Δήμος Αθηναίων: Νάσος Δάφνης, City Walls, Από τη Νέα Υόρκη στην Αθήνα

Ο Δήμος Αθηναίων και το Nassos Daphnis Estate παρουσιάζουν αυτό τον καιρό την έκθεση του ελληνοαμερικανού καλλιτέχνη Νάσου Δάφνη  (1914-2010), με τίτλο «ΝΑΣΟΣ ΔΑΦΝΗΣ, CITY WALLS: Από τη Νέα Υόρκη στην Αθήνα 1969-2023».

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή μέχρι 3 Δεκεμβρίου 2023 στο Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων στο Πάρκο Ελευθερίας. Την έκθεση, επιμελούνται η Κατερίνα Κοσκινά, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης- επιμελήτρια εκθέσεων και Σύμβουλος για τον Πολιτισμό του Δημάρχου Αθηναίων και ο Richard Taittinger, Πρόεδρος του Nassos Daphnis Estate και οργανώνεται από τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), με τη συνεργασία της Richard Taittinger Gallery και του Γραφείου Πολιτισμού Δήμου Αθηναίων, στο πλαίσιο του προγράμματος Πολιτισμός είναι η Αθήνα / Culture is Athens.  

Παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα εννέα (9) πρωτότυπα έργα της σειράς City Walls του καλλιτέχνη, που  φιλοτέχνησε στην περίοδο της αναζωπύρωσης της καλλιτεχνικής σκηνής στη Νέα Υόρκη, ταυτόχρονα με το άνοιγμα της στο δημόσιο χώρο στα τέλη της δεκαετίας του ‘60. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το έργο του Δάφνη «εκρήγνυται» σε τολμηρά «αστέρια και διαμάντια», τα οποία εμφανίζονται με εξαιρετική ακρίβεια στους καμβάδες του αλλά και στους τοίχους της Νέας Υόρκης. Εφαρμόζοντας τη θεωρία του Χρώμα και Μορφή, του 1958, ο Δάφνης διερεύνησε εκ νέου το μοτίβο του αστεριού, μέχρι το 1975 όταν παρουσίασε τον μνημειώδη του  πίνακα “Η Συνεχής Ζωγραφική” (“The Continuous Painting”), μήκους 26 και ύψους 3 μέτρων. Μόλις 2 χρόνια πριν, είχε συμμετάσχει σε μια ομάδα Νεοϋορκέζων καλλιτεχνών της avant-garde, που ίδρυσε τη City Walls Inc. Αυτοί οι νέοι, σύμφωνα με τον γνωστό κριτικό και ιστορικό τέχνης Paul Laster, «ήθελαν να ζωντανέψουν τις υποβαθμισμένες περιοχές της πόλης με τη δημιουργία πολύχρωμων τοιχογραφιών στις όψεις κτιρίων μεγάλων διαστάσεων. Πολλοί εκ των ιδρυτών καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων και ο Νάσος Δάφνης, έζησαν και εργάστηκαν στην περιοχή του Lower Manhattan την εποχή που η πρωτοποριακή καλλιτεχνική σκηνή του SoHo μόλις είχε αρχίσει να αναδύεται. Οι τοιχογραφίες των εν λόγω καλλιτεχνών έπαιξαν ζωτικό ρόλο στην ανάπτυξη της βιομηχανικής αυτής περιοχής και στον επακόλουθο οικονομικό της μετασχηματισμό, κάνοντάς την φιλικότερη προς τον επισκέπτη”.

Το έτος 1969 υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό για την καριέρα του Δάφνη, καθώς έκανε την πρώτη του αναδρομική έκθεση στη Νέα Υόρκη, στην περίφημη Albright-Knox Art Gallery, ενώ το 1969 ήταν τιμώμενος καλλιτέχνης στην Ετήσια Έκθεση “Σύγχρονη Αμερικανική Ζωγραφική” του Whitney Museum of American Art. Μεταξύ 1969 και 1975 δημιούργησε τρία έργα κολοσσιαίου μεγέθους σε κτίρια της Νέας Υόρκης για την City Walls Inc. Η πρώτη τοιχογραφία του έγινε το Σεπτέμβριο του 1969, στην πλαϊνή όψη ενός εξαώροφου κτιρίου στο Madison Square Park, στην 26η οδό. Τέσσερις ομόκεντροι κύκλοι σε βασικά χρώματα ενώθηκαν για να δημιουργήσουν ένα κυρτωμένο ορθογώνιο στο κέντρο. Η εικόνα παρέπεμπε σε ρωμαϊκό θόλο, ο οποίος ερχόταν σε ευφάνταστη αντιπαράθεση με την πολύ συνηθισμένη πρόσοψη του κτιρίου. Η τελευταία τοιχογραφία ξεκίνησε το 1972, όταν του ανατέθηκε η δημιουργία ενός έργου πάνω στον δομικό σκελετό ενός πύργου γραφείων, ύψους δεκαέξι ορόφων που χτιζόταν στην Times Square της Νέας Υόρκης. Η ικανότητα του πίνακα να διατρέχει όλα τα οικοδομικά τετράγωνα της πόλης αποτέλεσε ένα στιβαρό και συναρπαστικό καλλιτεχνικό πόλο έλξης στη Νέα Υόρκη, ο οποίος παρέμεινε ορατός μέχρι τη δεκαετία του 1980. 

Δυστυχώς, σήμερα, και τα τρία έργα City Walls του Νάσου Δάφνη έχουν χαθεί, ωστόσο,  ο Δήμος Αθηναίων και το Estate Nassos Daphnis κάνουν ενέργειες για την «μεταφορά» της 1ης τοιχογραφίας της σειράς City Walls στο κέντρο της Αθήνας.