Δεν έχουμε δικαίωμα σε μία ακόμη «χαμένη δεκαετία»

Η επικεφαλής του CSR Hellas μιλά στο Ετήσιο Λεύκωμα του csrindex για την ανάγκη προσήλωσης στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα εν μέσω πανδημίας. Εξηγεί ότι η εμπειρία της κρίσης του 2008 απέδειξε ότι η μονοδιάστατη έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη χωρίς αξιολόγηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων μακροπρόθεσμα δεν είναι βιώσιμη και προτρέπει σε επενδύσεις με κοινωνική διάσταση και με εστίαση στο τρίπτυχο υπευθυνότητα, αλληλεγγύη, συνεργασία και αντίληψη στην πορεία για τους Στόχους του 2030.

Η πανδημία έχει επιφέρει ισχυρό πλήγμα στην οικονομία. Με βάση τα μηνύματα που λαμβάνετε, τόσο από την ευρωπαϊκή όσο και από τη διεθνή επιχειρηματική κοινότητα, εκτιμάτε ότι υπάρχουν περιθώρια σε περιβάλλον πανδημίας για προσήλωση στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης ή μήπως οι πιέσεις για άμεση αντιστάθμιση των απωλειών της κρίσης αποπροσανατολίζει τις ηγεσίες από τις δεσμεύσεις τους;

Είναι εύλογο το ερώτημα σχετικά με την επόμενη μέρα της οικονομίας σε συνδυασμό με τη βιωσιμότητα. Ωστόσο, εκτιμώ ότι ο Covid-19 αποτελεί μέρος του προβλήματος και όχι το πρόβλημα αυτό καθαυτό. Ολοένα και πληθαίνουν οι απόψεις που υποστηρίζουν ότι ο Covid αποτελεί μέρος του προβλήματος και ότι μια απλή αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας που δεν συμπεριλαμβάνει μια προσέγγιση προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης δεν μπορεί να λύσει πραγματικά τα προβλήματα που διαμορφώνονται στην οικονομία. Με την έννοια αυτή, το αίτημα για λύσεις που θα εστιάζουν στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης επανέρχεται πολύ πιο έντονα και πολύ πιο συγκεκριμένα. Τίθεται πλέον ξεκάθαρα η ανάγκη για επενδύσεις με κοινωνική διάσταση. Γίνεται έντονη κριτική για το σύστημα και τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα προβλήματα.

Γίνεται πλέον συζήτηση για τον τρόπο που θα ξανακτίσουμε το σύστημα με τρόπο που θα εστιάζει σε μια επιχειρηματικότητα που θα συμπεριλαμβάνει το «εμείς», την κοινωνική διάσταση. Για παράδειγμα, όπως φάνηκε από την κρίση που διαμόρφωσε η πανδημία δεν αποτελεί πλέον λύση να απομονώνουμε ομάδες επαγγελματιών – όπως για παράδειγμα αυτή του πολιτισμού – στην προσπάθειά μας να βρούμε λύσεις και μοντέλα λειτουργίας για την επόμενη μέρα. Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές κάνουν λόγο για αναγκαιότητα επικέντρωσης στις υπεύθυνες επενδύσεις, τονίζοντας ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια κρίση που εστιάζει στο πρόβλημα υγείας με οικονομίες αλληλένδετες και σύνορα κοινά.

Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις κρίσεις έχει ευρύτερες διαστάσεις. Δεν αφορά την ατομική ευθύνη ή τα στενά όρια μιας χώρας. Αυτό που γίνεται ολοένα και πιο πολύ αποδεκτό, με αφορμή την κρίση της πανδημίας, είναι το γεγονός ότι δεν έχουμε λάβει μέτρα προβλεπτικής διαχείρισης της κρίσης και των
προβλημάτων που διαμορφώνονται… Η λήψη αποφάσεων θα πρέπει να στηρίζεται στους επιστήμονες χωρίς να αγνοεί τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders), επιδιώκοντας ισόρροπη ανάπτυξη…

Πώς επιδρά η πανδημία στην πρόοδο αναφορικά με την επίτευξη των Παγκόσμιων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης;

Η πανδημία φαίνεται ότι θα μας οδηγήσει σε άλλη μία .χαμένη δεκαετία. μετά την περασμένη κρίση του 2008. Από την οικονομική κρίση του 2008 συμπεράναμε ότι η μονοδιάστατη έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη χωρίς αξιολόγηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων μακροπρόθεσμα δεν είναι βιώσιμη. Το 2015 αποτέλεσε ένα παγκόσμιο ορόσημο με την υπογραφή της Διεθνούς Συνθήκης για το Κλίμα στο Παρίσι και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του 2030 από όλα τα μέλη του ΟΗΕ.

