Δήμοι & Περιφέρειες επενδύουν στην ανθεκτικότητα

Με μειωμένα έσοδα (άνω του 90% σε επίπεδο ΕΕ) δίνουν μάχη για την στήριξη ευπαθών ομάδων και επιχειρήσεων. Στήνουν μηχανισμούς στήριξης των τοπικών κοινωνιών και θέτουν μακροπρόθεσμους στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως αναφέρουν ηγετικά στελέχη.

Η πανδημία έχει πλήξει οριζόντια σχεδόν εργαζόμενους και επιχειρήσεις, επηρεάζοντας περισσότερο ευπαθείς ομάδες και τοπικές οικονομίες με το φαινόμενο scissors effect, της μείωσης των εσόδων και της αύξησης των δαπανών, να θέτει σε κίνδυνο τα οικονομικά των Δήμων και των Περιφερειών της ΕΕ επιδρώντας στους στόχους για βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς

Τα παραπάνω μαζί με ειδικότερα στοιχεία για την κατάσταση των Περιφερειών και των Δήμων της Ευρώπης παρουσιάστηκαν στην Ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών από τον Απόστολο Τζιτζικώστα, Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας και Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών. Παρουσία της Προέδρου της Κομισιόν Ursula von der Leyen, ο κ. Τζιτζικώστας κατέδειξε την ανάγκη για αποτελεσματικές λύσεις στα ζητήματα που έχουν δημιουργηθεί στην κοινωνία από την πανδημία. Είναι ενδεικτικό ότι πάνω από το 90% των Περιφερειών και των Δήμων της ΕΕ αναμένουν μείωση των εσόδων τους.

Σε μια περίοδο που αναπτύσσεται έντονη συζήτηση για την έξοδο από τη νέα κρίση και για το σχέδιο της ανάκαμψης ο νέος προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί σημαντικό πυλώνα, καθώς σε αυτόν προσβλέπουν οι τοπικές κοινωνίες. Εξάλλου, από Περιφέρειες και Δήμους πραγματοποιείται το 50% των δημόσιων επενδύσεων της ΕΕ και το ένα τρίτο των δημόσιων δαπανών και υπό αυτή την έννοια ζητείται συμμετοχή τους στο σχεδιασμό.

Η κρίση της νόσου Covid-19 προσφέρει στους φορείς λήψης αποφάσεων την ευκαιρία να αναδιαμορφώσουν την πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης, με τις τρεις πρώτες προτεραιότητες που προκρίνονται να είναι η εξασφάλιση οικονομικά προσιτών, προσβάσιμων και ποιοτικών βασικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, σε όλες τις περιοχές, η αύξηση της περιφερειακής ανθεκτικότητας και η μείωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ των περιφερειών.

Είναι γεγονός ότι καθώς κλιμακώνονται οι επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης ο αντίκτυπος των πιεστικών συνθηκών της υγειονομικής κρίσης αλλά και των μέτρων περιορισμού της πανδημίας μεγεθύνεται, σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, όπως μας μεταφέρουν κορυφαία στελέχη της Τοπικής

Αυτοδιοίκησης, που κάνουν αγώνα δρόμου για να ανταποκριθούν στα πιεστικά αιτήματα για στήριξη.

Η κρίση αποτέλεσε την αφορμή να δουν και να διαμορφώσουν εκ νέου τις προτεραιότητες για τις ανάγκες των κοινωνιών ανάγοντας σε προαπαιτούμενα τη δημόσια υγεία και τη μέριμνα για όλες τις ευπαθείς ομάδες – όπως σημειώνει ο Δημήτρης Παπαστεργίου, Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και Δήμαρχος Τρικαίων. Εξηγεί ότι για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός απαιτείται ο σχεδιασμός ενός νέου, πιο αποτελεσματικού συστήματος πρωτοβάθμιας υγείας, με πιο γενναία χρηματοδότηση που θα στοχεύει μεταξύ άλλων στην τηλεϊατρική, την ψυχική υγεία και την υποστήριξή της, την εκπαίδευση εξ αποστάσεως και τις υποδομές που θα υποστηρίξουν τις δράσεις.

