Η επιστροφή smartphone και τα οφέλη για τους χρήστες και τον πλανήτη 

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Παρά τα σημαντικά αποτελέσματα που έχουν φέρει τα προγράμματα ανακύκλωσης συσκευών τα τελευταία σχεδόν 15 χρόνια από εταιρείες κινητής τηλεφωνίας όπως η Vodafone και η Cosmote αλλά και μεγάλες αλυσίδες του λιανεμπορίου, στο πλαίσιο ανακύκλωσης τερματικού εξοπλισμού, υπάρχει πολύς δρόμος ακόμη να διανυθεί για τη μείωση των e-αποβλήτων και την πορεία προς τη βιωσιμότητα. 

Είναι ενδεικτικό ότι αγοράζουμε smartphone κάθε 1-2 χρόνια αλλά δεν αποχωριζόμαστε εύκολα το παλιό αν δεν έχουμε οικονομική ανταμοιβή, παρά τα οφέλη που μπορεί να συνεπάγεται για την κυκλική οικονομία η αξιοποίησή του. Σήμερα υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες για βελτίωση και τα κριτήρια ESG έχουν ενθαρρύνει τις προσπάθειες για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων οργανισμών, επιχειρήσεων και ιδιωτών. Η αξιοποίηση των smartphones που δεν χρησιμοποιούνται είναι πολλαπλά επωφελής για καταναλωτές, επιχειρήσεις αλλά και για τον πλανήτη. Εξάλλου, σχεδόν 80% ενός τηλεφώνου μπορεί να ανακυκλωθεί και παγκοσμίως ανακυκλώνεται με πιστοποιημένες διαδικασίες μόλις το 1/10.

Έρευνα με θέμα “Κυκλική Οικονομία και Χρήση Smartphones” σε δείγμα περίπου 1.400 Ελλήνων καταναλωτών, ηλικίας 18-60 ετών, που εκπόνησε στα τέλη του 2021 το Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για λογαριασμό της Pandas, έδειξε ότι το 83% των καταναλωτών όταν δεν χρησιμοποιεί πλέον ένα smartphone, το αφήνει ξεχασμένο στο σπίτι.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 88% των καταναλωτών θα αντάλλασσε το παλιό του smartphone για εκπτωτικό voucher, μέσω του οποίου θα μπορούσε να αγοράσει το καινούριο σε καλύτερη τιμή, ενώ ένα 75% δήλωσε ότι θα επιθυμούσε να λάβει το μέγιστο χρηματικό αντίτιμο. Παράλληλα, φαίνεται πως η εκπαίδευση των καταναλωτών και η διευκόλυνση της διαδικασίας που αφορά στην πώληση μεταχειρισμένων smartphones είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς 7 στους 10 αναφέρουν πως μια απλή, γρήγορη και ασφαλής διαδικασία είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να προχωρήσουν στην πώληση ενός smartphone.

Εξίσου σημαντική με την παροχή κινήτρων είναι και η εκπαίδευση των καταναλωτών στην έννοια και την αξία της κυκλικής οικονομίας, καθώς σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 39% δηλώνει πως δεν είναι εξοικειωμένο με το συγκεκριμένο όρο.

Ο Φάνης Κουτουβέλης, Ιδρυτής και CEO της Pandas ανέφερε σε εκδήλωση για την παρουσίαση της έρευνας ότι κάθε smartphone έχει αξία ακόμα και όταν πάψει να αξιοποιείται από τον χρήστη. Εξάλλου, σκοπός της Pandas μέσω των trade-in προγραμμάτων που σχεδιάζει και υλοποιεί, είναι να επεκτείνει τον κύκλο ζωής κάθε smartphone που παραμένει αναξιοποίητο, προσφέροντας άμεσο όφελος στον ίδιο τον χρήστη, στις συνεργαζόμενες εταιρείες, αλλά και στον πλανήτη. 

