“COP25”: Τέλος χρόνου – Απαιτούνται γενναίες αποφάσεις για το Κλίμα

Σε σενάρια ταινιών θρίλερ παραπέμπουν ορισμένα από τα όσα συζητούνται αυτές τις ημέρες στη Μαδρίτη στο πλαίσιο της 25ης Διεθνούς Διάσκεψης για την Κλιματική Αλλαγή, με βασικό ζητούμενο την εξειδίκευση των δεσμεύσεων της συμφωνίας του Παρισιού του 2015.

Tης Σοφίας Εμμανουήλ (semmanouil@gmail.com)

Στις διαβουλεύσεις του CO25, που άρχισαν στις 2 Δεκεμβρίου και θα διαρκέσουν έως τις 13 του μήνα, συμμετέχουν σχεδόν 25.000 αντιπρόσωποι από 200 χώρες και στόχος είναι μια συμφωνία σε ένα πλαίσιο εφαρμογής της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα που προβλέπει μεταξύ άλλων περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας μέχρι το 2100 κατά 2 βαθμούς Κελσίου και ιδανικά κατά 1,5 βαθμό.

Αν και οι επιστήμονες έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου και τα φαινόμενα ακραίων καιρικών φαινομένων πλήττουν καθημερινά με οδυνηρές συνέπειες κάθε γωνιά του πλανήτη, θεωρείται αμφίβολο αν στη Μαδρίτη θα επιτευχθεί συμφωνία με φιλόδοξους στόχους.

Την ίδια στιγμή τα σενάρια που διατυπώνονται είναι τρομακτικά στις συζητήσεις που γίνονται στην ισπανική πρωτεύουσα, όπου ας σημειωθεί συμμετέχει και ελληνική αντιπροσωπεία, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να παραθέτει ομιλία προ ημερών.

Τα σενάρια

Ενδεικτικά σημειώνουμε στοιχεία της Greenpeace αναφορικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε Ευρώπη και Ελλάδα, που αναφέρουν ότι αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου σημαίνει αύξηση δασικών πυρκαγιών κατά 41%, αύξηση ακραίων καυσώνων κατά 143% και αύξηση ραγδαίων βροχοπτώσεων κατά 10%. Μια αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς συνεπάγεται αντίστοιχες αυξήσεις στις τρεις αυτές κατηγορίες κατά 62%, 478% και 21% ενώ για αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς εκτιμάται ότι θα φέρει μαζική ερημοποίηση και εκτοπίσεις πληθυσμών ως κυρίαρχο φαινόμενο με το εκτιμώμενο κόστος για την Ελλάδα να ξεπερνά τα 700 δις. ευρώ.

Καθώς ο πλανήτης γίνεται ολοένα πιο ευάλωτος στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής η ανάγκη πρόληψης και ανάληψης δράσης από τις κυβερνήσεις είναι άμεση. Πρόσφατα, έκθεση του ΟΟΣΑ και της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη Δημοσιονομική Ανθεκτικότητα στις Φυσικές Καταστροφές υπολόγιζε ότι τα συμβάντα της τελευταίας δεκαετίας στοίχισαν σε ανεπτυγμένες και αναδυόμενες οικονομίες περίπου 1,2 τρισ. δολάρια σε ζημίες, ποσό υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο της προηγούμενης δεκαετίας.

Ψήφισμα από το Ευρωκοινοβούλιο

Στην ΕΕ, την περασμένη Πέμπτη, το Κοινοβούλιο ενόψει της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα (COP25), ενέκρινε ψήφισμα, κηρύσσοντας ευρωπαϊκή και παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για το κλίμα και το περιβάλλον, ζητώντας από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι όλες οι σχετικές νομοθετικές προτάσεις και ο προϋπολογισμός είναι σε πλήρη συμφωνία με το στόχο του περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου. Οι ευρωβουλευτές κάλεσαν επίσης την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να συμπεριλάβει στόχο μείωσης κατά 55% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Το ψήφισμα σχετικά με την κλιματική και περιβαλλοντική κατάσταση έκτακτης ανάγκης εγκρίθηκε, όπως και το ψήφισμα για την COP25. Επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει το στόχο μηδενικών εκπομπών μέχρι το 2050 αλλά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν τον έχει ακόμη εγκρίνει, καθώς η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία αντιτίθενται.

