Eργαλεία για επιτάχυνση της Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης 

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Tον σημαντικό ρόλο του τουρισμού στην επίτευξη της φιλόδοξης ατζέντας για αλλαγή αναδεικνύει η συνολική αξιολόγηση της προόδου προς τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).

Eιδικότερα, οι εκθέσεις του ΟΗΕ, που δημοσιεύονται στο πλαίσιο του Πολιτικού Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου για την Αειφόρο Ανάπτυξη -που φέτος διεξάγεται με θέμα “building back better”- βασίζονται στα στατιστικά στοιχεία του UNWTO (World Tourism Organization) για την παρακολούθηση του ρόλου του τουρισμού στην επίτευξη ουσιαστικής προόδου. Συγκεκριμένα, η έκθεση προόδου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τους SDGs θα αποτελέσει βάση συζήτησης στο φόρουμ. Παράλληλα, η έκθεση απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό παρέχοντας μια επισκόπηση και των 17 στόχων συμπεριλαμβανομένων αυτών που απεικονίζουν το αποτύπωμα του τουρισμού.

Τα διαθέσιμα στοιχεία στο στατιστικό σύστημα των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι απαιτείται δράση για να επιταχυνθεί η υλοποίηση των στόχων και να ενταθούν οι εθνικές προσπάθειες σε πολλούς τομείς συμπεριλαμβανομένου του τουριστικού τομέα.

Ειδικότερα αναφορικά με τον Στόχο 8 (Αξιοπρεπής εργασία και οικονομική ανάπτυξη), ο τουρισμός αποτελεί σημαντική δύναμη ανάπτυξης, καθώς ήταν ένας από τους οικονομικούς τομείς που επηρεάστηκαν περισσότερο από την πανδημία. Σημειώνεται ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ από τον τουρισμό μειώθηκε σχεδόν στο μισό μεταξύ 2019 και 2020. Αναφορικά με τον Στόχο 12 (Υπεύθυνη παραγωγή και κατανάλωση), τα στατιστικά στοιχεία του UNWTO τονίζουν τη σημασία των εθνικών προσπαθειών για την υιοθέτηση εργαλείων όπως το TSA (Turism Satellite Account) και το SEEA (System of Environmental Economic Accounting). Και τα δύο υποστηρίζουν το Στατιστικό Πλαίσιο για τη Μέτρηση της Αειφορίας του Τουρισμού (Measuring Sustainable Tourism – MST) από το UNWTO, που αξιολογεί κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις και εξαρτήσεις του τουρισμού σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. 

Καθώς οι χώρες επανέρχονται στην κανονικότητα μετά την πανδημία στοχεύουν στην οικοδόμηση πιο βιώσιμου και ανθεκτικού τουρισμού και στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύεται η ανάγκη αυτών των εργαλείων μέτρησης που καθοδηγούν τις προσπάθειές τους και συμβάλλουν στη χάραξη πολιτικών. 

Εθνικό Παρατηρητήριο Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης

Στην Ελλάδα, που ο τουρισμός εισφέρει περίπου το 1/4 του ΑΕΠ, η πορεία για τη βιωσιμότητα είναι μονόδρομος. Στο πλαίσιο αυτό το Εθνικό Παρατηρητήριο Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης αξιοποιεί στοιχεία και δεδομένα του Δορυφόρου Λογαριασμού Τουρισμού, αλλά και τα πορίσματα της έρευνας τουριστικής αγοράς για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του τουρισμού. Προβλέπεται η δημιουργία μίας κεντρικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας με δυναμικό περιεχόμενο με δυνατότητα συλλογής, αποθήκευσης, διαμοιρασμού και οπτικοποίησης δεδομένων, η απεικόνιση μέσω ενός γεωγραφικού πληροφοριακού συστήματος σε έναν διαδραστικό χάρτη όλων των δεικτών και η στατιστική επεξεργασία, παρουσίαση και ανάλυση δεδομένων. Η πλατφόρμα θα τροφοδοτείται από τον Δορυφόρο Λογαριασμό Τουρισμού, το Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων και άλλους Φορείς Παροχής Δεδομένων. Μέσω της συμμετοχής της χώρας σε διεθνείς πρωτοβουλίες και δίκτυα, θα επιτευχθεί η εναρμόνιση του τουρισμού με τις αρχές βιώσιμης ανάπτυξης, η συστηματική καταγραφή, συλλογή και αξιολόγηση των δεδομένων που αφορούν στον τουρισμό σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αξιοποιώντας κάθε συνεργασία με φορείς συλλογής δεδομένων για τον τουρισμό, καθώς και νέα εργαλεία καταγραφής ώστε να υποστηριχθεί η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται σημειώνεται επίσης η συνεργασία του υπουργείου Τουρισμού με τη Google που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εκπαιδευτικά προγράμματα για τις τουριστικές επιχειρήσεις καθώς και χρηματοδότηση ενός εκατ. δολ. για την υποστήριξη οργανισμών με αντικείμενο την παροχή βοήθειας σε επιχειρήσεις στην Ελλάδα όσον αφορά τη βιωσιμότητα και τον οικοτουρισμό.