ESG Rating Tool: Τα μηνύματα από τη συνεργασία ΤΑΙΠΕΔ, EBRD και Global Sustain

Ένα ψηφιακό εργαλείο για την αξιολόγηση της αειφορικής επίδοσης του χαρτοφυλακίου του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) δίνει την ευκαιρία να αναβαθμιστεί ο διάλογος για την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων σε μια περίοδο που η χώρα αναζητά πόρους για να ξεπεράσει την οικονομική κρίση που φέρνει η πανδημία.

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Το ESG Rating Tool, είναι ένα εργαλείο που αναπτύχθηκε από το ΤΑΙΠΕΔ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και την Global Sustain, με σκοπό την αξιολόγηση της αειφορικής επίδοσης των περιουσιακών στοιχείων του χαρτοφυλακίου του ΤΑΙΠΕΔ με χρήση δεικτών επίδοσης (KPIs). 

Η υιοθέτηση κριτηρίων ESG (Environmental – Περιβαλλοντικά, Social – Κοινωνικά και Governance – Εταιρικής Διακυβέρνησης) κατά την υλοποίηση του προγράμματος αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας (ADP) από το ΤΑΙΠΕΔ, μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και να προσελκύσει υπεύθυνες επενδύσεις προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις παγκοσμίως που ένα Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων ενσωματώνει την αειφορία στις διαδικασίες του και είναι η πρώτη φορά που ένας δημόσιος οργανισμός στην Ελλάδα αναπτύσσει το δικό του ψηφιακό ESG Rating Tool.

Εξετάζοντας αυτή την εξέλιξη υπό το πρίσμα της τεχνογνωσίας που απαιτεί η μετάβαση στο νέο οικονομικό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης και του θετικού αντίκτυπου της ευρύτερα στον δημόσιο τομέα ρωτήσαμε σχετικά τον Μιχάλη Σπανό, Διευθύνοντα Σύμβουλο της Global Sustain Group. Όπως σημειώνει στο csrindex, “η συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ και την EBRD αποτέλεσε ένα εξαιρετικό παράδειγμα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Διαπιστώσαμε ότι το ΤΑΙΠΕΔ (όπως και άλλοι δημόσιοι οργανισμοί στη χώρα μας) έχει επενδύσει σημαντικά σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο είναι πρόθυμο να κάνει το κάτι παραπάνω για να βγει ένα όμορφο και λειτουργικό αποτέλεσμα. Είναι σημαντικό ότι το ΤΑΙΠΕΔ έχει Sustainability Manager (in-house) και δέσμευση της Διοίκησης στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο για απρόσκοπτη διάθεση ανθρώπινων και τεχνικών πόρων για την υλοποίηση ενός τέτοιου εργαλείου. Η συνεισφορά της EBRD ήταν επίσης πολύτιμη τόσο σε επίπεδο χρηματοδότησης, τεχνογνωσίας όσο και διαδικασιών σε θέματα αξιολόγησης υποδομών (όπως το χαρτοφυλάκιο του ΤΑΙΠΕΔ)”.

Στο ερώτημα αν οι αρχές της αειφορίας μπορούν να προωθηθούν ευρύτερα στον δημόσιο τομέα ο κ. Σπανός εκφράζει τη βεβαιότητα ότι η κουλτούρα σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης αλλάζει και δεν είναι τυχαίο ότι η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε επίσημα σε 30 στελέχη του ΤΑΙΠΕΔ παρουσία εκπροσώπου του Γραφείου του Πρωθυπουργού, προκειμένου να εξεταστεί η εφαρμοστικότητά του και σε άλλους δημόσιους φορείς. “Άρα ναι, οι αρχές της αειφορίας μπορούν να προωθηθούν στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, καθώς η αειφορία είναι άμεσα συνυφασμένη με την ίδια την υπόσταση του κράτους, δηλαδή την παραγωγή αξίας στους πολίτες και στα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη, στους πυλώνες του Περιβάλλοντος (Ε-Environment), της Κοινωνίας (S-Social) και της Διακυβέρνησης (G-Governance). Είναι σημαντικό να βλέπουμε το κράτος να επενδύει σε στελέχη τα οποία μπορούν να αντιληφθούν τη χρησιμότητα και αξία αυτών των εργαλείων, αλλά και να τα μπορούν να τα υποστηρίξουν στην υλοποίηση και εφαρμογή τους”, προσθέτει.