Οι επιστήμονες αλλά και οι ειδικοί όχι μόνο για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και για τις οικονομικές ανισότητες που συνεχώς διευρύνονται τονίζουν ότι δεν έχουμε άλλο χρόνο να χάσουμε. Δεν έχουμε λοιπόν δικαίωμα να μιλάμε για ακόμη μία .χαμένη δεκαετία., οφείλουμε να αντιστρέψουμε το δίλημμα και να συζητήσουμε πώς θα επιταχύνουμε την προσπάθεια για να πετύχουμε τους Στόχους του 2030 για όλους χωρίς αποκλεισμούς και απώλειες.

Παράλληλα, η πανδημία μας δείχνει το δρόμο, να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με υπευθυνότητα, αλληλεγγύη, συνεργασία και αντίληψη. Είναι μερικά από τα συστατικά που χρειαζόμαστε για την επίτευξη και των Στόχων του 2030.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό και με δεδομένη την επιτάχυνση της αυτοματοποίησης και της ψηφιακής μετάβασης πόσο αισιόδοξη είστε ότι θα επιτευχθούν οι στόχοι για την ισότητα των φύλων και τις ίσες ευκαιρίες;

Τα θέματα ισότητας των φύλων και ίσων ευκαιριών δεν επιτρέπουν καμία αισιοδοξία στη φάση που διανύουμε. Από τα στοιχεία που παρουσίασε ο ΟΗΕ, θα χρειαστούν 250 περίπου χρόνια για την επίτευξη ισότητας, στα οποία συνυπολογίζουμε και τις απώλειες που προκάλεσε ο Covid. Το ίδιο το σύστημα παράγει ανισότητες. Αυτήν τη στιγμή, όλα δείχνουν ότι η πανδημία επιδεινώνει τη θέση της γυναίκας ως ευάλωτου κοινωνικά και επαγγελματικά πληθυσμού. Η θέση της, τα θέματα εργασίας και απασχόλησης, η θέση της στην πολιτική, η φτώχεια αποτελούν ζητήματα που επιδεινώθηκαν στο διάστημα της πανδημίας. Ήδη θα πρέπει να μιλούμε ακόμη περισσότερο για μια ομάδα.υψηλού κινδύνου.. Στα παραπάνω αν συνυπολογίσουμε τη διάσταση της ψηφιακής μετάβασης, το πρόβλημα της ανισότητας που ξεκινάει από την εκπαίδευση των κοριτσιών σε STEM οδηγεί σε λιγότερες ψηφιακές δεξιότητες και κατ’ επέκταση λιγότερες ευκαιρίες για μελλοντική απασχόληση και εξέλιξη.

Τα στελέχη των ελληνικών επιχειρήσεων είναι επαρκώς εκπαιδευμένα για να ηγηθούν της μετάβασης των οργανισμών τους στη βιώσιμη ανάπτυξη;

Τα στελέχη των επιχειρήσεων είναι εκπαιδευμένα στην πλειονότητά τους σε άλλου τύπου μάνατζμεντ. Στην επόμενη μέρα, κάποιες από τις δεξιότητες που έχουμε σήμερα δεν είναι το ίδιο χρήσιμες ενώ πρέπει να μάθουμε να μαθαίνουμε συνέχεια. Το “business as usual” με το οποίο έμαθαν τα περισσότερα στελέχη να λειτουργούν απαιτεί ανατροπή και έμφαση στη νοοτροπία (mindset), στην προσέγγιση των πραγμάτων, στον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα, στη στάση μας απέναντι σε αυτά.

