Η επιχειρηματική αξία από τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ΕΚΕ – Συνέντευξη του Κ. Μανασάκη

Ο Κωστής Μανασάκης, Οικονομολόγος (MBA, PhD), Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, μιλά στο csrindex για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την εταιρική υπευθυνότητα, ως συγκοινωνούντα δοχεία και αναδεικνύει την αναδυόμενη τάση όπου οι επιχειρήσεις ολοένα και περισσότερο στρέφονται σε υπεύθυνες επενδύσεις αναζητώντας όχι μόνο ένα καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα αλλά και χρηματοοικονομικές αποδόσεις.

Συνέντευξη στη Σοφία Εμμανουήλ  ([email protected])

Ο κ. Μανασάκης εξηγεί στο csrindex ότι λόγω των σημαντικών αρνητικών επιπτώσεων που υφίσταται όλη η ανθρωπότητα από τη μη βιώσιμη ανάπτυξη, η τελευταία αποτελεί τρέχον θέμα συζήτησης υψηλής προτεραιότητας για τους πολίτες, τη δημόσια διοίκηση και τις επιχειρήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι δυναμικά αυξανόμενος ο αριθμός των επιχειρήσεων που ενεργούν ως υπεύθυνοι συμμέτοχοι (responsible stakeholders) του κοινωνικού και φυσικού περιβάλλοντος.

“Οι εν λόγω επιχειρήσεις αναπτύσσουν στρατηγική εταιρική υπευθυνότητα, έναντι της εταιρικής φιλανθρωπίας, και αξιοποιούν επιχειρηματικές ευκαιρίες, προσελκύοντας εργαζομένους, πελάτες και επενδυτές. Αποτελεί πλέον ασφαλές εύρημα ότι οι υπεύθυνες επιχειρήσεις επιτυγχάνουν υψηλότερες χρηματοοικονομικές αποδόσεις”, αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής για να προσθέσει ότι παρατηρώντας σχετικές επιχειρηματικές πρακτικές και αναδεικνύοντας την επιχειρηματική αξία των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του Ο.Η.Ε. γίνεται σαφές ότι η βιώσιμη ανάπτυξη και η υπεύθυνη επιχειρηματικότητα είναι αλληλοσυμπληρούμενες: Η πορεία για την επίτευξη των ΣΒΑ αναδεικνύει τεράστιες νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, μόνο μέσω της αξιοποίησης των εν λόγω ευκαιριών μέσω της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας μπορούν να επιτευχθούν πλήρως οι ΣΒΑ και να παραχθεί διαμοιραζόμενη αξία (shared value) με οφέλη στην οικονομική μεγέθυνση, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην κοινωνική ισότητα.

Τα μεγέθη

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Business and Sustainable Development Commission, οι εξήντα σημαντικότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες που σχετίζονται με την επίτευξη των ΣΒΑ σε τέσσερις οικονομικούς κλάδους (αγροδιατροφή, ζωή στις πόλεις, ενέργεια, υγεία) δημιουργούν ετήσια έσοδα για τις επιχειρήσεις ύψους δώδεκα τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Επιπλέον, έως το 2030, προβλέπεται να δημιουργήσουν τριακόσια ογδόντα εκατομμύρια θέσεις εργασίας.

Αναφερόμενος ειδικότερα στις ελληνικές επιχειρήσεις, ο κ. Μανασάκης επικαλείται στοιχεία που παρουσιάζονται στη «Μελέτη για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ο.Η.Ε. στην Ελλάδα – Η επιχειρηματική οπτική» η οποία εκπονήθηκε για τον ΣΕΒ το 2017.

Ειδικότερα, υπενθυμίζει βασικά συμπεράσματα της μελέτης που δείχνουν ότι η σημαντικότητα των ΣΒΑ αναγνωρίζεται από την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους. Ειδικότερα, το 92% του συνόλου των μεγάλων επιχειρήσεων, το 94% των μεσαίων και το 80% των μικρών θεωρούν από αρκετά έως εξαιρετικά σημαντική την ενσωμάτωση των ΣΒΑ στη στρατηγική και λειτουργία τους.

Ωστόσο, μόνο το 56% των μεγάλων επιχειρήσεων θα προχωρήσουν σε επόμενο στάδιο ενσωμάτωσης μέχρι το 2020, ενώ για τις μεσαίες και τις μικρές το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 41% και 25% αντίστοιχα.