Η Ελλάδα και το παράδειγμα της Μυκόνου

H χώρα μας εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό πλαίσιο ενώ συζητήσεις γίνονται για εξειδικευμένες πρωτοβουλίες. Εξάλλου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι διαφορετικές για τις τοπικές οικονομίες.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της Μυκόνου, που αναφέρεται σε μελέτη της διαΝΕΟσις για τις επιτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ανάπτυξη (2017). Ειδικότερα, η Μύκονος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής με πολύ μεγάλη ανάπτυξη μαζικού τουρισμού. Και ο τουρισμός αυτού του τύπου εξαρτάται καθοριστικά από την ύπαρξη παραλιών με μεγάλη αμμουδιά (σε μήκος και πλάτος), ενώ παράλληλα, ως νησί η Μύκονος διαθέτει λιμενικές υποδομές που εξυπηρετούν τόσο τις κανονικές τουριστικές ροές όσο και τον τουρισμό κρουαζιέρας που είναι επίσης ιδιαίτερα αναπτυγμένος στο νησί. Η διερεύνηση πιθανών επιπτώσεων από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τόσο ως προς τις παραλίες όσο και ως προς τα λιμάνια, οδήγησε σε χαρτογράφηση εντάσεων που ενδέχεται να κατακλυστούν από τη θάλασσα σε τρεις παραθαλάσσιες περιοχές (Πλατύς Γιαλός, Ορνός, Χώρα Μυκόνου).

Υπάρχουν διάφορες εκτιμήσεις για το φαινόμενο της ανόδου της στάθμης της θάλασσας λόγω της Κλιματικής Αλλαγής, που κυμαίνονται μεταξύ 0,2 μ. και 2 μ. σε ορίζοντα 100ετίας.

Στο σενάριο ανόδου κατά 0,5 μ., στο βόρειο τμήμα του Ορνού, μειώνεται το πλάτος της αμμουδιάς κατά 10%-70% ανάλογα με τη θέση. Στο νότιο τμήμα η αμμουδιά σχεδόν εξαφανίζεται (καλύπτεται όλη η έκταση στην οποία σήμερα αναπτύσσονται ομπρέλες) ενώ κατακλύζεται και σημαντική έκταση, που φθάνει σε απόσταση 150 μ. από τη σημερινή ακτογραμμή και περιλαμβάνει και τμήματα δρόμων και κτίρια. Στο σενάριο ανόδου κατά 2μ., στο βόρειο τμήμα του Ορνού, η αμμουδιά εξαφανίζεται, ενώ κατακλύζονται δρόμοι, άλλες υποδομές μεταξύ των οποίων και τμήμα υπάρχοντος γηπέδου και ορισμένα κτίρια (μέγιστη απόσταση από τη σημερινή ακτογραμμή: 200 μ.).

Η πρωτοβουλία της ΕΑΕΕ

Η κλιματική αλλαγή βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης που διοργάνωσε η Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) που θέλησε να αναδείξει το θετικό ρόλο που διαδραματίζει η ασφαλιστική αγορά από τη διπλή ιδιότητά της, αφενός του μεγάλου θεσμικού επενδυτή και αφετέρου του παρόχου προστασίας σε άτομα και επιχειρήσεις.

Ο Πρόεδρος της ΕΑΕΕ, Α. Σαρρηγεωργίου ανέφερε μεταξύ άλλων: «Ως αγορά έχουμε προτάσεις που αφορούν τη συνεργασία με την Πολιτεία για την κάλυψη των κατοικιών από φυσικές καταστροφές» και κάλεσε την κυβέρνηση σε συνεργασία με την εποπτική αρχή της αγοράς, την Τράπεζα της Ελλάδος να εξετάσουν τη θέσπιση κινήτρων για να βοηθήσουν τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις να στρέψουν τις επενδύσεις τους σε «πράσινες», περιβαλλοντικά ευαίσθητες κατευθύνσεις.

Βασικό συμπέρασμα της εκδήλωσης ήταν ότι η μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή είναι μία μάχη ενάντια στο χρόνο και η αξία της ενημέρωσης των πολιτών για την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές είναι εξαιρετικά σημαντική.

Προς αυτήν την κατεύθυνση είναι και η στρατηγική τοποθέτηση και η σχετική μελέτη που έχει εκπονήσει η ΕΑΕΕ για ένα «Σύστημα Ασφάλισης των Κατοικιών έναντι Φυσικών Καταστροφών», τα βασικά σημεία του οποίου παρουσιάστηκαν από τους κ.κ. Ερρίκο Μοάτσο, Μέλος Δ.Σ. & Πρόεδρος Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών & Σκαφών, ΕΑΕΕ, Γιάννη Μελακοπίδη, Treaty Senior Broker, Matrix Insurance & Reinsurance Brokers S.A., Μανώλη Σιατούνη, General Manager, Aon Greece S.A. και Αλέξανδρο Turner, Διευθύνων Σύμβουλος, Carpenter Turner S.A..