EMPACT: Περιβαλλοντική τέχνη και την βιωσιμότητα για καλλιτέχνες

Στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και της προώθησης της βιώσιμης τέχνης, το Ευρωπαϊκό έργο EMPACT «Ενσυναίσθηση και Βιωσιμότητα: Η Τέχνη του να Σκέφτεσαι σαν Βουνό», υιοθετεί μια καινοτόμο προσέγγιση για την υποστήριξη και τη δράση αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν σε Βουλγαρία, Σλοβενία και Κύπρο, ανοίγοντας έναν διάλογο της τέχνης με το περιβάλλον, που είναι πιο επίκαιρος από ποτέ.

Το έργο EMPACT υιοθετεί ένα καινοτόμο τρόπο δράσης κατά της κλιματικής κρίσης, που βασίζεται στην ιδέα της ενσωμάτωσης της βιωσιμότητας στις τέχνες μέσω της υιοθέτησης περιβαλλοντικών πρακτικών στο πλαίσιο παραγωγής των καλλιτεχνικών έργων. Το έργο EMPACT και οι δράσεις του θα προωθήσουν τη διευκόλυνση των καλλιτεχνών να παράγουν, μέσω βιώσιμων πρακτικών, τέχνη που προάγει μια ενσυναισθητική στάση απέναντι στη φύση, και έτσι να ενσωματώνουν αποτελεσματικά την έννοια της βιωσιμότητας στην καλλιτεχνική τους παραγωγή. Επίσης θα ενισχύσουν την ανάγκη οι καλλιτέχνες και οι εργαζόμενοι στον πολιτισμό να αποκτήσουν ενσυναίσθηση, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη μετα-πανδημική κοινωνική και οικονομική κρίση. 

Το EMPACT θα υλοποιήσει μια ολιστική, καλά σχεδιασμένη σειρά δραστηριοτήτων που θα παρέχουν στους καλλιτέχνες και τους πολιτιστικούς φορείς τις γνώσεις και τα εργαλεία για την αντιμετώπιση των πολύπλοκων επιστημονικών και κοινωνικών συγκρούσεων που δημιουργούνται από την κλιματική αλλαγή, και συγκεκριμένα: 

Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχετικό με την ενσυναίσθηση και βιωσιμότητα για τις τέχνες, το οποίο θα αναπτυχθεί από σχετικούς εμπειρογνώμονες, και θα δοκιμαστεί κατά τη διάρκεια του έργου από καλλιτέχνες από όλες τις χώρες των εταίρων μέσω βιωματικών εργαστηρίων.

Ένα καλλιτεχνικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει τη συνεργασία και τη δημιουργία καινοτόμων έργων τέχνης, καθώς και την επιμέλεια δύο διεθνών εκθέσεων σύγχρονης τέχνης που αφορούν τη βιωσιμότητα μέσα σε ένα ενσυναισθητικό και δημιουργικό πλαίσιο.

Μια σειρά από δράσεις προσανατολισμένες στην τέχνη και τους καλλιτέχνες, που περιλαμβάνουν, ένα πρόγραμμα residency που προσφέρει στους καλλιτέχνες την ευκαιρία να συμπράξουν σε διεθνές επίπεδο και να παρουσιάσουν το έργο τους στο κοινό, μια σειρά κοινωνικά εμπλεκόμενων καλλιτεχνικών παρεμβάσεων, σε συνεργασία με οργανισμούς και τοπικές κοινότητες, καθώς και συνεργατικά διεπιστημονικά καλλιτεχνικά έργα.

Επιπλέον, θα δημιουργηθεί η πλατφόρμα Βιώσιμης Κυκλικής Οικονομίας (SuCiE), η οποία θα δώσει τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες και εταιρείες να δημοσιεύουν και να ανταλλάσσουν με άλλους καλλιτέχνες πλεονάζοντα ή μη αναγκαία υλικά με χαμηλό κόστος. Κατά τη διάρκεια του έργου, αναμένεται να διοργανώθουν πολλές δραστηριότητες από τους εταίρους του έργου, από εργαστήρια/σεμινάρια και εκδηλώσεις έως εκθέσεις και συνέδρια. Ήδη έχουν υλοποιηθεί πολλές δραστηριότητες, αλλά πρόκειται να υλοποιηθούν περισσότερες τους επόμενους μήνες.

Τι γνωρίζουμε για την περιβαλλοντική τέχνη;
Η περιβαλλοντική τέχνη αποτελεί έναν ευρύ όρο που εμπεριέχει διάφορα ρεύματα, τα οποία ωστόσο στοχεύουν στον ίδιο σκοπό, την προστασία του περιβάλλοντος μέσω ή από την τέχνη. Ως κίνημα έκανε την εμφάνισή της την δεκαετία του 1960 και άνοιξε το δρόμο για την έκφραση αυτής της καλλιτεχνικής μορφής. Η βιωσιμότητα στην τέχνη αποτυπώνεται με ποικίλες μορφές, όπως για παράδειγμα η Οικολογική, η Land art και η Upcycling: 

Η οικολογική τέχνη στοχεύει να διατηρήσει, να αναγεννήση και να αποκαταστήσει τις μορφές ζωής, την οικολογία του πλανήτη και τους πόρους εφαρμόζοντας τις βασικές αρχές των οικοσυστημάτων και επιδιώκοντας να προωθήσει την περιβαλλοντική ενσυναίσθηση και τη συμμετοχή της καλλιτεχνικής κοινότητας στην διατήρηση της φύσης. 

Η Land art, χρησιμοποιεί υλικά που προέρχονται από τη φύση για να δημιουργήσει έργα τέχνης που συχνά λαμβάνουν χώρα σε απομακρυσμένες τοποθεσίες με στόχο να τονίσουν περαιτέρω την ομορφιά και τη δύναμη της φύσης. 

Τέλος, η Upcycling είναι η τέχνη κατά την οποία ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί υλικά που προηγουμένως θεωρούνταν ανεπιθύμητα, άχρηστα ή κατεστραμμένα και αποτελεί μια μορφή βιώσιμης τέχνης.

Παρακάτω θα βρείτε εκδηλώσεις του μήνα Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 2023:

• Socially Engaged Art Intervention “Nature Outside and Inside Me” October 20-21-22, 2023 Bulgaria
• Lecture about the history of tattooing and linocut workshop with artist Lan Breški 20-21 October Maribor, Slovenia
• CSR Seminar and Workshop November 16-17-18, 2023 Limassol,Cyprus