Δ. Παπαστεργίου: Στήθηκαν μηχανισμοί στήριξης των τοπικών κοινωνιών

Απαντώντας σχετικά με τις χρηματοδοτικές ανάγκες, τις προτεραιότητες και τις προκλήσεις κατά την επόμενη μέρα της κρίσης επισημαίνει ότι απαιτείται ολιστική προσέγγιση των πόλεων, με κεντρικό σχεδιασμό που θα λαμβάνει υπόψη όλες τις πτυχές της δημόσιας ζωής.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου το 2021 θα είναι μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα χρονιά, με προκλήσεις, όπως το πρόγραμμα .Αντώνης Τρίτσης., η περαιτέρω εξειδίκευση του νέου ΕΣΠΑ, η ωρίμανση των προτάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Όπως σημειώνει μεταξύ άλλων, .Η κρίση βρήκε τους Δήμους σε μία ανοιχτή συζήτηση με το κράτος για το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων, την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και την ανακατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων. Παρόλα αυτά, αμέσως έστησαν μηχανισμούς στήριξης των τοπικών κοινωνιών, επεκτείνοντας το εύρος των αρμοδιοτήτων τους, διατήρησαν την κοινωνική συνοχή με οριζόντιες δράσεις όπως το διευρυμένο πρόγραμμα “Βοήθεια στο σπίτι”. Ζήτησαν και πέτυχαν, με αλλαγή της νομοθεσίας, να μπορούν να στηρίξουν και τα κατά τόπους νοσοκομεία με εξοπλισμό και είδη πρώτης ανάγκης. Τέλος, παρά τα στενά οικονομικά τους περιθώρια, απεμπόλησαν πόρους από φόρους και τέλη, προς όφελος της επιχειρηματικότητας..

Ειδικά σε περισσότερο πληττόμενους κλάδους, όπως η εστίαση, λήφθηκαν περαιτέρω μέτρα. Ο κ. Παπαστεργίου υπενθυμίζει ότι από την περασμένη άνοιξη συμφωνήθηκε η απαλλαγή των τελών για το συγκεκριμένο κλάδο.
Συνεργαστήκαμε με το ΥΠΕΣ για μέτρα υπέρ της εστίασης, στην ουσία πριν καν η εστίαση επίσημα τα ζητήσει. Και δεν μιλάω μόνο για την αυτονόητη απαλλαγή από τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού, αλλά και για τη δυνατότητα δωρεάν παραχώρησης επιπλέον κοινόχρηστου χώρου, προκειμένου να είναι δυνατή η τήρηση αποστάσεων και μέτρων ασφαλείας. Βρισκόμαστε δίπλα σε όλους τους κλάδους και συζητούμε για λήψη νέων μέτρων, για να μπορέσει και η οικονομία να “σηκώσει κεφάλι”. εξηγεί σχετικά.

Ρωτήσαμε επίσης τον κ. Παπαστεργίου πώς προκλήσεις όπως η υγειονομική κρίση και η κλιματική αλλαγή έχουν μετατοπίσει το κέντρο βάρους του στρατηγικού σχεδιασμού του και πώς προετοιμάζεται να διαχειριστεί στο
μέλλον παρόμοιους κινδύνους. Σημειώνει ότι ο νέος σχεδιασμός για τα απορρίμματα και την ανακύκλωση με την προώθηση 17 νέων μονάδων επεξεργασίας σε όλη την Ελλάδα, οι δράσεις για τη Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη που τρέχουν πόλεις της χώρας, η συμμετοχή με 13 προτάσεις στο σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης, είναι η αρχή μιας πιο πράσινης θεώρησης των πραγμάτων. Υπό αυτή την έννοια ο κ. Παπαστεργίου δίνει την οπτική των ευκαιριών
που αναδύονται στην κρίση.

Γ. Πατούλης: Ευπαθείς ομάδες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τουρισμός και η εστίαση στο επίκεντρο

Αναπτυξιακή επανεκκίνηση, προστασία του πολίτη και κοινωνική συνοχή είναι οι προτεραιότητες της Περιφέρειας Αττικής εν μέσω πανδημίας της νόσου του κορωνοϊού – Covid-19. .Οι ευπαθείς ομάδες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο τουρισμός και η εστίαση δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα αυτήν τη στιγμή. Για το λόγο αυτόν οφείλουμε όλοι μαζί Τοπική Αυτοδιοίκηση και Κεντρική Διοίκηση να συνδιαμορφώσουμε ένα δίχτυ προστασίας και ασφάλειας. αναφέρει χαρακτηριστικά ο Περιφερειάρχης Αττικής, Γιώργος Πατούλης, ο οποίος συντονίζει ένα μπαράζ στοχευμένων δράσεων κινητοποιώντας ταυτόχρονα τον ιατρικό κόσμο μέσω της ιδιότητάς του ως Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.

