Η συμπερίληψη θα καθορίσει το μέλλον της σύγχρονης δημοκρατίας 

Τη σημασία της συμπερίληψης στις σύγχρονες δημοκρατίες ανέδειξε η συζήτηση που διοργάνωσε το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πολιτικών Ιδρυμάτων (ΕΝΟΡ) στο Global Media Forum της Deutsche Welle, που πραγματοποιήθηκε στη Βόννη. 

Ανοίγοντας τη συζήτηση ο Παναγιώτης Κακολύρης, Μέλος ΔΣ του ΕΝΟΡ, επεσήμανε ότι η συμπερίληψη είναι ένα μεγάλο ζητούμενο των καιρών, μια προσδοκία των κοινωνιών από το πολιτικό σύστημα. Εξήγησε ότι η συμπεριληπτική δημοκρατία δεν συνεπάγεται απλώς τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, αλλά την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή και εκπροσώπηση όλων των ατόμων, ανεξάρτητα από το κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό ή πολιτικό τους υπόβαθρο. Ανέδειξε τη σημασία του ενημερωμένου, ευαισθητοποιημένου και ενεργού πολίτη παρουσιάζοντας το “Intellemo” μοντέλο επικοινωνίας μεταξύ πολιτικής και πολιτών. Ο όρος Intellemo αποτελείται από τις λέξεις Intelligence και emotionality, καθώς στην εποχή της 4^ης Βιομηχανικής Επανάστασης οι πολίτες περιμένουν ότι η χάραξη της πολιτικής θα γίνεται αξιοποιώντας τα επιστημονικά δεδομένα και την τεχνογνωσία, αλλά θα συνδυάζεται και με την απαραίτητη ενσυναίσθηση τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην υλοποίηση. 

Στην ίδια κατεύθυνση υπερθεμάτισε ως προς τον ρόλο της ενσυναίσθησης η Δρ. Σοφία Δάσκου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και Πελατών,  Συντονίστρια μεταπτυχιακού σε Ψηφιακό Μάρκετινγκ και Πρόεδρος του ερευνητικού εργαστηρίου Marketing Laboratory του Πανεπιστήμιου Νεάπολις Πάφου. Η κ. Δάσκου τόνισε ότι υπάρχουν πλέον τα τεχνολογικά εργαλεία για να γίνει πιο άμεση και ουσιαστική η συμμετοχή των πολιτών στην πολιτική διαδικασία μέσα από πλατφόρμες e-governance & e-voting και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ωστόσο, χρειάζεται η απαραίτητη αντίληψη τόσο από την πλευρά του πολιτικού σχεδιασμού, όσο και των ίδιων πολιτών. Υποστήριξε ότι στο νέο ψηφιακό περιβάλλον μια μεγάλη πρόκληση είναι ο διαχωρισμός μεταξύ αλήθειας και ψέματος, για τον οποίο θα είναι πολύτιμη η κατάλληλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Τόνισε ότι στον ψηφιακό κόσμο, έτσι όπως έχει εξελιχθεί, χρειάζεται να υπάρξει μεγαλύτερη πιστοποίηση των χρηστών ώστε αποτραπεί το φαινόμενο των ψευδών ειδήσεων και της παραπληροφόρησης που μπορεί να οδηγήσουν σε πόλωση και κοινωνική αναταραχή. 

Η Katya Koleva, Πρόεδρος του Βουλγαρικού Institute for Social Integration, υπογράμμισε την απογοήτευση που νιώθουν συχνά οι πολίτες από την πολιτική και αυτό τους οδηγεί στην απάθεια. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα τη χώρα της που χρειάστηκαν 5 εκλογικές αναμετρήσεις για να σχηματιστεί κυβέρνηση. Όπως ανέφερε, απαιτείται να δημιουργηθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης. Οι εκλογές δεν αρκούν, χρειάζεται μια διαρκής διαδικασία, μια ειλικρινής προσπάθεια να ακουστούν οι φωνές των πολιτών και να ξεπεραστεί η απογοήτευση απέναντι στην πολιτική που δημιουργεί την αίσθηση μιας «κουρασμένης δημοκρατίας». Διαπίστωσε τέλος ότι ρόλος των ΜΜΕ και των πολιτικών ιδρυμάτων είναι συμπληρωματικός στη διασφάλιση συνθηκών συμπερίληψης στις σύγχρονες δημοκρατίες. 

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής ευρωπαϊκής πολιτικής του πανεπιστημίου KU Leuven Steven Van Hecke ανέφερε ότι οι πολίτες χρειάζονται μεγαλύτερη πρόσβαση και κατανόηση της πολιτικής διαδικασίας, υπογραμμίζοντας το ρόλο της εκπαίδευσης. Εκτίμησε ότι το ζήτημα της ψηφιοποίησης, της ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης μαζί με την κλιματική αλλαγή θα αποτελέσουν κεντρικά πολιτικά ζητήματα της επόμενη περιόδου και ανέφερε ότι η συμμετοχή τω νεότερων ψηφοφόρων δημιουργεί μια νέα δυναμική στις εκλογικές διαδικασίες, φέροντας ως παράδειγμα τις επικείμενες ευρωεκλογές το 2024 που ανέφερε ότι θα επηρεάσουν την πορεία της Ενωμένης Ευρώπης. 

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Deutsche  Welle Global Media Forum που πραγματοποιήθηκε στη Βόννη στις 19 και 20 Ιουνίου, 2023.