Δημόσιες Συγκοινωνίες για ευπαθείς ομάδες

Της Σοφίας Εμμανουήλ ([email protected])

Δράσεις για βελτιώσεις στη μετακίνηση-μεταφορά των εμποδιζομένων ατόμων, ένα πρόβλημα στις σύγχρονες πόλεις, φέρεται να προωθεί το Υπερταμείο και οι Συγκοινωνίες Αθηνών (Όμιλος ΟΑΣΑ-ΣΤΑΣΥ-ΟΣΥ).

Πρόκειται για το 42,5% του ελληνικού πληθυσμού με βάση στατιστικά στοιχεία, καθώς εμποδιζόμενα άτομα δεν είναι μόνο τα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) αλλά και εκείνα που λόγω κάποιας προσωπικής αιτίας ή κατάστασης όπως π.χ. ασθένεια, εγκυμοσύνη, ακόμη και λόγω μεταφοράς αντικειμένων εμποδίζονται στην πρόσβαση σε διάφορους χώρους και μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ). Στο σύνολο του πληθυσμού τα ΑμεΑ υπολογίζονται σε ένα ποσοστό 10%. Επιπλέον 14% εκτιμάται ότι είναι οι ηλικιωμένοι 60-74 ετών και 6% οι υπερήλικες άνω των 75 ετών ενώ ένα ποσοστό 11% είναι τα νήπια 0-4 ετών και οι συνοδοί τους, με 1,5% έγκυες γυναίκες.

Η κακή ποιότητα των  παρεχομένων υπηρεσιών δημιουργούν συνθήκες αποκλεισμού των ατόμων με ανάγκες στη καθημερινή τους ζωή και στο πλαίσιο αυτό προωθούνται βελτιώσεις. Σχετική δέσμευση ανέλαβε σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων συγκοινωνιών ο Διευθύνων Σύμβουλος του Υπερταμείου Γρηγόρης Δ. Δημητριάδης. Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στην Γραμμή Αποκλειστικής Εξυπηρέτησης, για την άμεση και αποκλειστική εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία ο ΟΑΣΑ (τηλεφωνική γραμμή 210 82 00 887) και στα Ειδικά Οχήματα για τη Μεταφορά ΑμεΑ. 

Με μέριμνα της Ο.ΣΥ. Α.Ε λειτουργεί υπηρεσία για την εξυπηρέτηση ΑμεΑ, η οποία παρέχει δωρεάν μετακίνηση σε όσους δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν από τα συμβατικά οχήματα των αστικών συγκοινωνιών.

Η υπηρεσία διαθέτει τρία ειδικά οχήματα που διαθέτουν μικρό αριθμό (3 – 7) θέσεων για επιβάτες, (3 – 4) θέσεις για αναπηρικά αμαξίδια και μία θέση συνοδού. Στόχος είναι αυτά τα οχήματα να αυξηθούν. Η χρήση της υπηρεσίας αυτής, για την μετακίνηση ατόμων με αναπηρία γίνεται απαραίτητα με ραντεβού και με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει διαθέσιμο όχημα. Αφορά σε οποιοδήποτε είδος μετακίνησης, από και προς χώρους εργασίας, κατοικίας και ψυχαγωγίας των ατόμων αυτών. Για ραντεβού οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο 210 42 70 748 ή να στέλνουν e-mail στο [email protected]. Σημειώνεται ότι η υπηρεσία μεταφοράς με τα ειδικά οχήματα λειτουργεί δωρεάν από τις 08:00 έως τις 22:00.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι για τα εμποδιζόμενα άτομα έχει ληφθεί ειδική μέριμνα που διευκολύνει τις μετακινήσεις τους με την Αστική Συγκοινωνία. Εάν η πρόσβαση προς τις ράμπες επιβίβασης-αποβίβασης των λεωφορείων ή τους σταθμούς εμποδίζονται από παράνομα παρκαρισμένα οχήματα ή για κάθε απορία, ο ΟΑΣΑ προτρέπει το επιβατικό κοινό να καλεί στην αποκλειστική γραμμή εξυπηρέτησης 210 82 00 887 από 06:30 έως 21:30 τις καθημερινές & από 07:30 έως 21:30 τα Σ/Κ.

