ΕΕΔΑ: Ζητά άμεσα μέτρα για τους αλλοδαπούς ανήλικους

Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ανταποκρινόμενη στο διττό της ρόλο, ως ο Εθνικός Θεσμός για την προστασία και την προώθηση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Ελλάδα (ΕΘΑΔ) αλλά και ως ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας, παρακολουθεί διαρκώς τα θέματα που άπτονται της προώθησης και προστασίας των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών.

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (European Network of National Human Rights Institutions), στο Διοικητικό Συμβούλιο του οποίου συμμετέχει η ΕΕΔΑ, με Δήλωσή του, υποστηρίζει τη Διαδικασία του Τορίνο για την ενίσχυση των κοινωνικών δικαιωμάτων στην Ευρώπη και έχει αναπτύξει μια σειρά πρωτοβουλιών για την ενίσχυση του ρόλου των ΕΘΑΔ στην προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων και την προώθηση του ΕΚΧ ανάμεσα στα κράτη της Ευρώπης. Παράλληλα, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, το κατ’ εξοχήν αρμόδιο όργανο για την εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ και την παρακολούθηση εφαρμογής των αποφάσεων της ΕΕΚΔ, βρίσκεται σε ανοιχτή επικοινωνία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ενώ έχει ήδη επισημάνει, με Απόφασή της, τη σημασία της ενίσχυσης του ρόλου, της ουσιαστικής συμμετοχής και της τακτικής ανταλλαγής και συνεργασίας των ΜΚΟ και των ΕΘΑΔ με την Επιτροπή Υπουργών και άλλα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα επικύρωσε το 2016 τον Αναθεωρημένο Κοινωνικό Χάρτη, σύμφωνα με επανειλημμένη σχετική Σύσταση της ΕΕΔΑ καθώς και άλλων διεθνών οργανισμών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, ενώ ήδη από το 1998, η Ελλάδα έχει αποδεχθεί το σύστημα των συλλογικών προσφυγών ενώπιον της ΕΕΚΔ. Σύμφωνα με το άρθρο 36 του Κανονισμού αυτής,  η Επιτροπή δύναται, μετά από αίτηση διαδίκου ή αυτεπαγγέλτως, να υποδείξει «άμεσα μέτρα» (immediate measures), η υιοθέτηση των οποίων κρίνεται αναγκαία, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος επέλευσης σοβαρής ανεπανόρθωτης ζημίας καθώς και για να εξασφαλιστεί  ο αποτελεσματικός σεβασμός των δικαιωμάτων που εγγυάται ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης.

Τον Νοέμβριο του 2018, η Διεθνής Επιτροπή Νομικών (International Commission of Jurists) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και τους Εξόριστους (European Council for Refugees and Exiles) υπέβαλε συλλογική προσφυγή κατά της Ελλάδας (No. 173/2018) με αίτημα την αναγνώριση της παραβίασης των δικαιωμάτων των αλλοδαπών ανηλίκων που κατοχυρώνονται στα άρθρα 7§10, 11 §§ 1 and 3, 13, 16, 17 και 31 §§1, 2 του Αναθεωρημένου Κοινωνικού Χάρτη. Με Απόφαση της 23ης Μαΐου 20199, η ΕΕΚΔ έκρινε παραδεκτή την προσφυγή και αναγνωρίζοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης των αλλοδαπών παιδιών στην Ελλάδα, ενεργοποιώντας το άρθρο 36 του Κανονισμού («άμεσα μέτρα»), κάλεσε τις Ελληνικές Αρχές να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα «προς το σκοπό της αποφυγής σοβαρής και ανεπανόρθωτης βλάβης της ακεραιότητας των αλλοδαπών παιδιών, των οποίων η ζωή και η φυσική και ηθική ακεραιότητα βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο».

Συγκεκριμένα, η Επιτροπή ζήτησε από την ελληνική Κυβέρνηση να διασφαλίσει:

1. Ττο διορισμό επιτρόπου με την ταυτοποίηση (identification) ενός χωρισμένου ή ασυνόδευτου παιδιού που χρήζει διεθνούς προστασίας καθώς και την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος επιτροπείας.
2. Τη χρήση εναλλακτικών της κράτησης μέτρων για τους αλλοδαπούς ανήλικους και ειδικότερα να διασφαλίσει ότι τα ασυνόδευτα παιδιά στα αστυνομικά τμήματα, στα προαναχωρησιακά κέντρα και στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης να λάβουν άμεση πρόσβαση σε ξενώνες κατάλληλους για την ηλικία τους.
3. Την πρόσβαση σε φαγητό, νερό, εκπαίδευση και κατάλληλη στέγη.
4. Την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και την ιατρική βοήθεια, ιδίως με την παρουσία ενός επαρκούς αριθμού ιατρικού προσωπικού για την εξυπηρέτηση των αναγκών των παιδιών, των οποίων τα δικαιώματα αποτελούν αντικείμενο της συλλογικής προσφυγής.
5. Επίσης ζήτησε από την ελληνική Κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι όλες οι αρμόδιες δημόσιες αρχές θα λάβουν γνώση της εν λόγω απόφασης της Επιτροπής.

Στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου ως συμβουλευτικού οργάνου της Πολιτείας για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η ΕΕΔΑ παρακολουθεί αδιαλείπτως τα ζητήματα θεσμικής και ουσιαστικής προστασίας της ιδιαίτερα ευάλωτης αυτής κοινωνικής ομάδας, διατυπώνοντας επιπλέον προτάσεις και συστάσεις.