Γεωργία: Ανάγκη επαναπροσδιορισμού στην εποχή της κλιματικής κρίσης

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Η ανάπτυξη της γεωργίας στην εποχή της κλιματικής κρίσης -αλλά και των άλλων προκλήσεων, όπως η πανδημία και οι γεωπολιτικές εντάσεις, με ενδεικτικές τις εξελίξεις στην Ουκρανία- απαιτεί επενδύσεις στην καινοτομία, στήριξη των τοπικών οικονομιών και κίνητρα για τους νεοεισερχόμενους στην πρωτογενή παραγωγή όπου επιπλέον παρατηρείται ανάγκη εργατικών χεριών.

Η ξηρασία επηρεάζει τις καλλιέργειες στην περιοχή της δυτικής Μεσογείου. Η γη στα περισσότερα μέρη της Ευρώπης είναι προς το παρόν σε καλή κατάσταση, σύμφωνα με το τεύχος Φεβρουαρίου για την παρακολούθηση των καλλιεργειών JRC MARS Bulletin. Δεν έχουν ακόμη καταγραφεί αρνητικές επιπτώσεις ως αποτέλεσμα της έλλειψης βροχοπτώσεων σε μεγάλες περιοχές της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης.

Ωστόσο, η έλλειψη βροχοπτώσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα στις περιοχές της νότιας και νοτιοδυτικής Μεσογείου οδηγεί σε ξηρασία. Η Νότια Πορτογαλία, η νότια Ισπανία, η νοτιοανατολική Γαλλία και η βορειοδυτική Ιταλία πλήττονται σοβαρότερα. Η περιεκτικότητα του εδάφους σε νερό σε αυτές τις περιοχές είναι κάτω από τον εποχιακό μέσο όρο και το νερό έχει περιοριστεί στις δεξαμενές που χρησιμοποιούνται για άρδευση. Χρειάζονται βροχοπτώσεις άνω του μέσου όρου τις επόμενες εβδομάδες και μήνες για να αποφευχθεί ο αυξημένος κίνδυνος αρνητικών επιπτώσεων στις συνθήκες ανάπτυξης των καλλιεργειών αργότερα κατά τη διάρκεια της σεζόν, σημειώνουν οι αναλυτές.

Οι συνθήκες αυτές αποτελούν προειδοποιήσεις και για την Ελλάδα, όπου επιχειρείται να ενισχυθεί η προσπάθεια για την πλήρη αξιοποίηση των 19,3 δις ευρώ της νέας ΚΑΠ. Έμφαση δίνεται επίσης στις δυνατότητες που δίνει το Ταμείο Ανάκαμψης και όχι μόνο τα 2 δισ. ευρώ που προορίζονται άμεσα για τον πρωτογενή τομέα ενώ κρίσιμης σημασίας είναι η ενίσχυση της αγροτικής εκπαίδευσης και η προσαρμογή της στη δυνατότητα χρήσης νέων τεχνολογιών.

Τα θέματα αυτά αναδείχθηκαν στο 10ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας που διοργανώθηκε από το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και την Επιτροπή Αγροτεχνολογίας την περασμένη Δευτέρα. Φέτος το συνέδριο επικεντρώθηκε σε καίρια ζητήματα της αγροτικής οικονομίας και του αγρότη–επιχειρηματία, παρουσιάζοντας σημαντικές πληροφορίες για το μέλλον του κλάδου.

Όπως είπε στο συνέδριο ο Νικόλαος Μπακατσέλος, Πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, η συγκυρία είναι κομβική λόγω της μετάβασης της γεωργίας σε ένα βιώσιμο μοντέλο, που απαιτεί να ξανασκεφτούμε την πολύπλευρη αλληλεπίδραση της γεωργίας με το περιβάλλον. Μάλιστα το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο δίνει έμφαση στον πρωτογενή τομέα και ειδικά στην βιομηχανία τροφίμων και ποτών, όπως σημείωσε ο Ηλίας Σπυρτούνιας, Γενικός Διευθυντής του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητήριου, αναφερόμενος στην Επιτροπή Αγροτεχνολογίας. Μάλιστα ο Αθανάσιος Κουϊμτζής, Πρόεδρος της Επιτροπής Αγροτεχνολογίας του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, τόνισε ότι ο πρωτογενής τομέας διαχρονικά έχει παίξει καθοριστικό ρόλο για την χώρα μας δίνοντας ώθηση να πάει στο επόμενο στάδιο. 

Την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του αγροτικού τομέα, σε ένα περιβάλλον αλλαγών, από την ΚΑΠ μέχρι την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, σχολίασε ο Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας – Θράκης. Δεν παρέλειψε δε να αναφερθεί στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες λόγω των αυξήσεων στα κόστη ενέργειας. Όπως είπε, η κυβέρνηση τους στηρίζει και παρά το σφιχτό δημοσιονομικό πλαίσιο, διέθεσε ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε συνδυασμό με επτά επιπλέον μέτρα στήριξης ύψους 100 εκατ. ευρώ. Στις δυσκολίες των επαγγελματιών αναφέρθηκε και ο Νικόλαος Μανέτας, Προϊστάμενος, Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενώ από την πλευρά της η Εύα Καϊλή, Αντιπρόεδρος, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανέδειξε το ρόλο των νέων που εγκαταλείπουν τις αγροτικές περιοχές αναζητώντας άλλες εργασίες και καλύτερες συνθήκες ζωής σε μεγαλύτερες πόλεις. 

Ο Στέφανος Φωτίου, Director, Office of Sustainable Development Goals Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), μίλησε για την υστέρηση στην πορεία επίτευξης των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης λόγω της πανδημίας ενώ τις εργασίες του συνεδρίου έκλεισε με την τοποθέτησή του ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γεώργιος Γεωργαντάς, που τόνισε μεταξύ άλλων ότι η χρήση των νέων τεχνολογιών στον πρωτογενή τομέα θα αποτελέσει το χέρι βοηθείας της επιστήμης, ώστε οι αγρότες από τη μια να αυξήσουν την παραγωγή τους και από την άλλη να μειώσουν τα έξοδά τους ώστε τα ελληνικά προϊόντα να γίνουν πιο ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές. Όπως εξήγησε, για να είμαστε πιο ανταγωνιστικοί στη νέα εποχή, πρέπει να ενισχύσουμε την ποιότητα των ήδη εξαιρετικών προϊόντων της ελληνικής γης.