Σημειώνεται ότι η Pandas (πρώην Green Panda) ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2020 ως re-commerce start-up δίνοντας ανταμοιβή σε όσους επιθυμούν να επιστρέψουν το smartphone τους. Διαθέτει την υπηρεσία trade-in at store, μέσω της οποίας ο εκάστοτε καταναλωτής επισκέπτεται ένα από τα συνεργαζόμενα καταστήματα για να ανταλλάξει το κινητό του και να λάβει εκπτωτικό voucher στη στιγμή. Παράλληλα παρέχει την υπηρεσία trade-in at home, μέσω της οποίας το Pandas scooter πηγαίνει στον χώρο του εκάστοτε ενδιαφερόμενου, για άμεση αξιολόγηση και αγορά του smartphone του. 

Μετά την πρόσφατη ολοκλήρωση του rebranding της εταιρείας, στο επόμενο διάστημα η Pandas αναμένεται να εστιάσει στην επίτευξη περαιτέρω συνεργασιών σε Ελλάδα και εξωτερικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2020 μέχρι και σήμερα, μέσω των trade-in προγραμμάτων που υλοποιεί σε συνεργασία με retailers της ελληνικής αγοράς, όπως iStorm, Πλαίσιο, Xiaomi Store, Wind, you.gr αλλά και με την ΑΒ Βασιλόπουλος, έχουν επιστραφεί συνολικά πάνω από 15.000 smartphones, τα οποία αντιστοιχούν σε 900.000+ κιλά λιγότερων εκπομπών CO2 για τον πλανήτη. Επίσης πάνω από 1 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί από την Pandas ως οικονομικό όφελος σε χρήστες για την πώληση των συσκευών τους.

Η έρευνα του ELTRUN

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές, ανεξαρτήτως ηλικίας, αλλάζουν συχνά smartphones, με μέσο όρο περίπου 1 συσκευή ανά 1,6 έτη. Όσο αυξάνεται η συχνότητα αντικατάστασης των smartphones με νεότερα μοντέλα, τόσο αυξάνονται τα λειτουργικά smartphone που μένουν αναξιοποίητα σε κάθε σπίτι. Διαπιστώνεται ότι 4 στα 10 νοικοκυριά έχουν περισσότερα smartphones από τα μέλη της οικογένειας ενώ 7 στα 10 νοικοκυριά που αποτελούνται από 1 έως 2 άτομα έχουν 3 ή περισσότερα λειτουργικά smartphones στην κατοχή τους.

Ως προς την κύρια αφορμή που οδηγεί τους καταναλωτές στην αγορά ενός νέου smartphone, 83% αναφέρουν την περίπτωση σημαντικής βλάβης ή φθοράς στη συσκευή τους, που απαιτεί υψηλό κόστος επισκευής. Το 60% αναφέρει ότι προχωρά σε αγορά νέου smartphone, όταν τα χαρακτηριστικά της υπάρχουσας συσκευής δεν καλύπτουν πλέον τις καθημερινές του ανάγκες.

Ταυτόχρονα, ενώ το 15% των καταναλωτών αναφέρει πως έχει ήδη αγοράσει μεταχειρισμένο smartphone, το διπλάσιο ποσοστό – 30% των καταναλωτών, δήλωσε ενδιαφέρον στο να αγοράσει στο μέλλον μεταχειρισμένη συσκευή, γεγονός που αναδεικνύει την προοπτική ανάπτυξης που παρουσιάζει η εν λόγω αγορά σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Επίσης διαπιστώνεται ότι οι καταναλωτές αποφασίζουν να κρατήσουν το παλιό τους smartphone ως backup συσκευή που ενδεχομένως θα αξιοποιηθεί κάποια στιγμή στο μέλλον από τους ίδιους (28%) ή από συγγενικά και φιλικά πρόσωπα (32%). Επιπλέον, ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 25% ανέφερε και το συναισθηματικό δέσιμο ως βασικό λόγο για να κρατήσει την παλιά του συσκευή. Όμως, ένα 15% απάντησε πως δε γνωρίζει καν εναλλακτικούς τρόπους αξιοποίησης παλιών συσκευών.