Η πανδημία αυξάνει την ενεργειακή φτώχεια

Πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας σχεδιάζει η ελληνική κυβέρνηση, την ώρα που η πανδημία ενισχύει το πρόβλημα, το οποίο αγγίζει τόσο οικογένειες όσο και επιχειρήσεις.

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Σχεδόν 34 εκατ. Ευρωπαίοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να θερμάνουν επαρκώς το σπίτι τους. Ως αποτέλεσμα η ενεργειακή φτώχεια είναι μείζον θέμα στην ευρύτερη περιοχή και αναγνωρίζεται ως προτεραιότητα τόσο από την ΕΕ όσο και από τα κράτη μέλη ξεχωριστά. 

Η πρόσβαση σε ενερεγιακές υπηρεσίες είναι σημαντική για την κοινωνική ένταξη και έχει θετικό αντίκτυπο στις δαπάνες για την υγεία, την ατμοσφαιρική ρύπανση αλλά και την βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι ενδεικτικό ότι για πρώτη φορά στα περισσότερα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα τα οποία υποβλήθηκαν το 2018 γίνεται αναφορά από όλες τις χώρες στην ανάγκη αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας. Παράλληλα, διακρίνεται μια αμηχανία απέναντι στον ακριβή ορισμό του φαινομένου καθώς δεν υπάρχει ακόμα μια κοινή οριοθέτησή του από τους επιστήμονες που το ερευνούν. Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως μόνο η Ελλάδα έχει θέσει στο Εθνικό της Σχέδιο συγκεκριμένο ποσοτικό στόχο για τη μείωση της ενεργειακής φτώχειας κατά 50% έως το 2025 και κατά 75% έως το 2030.

Στοιχεία του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΒΕΕ δείχνουν ότι εκτός από τα νοικοκυριά έχουν και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καθυστερημένες οφειλές σε λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Το ποσοστό, που ήταν 15,30% προ πανδημίας, εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί. Παρότι είναι αδύνατο να εξαχθούν αξιόπιστοι μέσοι όροι, εξ αιτίας των μεγάλων αποκλίσεων που προέρχονται από τα διαφορετικά μεγέθη και τις διαφορετικές δραστηριότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, πολλές είναι αυτές που καταβάλλουν ακόμη και το 66% του κέρδους τους για ενεργειακό κόστος. Σε ορισμένους κλάδους το βάρος είναι μεγαλύτερο, όπως π.χ. για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της εστίασης. Επίσης σχεδόν 1 στις 3 επιχειρήσεις επιβαρύνεται με την αποπληρωμή διακανονισμών σε ληξιπρόθεσμα χρέη του παρελθόντος προς ενεργειακές εταιρείες. Συνολικά τα στοιχεία του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ καταδεικνύουν ότι η επιδείνωση των όρων ζωής και εργασίας των επαγγελματιών είναι ραγδαία, με την πανδημία να αναδύει νέες προκλήσεις – και πέραν της ενεργειακής φτώχειας – για όσους άντεξαν μετά την έξοδο της οικονομίας από την δεκαετή κρίση. 

Στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου βουλευτές του ΚΚΕ είχαν καταθέσει ερώτηστη στη Βουλή για το θέμα της ενεργειακής φτώχειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσαν, το 40% του πληθυσμού διαβιεί σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας και δεν μπορεί να θερμάνει ικανοποιητικά το χώρο κατοικίας του ακόμα και σε “φυσιολογικές συνθήκες”, ενώ το τμήμα του πληθυσμού που αδυνατεί να συνδυάσει ικανοποιητική θέρμανση και αερισμό υψηλού επιπέδου είναι πολύ μεγαλύτερο. Επίσης το θέμα περιπλέκεται με την καραντίνα, καθώς όπως αναφέρθηκε, εκατομμύρια εργαζόμενοι αναγκάζονται να παραμένουν ολόκληρη τη μέρα στο σπίτι τους, πολλαπλασιάζοντας τόσο τις δαπάνες θέρμανσης, όσο και τις απαιτήσεις αερισμού.

Πάντως ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας μιλώντας χθες στο 4ο Συνέδριο Ηλεκτροκίνησης της Ελληνικής Εταιρείας Ενεργειακής Οικονομίας προανήγγειλε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε ψηφιακά, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος συμπολιτών μας που δεν μπορούν να καλύψουν το ενεργειακό κόστος τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης. Σημείωσε ότι τα επόμενα χρόνια θα εισρεύσουν στη χώρα 70 δισ. ευρώ. Η εξίσωση που πρέπει να λυθεί είναι δύσκολη , εξήγησε, καθώς θα πρέπει να συνδυαστεί η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος με ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας. Την ίδια ώρα το ενεργειακό περιβάλλον αλλάζει άρδην. Αρκεί να σημειωθεί ότι πριν από 10 χρόνια ο λιγνίτης κάλυπτε το 45% της ζήτησης ρεύματος ενώ σήμερα έχει περιοριστεί κάτω από το 20%.