Η ενεργειακή ασφάλεια υπό το πρίσμα της κρίσης στη Διώρυγα του Σουέζ

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected]) 

Η εκτροπή δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν LNG και αργό πετρέλαιο από τη συνήθη διαδρομή τους, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, προσθέτει κόστη και καθυστερήσεις, καθώς τα πλοία αναγκάζονται να κάνουν το γύρο της Αφρικής για να προσεγγίσουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια.

Οι καθυστερήσεις σ’ αυτά τα ταξίδια κυμαίνονται από λίγες εβδομάδες μέχρι και πάνω από ένα μήνα ενώ μεγαλύτερος είναι και ο χρόνος μέχρι τα δεξαμενόπλοια να ξαναφορτώσουν για το επόμενο ταξίδι τους. Τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν εξαγωγικές επιχειρήσεις λόγω του αυξημένου κόστους των ναύλων και της αβεβαιότητας για το χρόνο παράδοσης εμπορευμάτων στο πλαίσιο συμφωνιών με ξένους πελάτες είναι ήδη εμφανή. Αναδεικνύεται ωστόσο και μια ευρύτερη διαταραχή που αλλάζει τα δεδομένα σε ότι αφορά την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς αναλυτές προβλέπουν αυξήσεις των τιμών στα τελικά ενεργειακά αγαθά. 

Εκτιμάται ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα κληθούν να επωμιστούν μεγαλύτερο κόστος καθώς μετά τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία μέρος των ρωσικών ροών αντικαταστάθηκαν από προμήθειες μέσω χωρών της Μέσης Ανατολής. Όσο εξελίσσονται οι επιχειρήσεις των ανταρτών Χούθι στη Διώριγα του Σουέζ και συντηρείται η ένταση στην ευρύτερη περιοχή οι ανησυχίες για τυχόν επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια αναδύουν εναλλακτικές οδούς για τις ευρωπαϊκές προμήθειες. Μέσω ΗΠΑ και Βραζιλίας το κόστος είναι μεγαλύτερο αλλά το ταξίδι είναι πιο ασφαλές, σημειώνουν ενεργειακοί αναλυτές, που δεν ανησυχούν για την επάρκεια -μιας και η Ευρώπη διαθέτει στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου- όσο για τις τιμές.

Ας σημειωθεί ότι οι επιπτώσεις είναι σημαντικές για την Ελλάδα μιας και η πλειοψηφία των εμπορικών πλοίων που ξεφορτώνουν στον Πειραιά έρχονταν από τη Διώρυγα του Σουέζ. Σημειώνεται επίσης ότι στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Κάϊρο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στο πλαίσιο συνάντησης που είχε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν κοινή αντίληψη για την ευρύτερη περιοχή και είναι αποφασισμένες να αντιμετωπίσουν τις πολυδιάστατες προκλήσεις. Από τη μια μεριά η Ελλάδα, ως κορυφαία πλοιοκτήτρια χώρα στον κόσμο και από την άλλη μεριά η Αίγυπτος που ελέγχει τον γεωστρατηγικό σύνδεσμο μεταξύ της Μεσογείου και της Ερυθράς Θάλασσας, δηλαδή τη διώρυγα του Σουέζ, είναι αποφασισμένες να συνεργαστούν και να υπερασπιστούν την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Σημειώνεται ότι η Αίγυπτος έχει σημαντικό ρόλο στην περιοχή αλλά επηρεάζεται από τον πόλεμο στη Γάζα, καθώς η συμφωνία που είχε με το Ισραήλ για εξαγωγές φυσικού αερίου από το κοίτασμα Tamar βρέθηκε υπό αίρεση μετά την αναστολή της παραγωγής από την συγκεκριμένη πηγή. Ουσιαστικά όσο υπάρχει πόλεμος και αστάθεια στην περιοχή της Μέσης Ανατολής οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι απειλούν τον κλάδο των υδρογονανθράκων και εισάγουν αβεβαιότητες στην ενεργειακή ατζέντα των περιφερειακών κυβερνήσεων, της ελληνικής συμπεριλαμβανομένης, που αναζητούν σχέδια με εναλλκτικές προσεγγίσεις για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στο μέλλον.