Ενδεικτικά σημειώνει ότι η Περιφέρεια Αττικής έχει ήδη ενισχύσει με πάνω από 350 εκατ. ευρώ φορείς υγείας αλλά και επιχειρήσεις. Μας εξηγεί ότι .Σε ό,τι αφορά στο σχεδιασμό του νέου ΕΣΠΑ 2021-2027, οι πολιτικές υγείας αποτελούν ήδη πρώτη προτεραιότητα. Επιπλέον, ο ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός, η κυκλική οικονομία, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, οι πράσινες επενδύσεις, η εκπαίδευση και η κοινωνική προστασία, αλλά και η καινοτομία και οι σύγχρονες δεξιότητες αποτελούν τους βασικούς στόχους Πολιτικής για την Περιφέρεια Αττικής..

Ρωτήσαμε επίσης τον κ. Πατούλη για τη νέα Προγραμματική Περίοδο, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την πράσινη ανάπτυξη. Όπως σημειώνει στο επίκεντρο είναι η ενίσχυση των βιώσιμων μεταφορών, η μετάβαση σε μετακινήσεις χαμηλών ρύπων, η ενίσχυση της προσβασιμότητας και της καινοτομίας, αλλά και η διαχείριση και επεξεργασία αποβλήτων, η ενεργειακή αναβάθμιση και η κυκλική οικονομία. Προσθέτει ότι για την Περιφέρεια προτεραιότητα αποτελούν επίσης η εκμετάλλευση των οφελών της ψηφιοποίησης, η ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της έξυπνης εξειδίκευσης, η ανάπτυξη υποδομών που παρέχουν υπηρεσίες σε ΜΜΕ σε τομείς έρευνας και καινοτομίας, η χρήση ΤΠΕ στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση αλλά και την Ιατρική.

Σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής Περιφερειών, η Αττική και ιδιαίτερα η ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή του λεκανοπεδίου ανήκει στις περιοχές που έχουν δοκιμαστεί περισσότερο από την πανδημία, αλλά παράλληλα συγκεντρώνουν τα ποιοτικά εκείνα χαρακτηριστικά που θα της επιτρέψουν ταχύτερη ανάκαμψη από άλλες περιοχές. Η ανάκαμψη αυτή όμως απαιτεί εκμετάλλευση όλων των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Περιφέρειας, της κοινωνικής δυναμικής και του οικοσυστήματος της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.

Μιλώντας με αριθμούς σημειώνει ότι το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο της Περιφέρειας Αττικής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την πανδημία, είναι το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική» 2014- 2020. Προσθέτει συγκεκριμένα: «Αξιοποιώντας πόρους που λίμναζαν κατά τα προηγούμενα έτη, έχουμε προβεί σε δράσεις όπως ενδεικτικά η ενίσχυση με 100 εκατ. ευρώ του συστήματος Υγείας για την πρόσληψη εξειδικευμένου επικουρικού προσωπικού γιατρών και νοσηλευτών, η ενίσχυση με 250 εκατ. ευρώ μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων της Αττικής οι οποίες επλήγησαν από την πανδημία (παροχή κεφαλαίου κίνησης από 5.000 έως 50.000 ευρώ ανά επιχείρηση), η χρηματοδότηση του ΕΟΔΥ με 10 εκατ. ευρώ για την προμήθεια Βιοϊατρικού και λοιπού εξοπλισμού για την αναβάθμιση των μονάδων εργαστηρίων ΚΕΔΥ κ.ά.».

Η διαχείριση των κινδύνων

Βάζοντας στη συζήτηση μελλοντικούς κινδύνους, πέρα από τον υγειονομικό, όπως η κλιματική αλλαγή, ο κ. Πατούλης ξεκαθαρίζει ότι η έμφαση που δίνει η Περιφέρεια στην αντιμετώπιση της πανδημίας δεν αποπροσανατολίζει από τη συνολική στρατηγική η οποία περιλαμβάνει την αναπτυξιακή επανεκκίνηση, την προστασία του πολίτη και την κοινωνική συνοχή. «Άλλωστε τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής και ο τομέας της πρόληψης στην υγεία είχαν ιδιαίτερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του στρατηγικού σχεδιασμού μας» τονίζει για να προσθέσει σχετικά, «Αναφορικά με την κλιματική αλλαγή, έχουμε επιταχύνει και επισπεύσει την υλοποίηση δράσεων που συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη θωράκιση των πολιτών και των περιουσιών τους, με επίκεντρο τις ζώνες υψηλού κινδύνου πλημμύρας όπως αυτές έχουν προσδιοριστεί στο σχετικό σχέδιο διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας. Παράλληλα σε συνεργασία με ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουμε δρομολογήσει τη λειτουργία Παρατηρητηρίου Κλιματικής Αλλαγής μέσα από το οποίο θα μπορούμε και να προβλέψουμε και να διαχειριστούμε, στο βαθμό που μας αναλογεί, έκτακτες καταστάσεις οφειλόμενες στην κλιματική αλλαγή».