Το έργο, οι εξελίξεις και οι βελτιώσεις για τους επιβάτες στον κλάδο των δημόσιων μεταφορών ήταν το αντικείμενο εκδήλωσης που πραγματοποίησαν Υπερταμείο και Συγκοινωνίες Αθηνών (Όμιλος ΟΑΣΑ-ΣΤΑΣΥ-ΟΣΥ) στα τέλη Απριλίου, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Κατά την αναλυτική ενημέρωση που πραγματοποιήθηκε, παρουσιάστηκε η δυναμική επιστροφή του επιβατικού κοινού στα ΜΜΜ της Αθήνας, η οποία -σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν- παρέχει το δεύτερο φθηνότερο εισιτήριο στην ΕΕ. Ο Όμιλος Συγκοινωνιών Αθηνών παρακολουθεί τη δυναμική αύξηση της χρήσης των ΜΜΜ και προσαρμόζεται γρήγορα στις νέες απαιτήσεις. Συγκεκριμένα, έως το 2025 υλοποιείται μια σημαντική ανανέωση του στόλου με 951 νέα οχήματα, με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενώ θα παραδίδονται τμηματικά οι ανακαινισμένοι συρμοί της γραμμής 1. Παράλληλα, ο ΟΑΣΑ αντιμετωπίζει την πρόκληση της εισιτηριοδιαφυγής προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί με έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Επίσης, εντείνονται οι προσπάθειες απανθρακοποίησης με στόχο -3% για το 2024, καθώς ο Όμιλος στοχεύει σε έναν επιβατοκεντρικό – βιώσιμο οργανισμό.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ενσωμάτωση της καινοτομίας προς όφελος των επιβατών. Aναβαθμίζεται το σύστημα Τηλεματικής επιτρέποντας την ταχύτερη και πιο αξιόπιστη μετάδοση πληροφοριών, με την εγκατάσταση 500 επιπλέον “έξυπνων στάσεων” στους δρόμους της Αθήνας, ενώ μετατρέπονται σταδιακά σε «έξυπνες» και οι 7.500 στάσεις του συγκοινωνιακού δικτύου της πρωτεύουσας με την τοποθέτηση QR Codes, επιτρέποντας την απευθείας σύνδεση των smartphones στην εφαρμογή OASA Telematics. Αξιοποιείται ταυτόχρονα η τεχνητή νοημοσύνη για την ενημέρωση του κοινού μέσα από την εφαρμογή chatbot (ήδη το 2023 υπήρξαν 316.000 διαδράσεις με το κοινό). Επίσης, εισάγονται οι ανέπαφες συναλλαγές (EMV) με το πρόγραμμα Tap ‘n Pay για τις μετακινήσεις με τα ΜΜΜ με τη χρήση τραπεζικών καρτών που αποτελεί τομή στις αστικές συγκοινωνίες. 

Παράλληλα, στρατηγική επιδίωξη είναι οι Συγκοινωνίες Αθηνών να συμβάλλουν περαιτέρω στην πράσινη μετάβαση, μέσω της αύξησης της χρήσης των ΜΜΜ, της στροφής στην ηλεκτροκίνηση και σε τεχνολογίες μηδενικών ρύπων, καθώς επίσης και με καινοτόμες παρεμβάσεις. Ενδεικτικά: η ανάκτηση ενέργειας από την πέδηση των συρμών του Μετρό, η αναβάθμιση των υποδομών, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, η αντικατάσταση λαμπτήρων κ.λπ.. 

Σημειώνεται πως το 2024 είναι μια σημαντική χρονιά, καθώς θα εκκινήσει η εκπόνηση του νέου Στρατηγικού Σχέδιου Μεταφορών Αττικής (ΣΣΜΑ) το οποίο ουσιαστικά θα καταγράψει και θα προδιαγράψει τις ανάγκες του δικτύου αστικών συγκοινωνιών σε ορίζοντα εικοσαετίας.