Συστηματική δουλειά

Όπως εξηγεί στο csrindex ο κ. Σπανός, η ιδέα ξεκίνησε από το ΤΑΙΠΕΔ το οποίο προσέγγισε τόσο τη Global Sustain όσο και την EBRD για παροχή τεχνικής βοήθειας από το Σεπτέμβριο του 2019. Το έργο ολοκληρώθηκε περίπου 6 μήνες μετά, και μάλιστα χωρίς να υπάρχουν ιδιαίτερες καθυστερήσεις. Απαιτήθηκε αρκετή έρευνα στην αρχή, καθώς δεν υπήρχε προηγούμενη εμπειρία στον ιδιαίτερο κλάδο του Ταμείου ενώ σύμφωνα με τον κ. Σπανό είναι σημαντικό και το γεγονός ότι οι απαιτήσεις αλλά και προσδοκίες του έργου συνεχώς αυξάνονταν και διευρύνονταν. “Ως αποτέλεσμα, θέλαμε όλοι να βάλουμε περισσότερα μέσα στο παραδοτέο, έχοντας φυσικά ξεφύγει από το … budget. Χρειάστηκε επίσης χρόνο για την ευθυγράμμιση των προσδοκιών αλλά και την ψηφιοποίηση. Εδώ σημαντική ήταν η υποστήριξη του μέλους μας Think Plus για την κωδικοποίηση και προγραμματισμό του αλγόριθμου αξιολόγησης και την εμπειρία του χρήστη της εφαρμογής σε ένα ψηφιακό περιβάλλον το οποίο μάλιστα είναι και mobile friendly”, προσθέτει.

Το παράδειγμα

Ανάλογα εργαλεία χρησιμοποιούν σχετικά λίγα χρηματοοικονομικά ιδρύματα στο εξωτερικό. Από έρευνα που έγινε, δεν βρέθηκε κάτι αντίστοιχο ειδικά στον τομέα των αποκρατικοποιήσεων (ιδιωτικοποιήσεων). Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Σπανό, μπορεί κανείς να βρει αντίστοιχα εργαλεία σε διεθνείς οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και βιώσιμης ανάπτυξης, χρηματοδοτικούς οργανισμούς και ESG επενδυτικές εταιρείες, τα οποία λήφθηκαν υπόψη (π.χ. S&P, MSCI, Sustainalytics, Bloomberg, κλπ). “Για τους δείκτες αξιολόγησης, βασιστήκαμε σε διεθνώς αποδεκτά πρότυπα μέτρησης βιώσιμης ανάπτυξης όπως GRI, CDP, TCFD, ISO και Global Compact, στις Απαιτήσεις Αποδοτικότητας (Performance Requirements) της EBRD αλλά και ειδικά πλαίσια/δείκτες σχετικά με τις κατηγορίες χαρτοφυλακίου του ΤΑΙΠΕΔ, δηλαδή αεροδρόμια, λιμάνια, μαρίνες και δρόμους. Εδώ σημαντική ήταν και η συνεισφορά των στελεχών του ΤΑΙΠΕΔ, οι οποίοι γράψανε μια μικρή … διατριβή πάνω σε αυτό”, προσθέτει χαρακτηριστικά.

Τα νέα project

Αναφορικά με την εφαρμογή και την ανάπτυξη παρόμοιων εργαλείων ενόψει της προώθησης της βιώσιμης χρηματοδότησης, ο κ. Σπανός σημειώνει ότι αυτή την περίοδο η ομάδα του εργάζεται πάνω σε τρία μεγάλα πεδία:

• Το πρώτο είναι αυτό των θεσμικών επενδυτών όπου πρέπει να εναρμονίσουν τις επενδυτικές τους πολιτικές με κριτήρια ESG εν όψει της εφαρμογής του κανονισμού για το EU Sustainable Finance Framework. 
• Το δεύτερο είναι αυτό των τραπεζών, οι οποίες εκσυγχρονίζουν τις πιστοδοτικές τους διαδικασίες και προϊόντα για να μετρούν αποδοτικότερα τους ESG κινδύνους, και 
• Το τρίτο, αυτό των επιχειρήσεων, οι οποίες πλέον οφείλουν να ενσωματώσουν αρχές βιώσιμης ανάπτυξης εν όψει των σχετικών νομοθετικών υποχρεώσεων. 

Σχετικά με τη μέθοδο ανάπτυξης του ESG Rating Tool ο κ. Σπανός προσθέτει: “για την ανάπτυξη του εργαλείου λάβαμε υπόψη και τα KPIs της Οδηγίας για τη Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ωστόσο, μας προκάλεσε μεγάλη έκπληξη ότι το πρώτο αίτημα για ανάπτυξη παρόμοιου εργαλείου δεν ήρθε από άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ αλλά από τρίτη χώρα, η οποία έχει ήδη πληροφορηθεί την ανάπτυξη του ESG Rating Tool στο ΤΑΙΠΕΔ. Ελπίζω να είμαι σε θέση να μοιραστώ μαζί σας περισσότερα νέα σύντομα…”.