η UNICEF και άλλες. 

Η ΜΕΤΑδραση, στα δέκα χρόνια από την ίδρυσή της, έχει συμβάλει σε ουσιαστικές, συστημικές αλλαγές, στη διαχείριση του μεταναστευτικού. Το σύστημα εκπαίδευσης, πιστοποίησης και παροχής ποιοτικής διερμηνείας, οι δράσεις για τα ασυνόδευτα παιδιά όπως η Συνοδεία, η Επιτροπεία, η Αναδοχή, η Ημιαυτόνομη διαβίωση των εφήβων, που ξεκίνησαν στην χώρα μας με πρωτοβουλία της ΜΕΤΑδρασης, οικειοποιούνται και θεσμοθετούνται από την Πολιτεία ως βέλτιστες πρακτικές.

Ο οριζόντιος έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο, σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της πραγματικής εικόνας στον χώρο των Οργανώσεων. Η δημοσίευση σε μορφή έρευνας των πρώτων αποτελεσμάτων του συνόλου των Οργανώσεων που έχουν ελεγχθεί έως τώρα, θα αναδείκνυε, τουλάχιστον σε επίπεδο οικονομικής διαχείρισης, τον βαθμό αξιοπιστίας της Κοινωνίας των Πολιτών στον συγκεκριμένο τομέα. Πέραν αυτού, σημαντική και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και χρήσιμη θα ήταν και η ανάδειξη όλων των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Οργανώσεις με τις δημόσιες αρχές και υπηρεσίες.

Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με μια ανοιχτή δημοκρατική κοινωνία που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την ειλικρινή αλληλεπίδραση μεταξύ των δημοσίων αρχών και των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Για να επιτευχθεί όμως η εμπιστοσύνη απαιτείται αμοιβαία αξιοπιστία, διαφάνεια και λογοδοσία και από τις δύο πλευρές.