Το 68% των ανώτατων και ανώτερων στελεχών, ανεξαρτήτως μεγέθους επιχειρήσεων, έχουν υψηλό επίπεδο επίγνωσης των ΣΒΑ. Η κατάσταση διαφοροποιείται στα μεσαία στελέχη, όπου το αντίστοιχο επίπεδο επίγνωσης είναι 35%. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ένα κενό στη διάχυση της επίγνωσης των σχετικών θεμάτων εντός των επιχειρήσεων και μία ευκαιρία περαιτέρω εμπλοκής των μεσαίων στελεχών, μέσω ενημέρωσης και εκπαίδευσης.

Οι προτάσεις

Τα παραπάνω ευρήματα καθιστούν αναγκαία μια σειρά προτάσεων προς τους φορείς επιχειρηματικότητας προκειμένου να υπάρξει ευαισθητοποίηση και παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών για την διάγνωση και αξιοποίηση των επιχειρηματικών ευκαιριών που αναδεικνύουν οι ΣΒΑ. Αναφερόμενος σε ενδεικτικές προτάσεις, ο κ. Μανασάκη, αναφέρει μεταξύ άλλων την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση σε ιδιοκτήτες/μετόχους, στελέχη επιχειρήσεων για θέματα στρατηγικής και λειτουργικής ενσωμάτωσης ΣΒΑ, την ενδυνάμωση ικανοτήτων διοίκησης και ηγεσίας για θέματα ενσωμάτωσης ΣΒΑ, την διοργάνωση σεμιναρίων κατάρτισης στελεχών και συμβούλων επιχειρήσεων για την υποβοήθηση της ενσωμάτωσης ΣΒΑ και την ανάπτυξη πλατφορμών επικοινωνίας μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων μερών ενός κλάδου για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα αμοιβαία επωφελή αποτελέσματα της ενσωμάτωσης ΣΒΑ από τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Σύμφωνα με τον κ. Μανασάκη, ιδιαίτερη σημασία έχει η συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων ενός κλάδου για την αξιοποίηση συγκεκριμένων ΣΒΑ με βάση τα χαρακτηριστικά του κλάδου και των επιχειρήσεών του ενώ καθοριστικός παράγοντας είναι ο ορισμός ενός κλαδικού οράματος έναντι συγκεκριμένων ΣΒΑ και η οργάνωση των απαραίτητων συνεργασιών.

Εστιάζοντας στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθήνας, προτείνεται η σύσταση χρηματιστηριακού δείκτη, στη λογική του Dow Jones Sustainability Index κλπ., για επιχειρήσεις οι οποίες δημοσιεύουν απολογισμούς περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιδόσεων.

Παρά το ότι το ζήτημα της βιώσιμης ανάπτυξης ενσωματώνεται ταχύτατα στις επιχειρηματικές πρακτικές, πρόσφατες μελέτες συμπεραίνουν ότι τα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και εταιρικής υπευθυνότητας δεν βρίσκονται στον πυρήνα των μαθημάτων διοίκησης επιχειρήσεων.

Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας, αναδεικνύεται η ευθύνη και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για την ενσωμάτωση θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης και εταιρικής υπευθυνότητας σε προγράμματα προπτυχιακών σπουδών καθώς και η ίδρυση προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών, σε συνεργασία με σχετικούς φορείς.

Στο summer school του CSR Hellas

Σημειώνεται ότι ο Κωστής Μανασάκης, Οικονομολόγος (MBA, PhD), Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, συμμετέχει στο Θερινό Σχολείο με θέμα την Εταιρική Υπευθυνότητα και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη που διοργανώνει σε λίγο καιρό το CSR Hellas σε συνεργασία με κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων και το Πανεπιστήμιο της Κρήτης.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα, διάρκειας 6 ημερών, που θα υλοποιηθεί από 23 έως 28 Σεπτεμβρίου 2019, είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του CSR Hellas με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το The American College of Greece, σε μία πρωτοπόρο συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) στο εκπαιδευτικό επίπεδο και στόχος του είναι η ανάδειξη των προκλήσεων που συνδέονται με τη μετάβαση σε ένα υπεύθυνο επιχειρηματικό μοντέλο, το ξεπέρασμα των δυσκολιών και ο εντοπισμός των κρίσιμων μοχλών που θα διευκολύνουν τη μετάβαση.