Ν. Φαρμάκης: Βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς

Στην ανθεκτικότητα αναφέρεται και ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, που μας μεταφέρει ότι το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021-2027» και συνολικά η στρατηγική της Περιφέρειας για τη νέα περίοδο, λαμβάνει αμιγώς ανθρωποκεντρική προσέγγιση και εξυπηρετεί την χωρίς αποκλεισμούς βιώσιμη ανάπτυξη. Μεταξύ άλλων ο κ. Φαρμάκης αναφέρεται στο νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα που προωθείται, που είναι από τα εργαλεία με έντονα αναπτυξιακό χαρακτήρα τα οποία θα βοηθήσουν στην επίλυση πολλών ζητημάτων, την ταχύτητα διεκπεραίωσης, την εξοικονόμηση πόρων, τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης κινδύνων και κυρίως τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο πολίτες και επιχειρήσεις συναλλάσσονται καθημερινά με το δημόσιο.

Με βάση τα οικονομικά στοιχεία, μέχρι σήμερα η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (Π.Δ.Ε), έχει διασφαλίσει 120 εκατ. ευρώ τα οποία προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από ίδιους πόρους της και αξιοποιούνται για τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας. «Από την αρχή της πανδημίας, η Περιφέρεια αφουγκράζεται συνεχώς τις ανάγκες και αναλαμβάνει δράσεις για την ενίσχυση της ανταπόκρισης του Συστήματος Υγείας, την αξιολόγηση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, την πρόληψη και περιστολή, το συντονισμό των φορέων, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αποφυγή διάδοσης του κορωνοϊού» προσθέτει ο κ. Φαρμάκης αναφερόμενος ενδεικτικά στην ενίσχυση των ΜΕΘ στα νοσοκομεία της Δυτικής Ελλάδας με 554.000 ευρώ, στη διάθεση 21.743.000 ευρώ για προσλήψεις επικουρικού προσωπικού, μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα», στην 4μηνη πρόσληψη 32 επαγγελματιών υγείας (ιατροί, νοσηλευτές κ.λπ.), την προμήθεια όλων των απαραίτητων μέσων ατομικής προστασίας για κάλυψη αναγκών και των τριών Περιφερειακών Ενοτήτων, στην ανάπτυξη της διαδικτυακής πλατφόρμας menumedytikiellada.gr για την ενημέρωση και στήριξη των πολιτών της Περιφέρειας, εν μέσω καραντίνας κ.ά. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, εκπονήθηκε ένα ολιστικό, στρατηγικό Σχέδιο Στήριξης με προϋπολογισμό 65,2 εκατ. ευρώ για την άμεση εφαρμογή μίας συστημικής προσέγγισης που θα καλύψει σχεδόν το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας της περιοχής.

Ειδικότερα για τον τομέα της εστίασης και τον κλάδο της φιλοξενίας, πέρα από δράσεις για την ενημέρωση και εκπαίδευση του προσωπικού σε συνεργασία με τα Επιμελητήρια της Περιφέρειας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, έχει δεσμευθεί προϋπολογισμός ύψους 30 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων αυτών των κλάδων, με τους δικαιούχους να έχουν δυνατότητα άντλησης κεφαλαίου κίνησης 5.000 – 50.000 ευρώ, ανάλογα με τις οικονομικές επιδόσεις σε επίπεδο τζίρου της περασμένης χρονιάς, ενώ ακολουθεί και νέο πρόγραμμα στήριξης των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Μάλιστα όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο κλάδος του τουρισμού και της εστίασης στο πρώτο πρόγραμμα ενίσχυσης είχε χωριστό προϋπολογισμό.

Της Σοφίας Εμμανουήλ