Επενδύσεις τρισεκατομμυρίων στο “πράσινο” υδρογόνο

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Η ανάπτυξη της οικονομίας του υδρογόνου έχει λάβει ισχυρή ώθηση μετά τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, με χαρακτηριστική την προώθηση από την ΕΕ της σύμπραξης για το “καθαρό υδρογόνο” αλλά και πιο πρόσφατα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου.

Υπενθυμίζεται ότι στις 16 Μαρτίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τα αρχικά της σχέδια για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου, η οποία έχει σχεδιαστεί για την προώθηση επενδύσεων στη βιώσιμη παραγωγή υδρογόνου μέσω νέων μηχανισμών χρηματοδότησης. Το πλαίσιο αναμένεται να τεθεί στη διάθεση των παραγωγών της ΕΕ καθώς και παραγωγών εκτός της επικράτειας της ΕΕ που επιδιώκουν να εξάγουν ανανεώσιμο υδρογόνο στην ΕΕ. Η ενεργοποίηση του πλαισίου τοποθετείται αργότερα μέσα στο 2023 και εντάσσεται στις πρωτοβουλίες που συνεισφέρουν στον παγκόσμιο στόχο για ενεργειακή μετάβαση και μείωση των εκπομπών άνθρακα. Eπίσης, το υδρογόνο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στις φιλοδοξίες της ΕΕ να τερματίσει τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων τα επόμενα χρόνια και να επιτύχει την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην επιτάχυνση των επενδύσεων και στην ικανοποίηση του φιλόδοξου στόχου του REPowerEU για εγχώρια παραγωγή 10 εκατ. τόνων (mt) ανανεώσιμου υδρογόνου έως το 2030, σε συνδυασμό με 10 εκατ. τόνους εισαγωγών.

Καθώς οι πρώτες αποφάσεις λήφθηκαν μόλις πέρυσι και η συντριπτική πλειονότητα των έργων αυτών βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, η European Hydrogen Bank (EHB) θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων προκειμένου να δημιουργηθεί μια αναδυόμενη αγορά ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου. Θα έχει επίσης διεθνή διάσταση για τη διευκόλυνση των εισαγωγών υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ.

Η EHB έρχεται μαζί με πρόταση νόμου για Net-Zero Industry Act, ο οποίος στοχεύει στην ενίσχυση της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών στην ΕΕ. Ας σημειωθεί ότι η ΕΕ σκοπεύει να μειώσει το χάσμα κόστους μεταξύ ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου και ορυκτών καυσίμων μέσω ενός συστήματος δημοπρασιών. Οι πρώτες πιλοτικές δημοπρασίες σχεδιάζονται για το φθινόπωρο του 2023, με την υποστήριξη 800 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας. Προκειμένου να επιτευχθεί η εγχώρια παραγωγή υδρογόνου που προβλέπεται στο σχέδιο REPowerEU, οι συνολικές επενδυτικές ανάγκες υπολογίζονται σε 335-471 δισ. ευρώ. 

Εντωμεταξύ, σύμφωνα με τη μελέτη “Building the green hydrogen economy” της BCG η ζήτηση για υδρογόνο χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος έφτασε τους 94 εκατ. τόνους, με το μεγαλύτερο μέρος να είναι γκρι υδρογόνο (προερχόμενο από ορυκτά καύσιμα), ενώ αναμένεται να εκτοξευθεί σε 350 με 530 εκατ. τόνους ανά έτος μέχρι το 2050. Σύμφωνα με την μελέτη της BCG, προκειμένου να καλυφθεί αυτή η ζήτηση, κυβερνήσεις και ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να επενδύσουν 6 – 12 τρισ. δολ. μεταξύ 2025 και 2050.

Η ραγδαία αύξηση της ζήτησης δημιουργεί πληθώρα επενδυτικών ευκαιριών κατά μήκος της αλυσίδας αξίας, από την παραγωγή καθαρής ενέργειας ως πρώτης ύλης και την παραγωγή υδρογόνου έως την μεταφορά και την αποθήκευση υδρογόνου. Σύμφωνα με την μελέτη, στον κλάδο των βιομηχανικών υποδομών, οι πρωτοπόροι επενδυτές μπορούν να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το οποίο μπορούν να διασφαλίσουν ακολουθώντας τέσσερις βασικές στρατηγικές: επενδύοντας σε χώρες και τμήματα της αλυσίδας αξίας όπου υπάρχει ήδη ένα ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, μετακυλίοντας τον κίνδυνο εκτέλεσης μέσω “turnkey” συνεργασιών, αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων σε υδρογόνο προκειμένου να υπάρξουν οι απαραίτητες συνέργειες και μειώνοντας συνολικά τον κίνδυνο του χαρτοφυλακίου με τη διεύρυνση των χρηματοπιστωτικών μέσων και τη διαφοροποίηση των επενδύσεων.