Απαιτεί μια μεγάλη αλλαγή όχι στις δεξιότητες και στις ικανότητες μόνο, αλλά και στον τρόπο προσέγγισης και κυρίως στον τρόπο λήψης αποφάσεων. Η βιώσιμη ανάπτυξη θα πρέπει να είναι το αποτέλεσμα αποφάσεων ανθρώπων που θέτουν ως προτεραιότητα το κοινό όφελος όλων των ενδιαφερομένων πλευρών και αυτό είναι που αναμένεται να προσφέρει στο μέλλον περισσότερη κοινωνική ισορροπία και οικονομική πρόοδο.

Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη;

Η εικόνα στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπως φάνηκε και από τις πρόσφατες εξελίξεις, δείχνει έλλειμα ηγεσίας και διοίκησης. Η προσέγγιση που αναπτύχθηκε μέσα στην πανδημία της .διαχείρισης μέρα με τη μέρα. δεν αποτελεί απάντηση στα προβλήματα τα οποία καλούμαστε επιχειρήσεις, κοινωνίες, κράτη να δώσουμε λύσεις. Η διαχείριση μιας κρίσης αποτελεί καμβά για να διορθωθούν προβλήματα με τρόπο βιώσιμο που θα απαντά σε προβλήματα και στο μέλλον. Η κρίση μάς οδηγεί στο να διαμορφώσουμε εκ νέου τις διαδικασίες στις επιχειρήσεις, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως της εκπαίδευσης, της δημόσιας υγείας, της διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Τι πρωτοβουλίες αναλαμβάνει το CSR Hellas ώστε οι εταιρείες να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά τους στη διαχείριση των προκλήσεων γύρω από τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα (ESG);

Τρεις είναι οι πρωτοβουλίες που ανέλαβε το CSR HELLAS. Η πρώτη αφορά τα θέματα Εκπαίδευσης και διεύρυνσής της με νέες προσεγγίσεις στο πλαίσιο της ποιοτικής εκπαίδευσης. Σήμερα που γίνεται λόγος για τη σπουδαιότητα της εκπαίδευσης στα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και για τον εμπλουτισμό της επιχειρηματικής εκπαίδευσης (ΜΒΑ, executive training), με την ατζέντα της βιωσιμότητας ως νέου επιχειρηματικού μοντέλου, το CSR
HELLAS υλοποιεί για δεύτερη συνεχή χρονιά το πρόγραμμά του “Summer School” σε συνεργασία με το ALBA Graduate School και το Πανεπιστήμιο της Κρήτης σε μια ενδιαφέρουσα σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα και με τη συνεργασία σημαντικών διεθνών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων
και προσωπικοτήτων.

Η δεύτερη πρωτοβουλία μας αφορά τις συνεργασίες που αποτελούν ζητούμενο στην επόμενη μέρα για τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα. Πρόσφατα προχωρήσαμε σε συμφωνία συνεργασίας με το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (EΛΙΝΥΑΕ). Η κρίση που προκάλεσε η πανδημία Covid-19 ανέδειξε την ανάγκη ευρύτερων συνεργασιών και συνεργειών, που οι επιχειρήσεις αλλά και η κοινωνία οφείλουν να αναπτύξουν, για να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις, σε τομείς δημόσιου ενδιαφέροντος – όπως η υγεία και η ασφάλεια στους χώρους εργασίας, αλλά και πέραν αυτών. Για το λόγο αυτόν, οι δύο οργανισμοί ενώνουν τις δυνάμεις τους για την ανάπτυξη και την υλοποίηση κοινών δράσεων
και πρωτοβουλιών.

Τέλος, το CSR HELLAS συνεχίζοντας την προσπάθεια που ξεκίνησε για την προώθηση του Στόχου 17 που αφορά τη συνεργασία μεταξύ των τριών πόλων ανάπτυξης, δημόσιου, ιδιωτικού και κοινωνίας των πολιτών, συμμετέχει και το 2020 στην υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Συνόδου για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης συνυπογράφοντας το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Βιώσιμη Επιχειρηματικότητα (Pact for Industry) με στόχο να γίνει η συνεργασία υπόθεση όλων και ιδιαίτερα σε διακλαδικό επίπεδο. Στόχος μας είναι η ενεργή και όχι η παθητική δράση.