Aναγεννητικές πρακτικές εδάφους μέσω της αγροτικής καινοτομίας

Το έργο GOV4ALL ξεκίνησε επίσημα την Τετάρτη, 5 Ιουνίου 2024, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα προς τη βελτίωση της υγείας του εδάφους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έργο διάρκειας τεσσεράμισι ετών, το οποίο χρηματοδοτείται από την ΕΕ στο πλαίσιο της Αποστολής για το Έδαφος, θα επικεντρωθεί στην έμπνευση των αγροτικών κοινοτήτων να συμμετάσχουν στον εντοπισμό, τη δοκιμή και τη διάδοση αναγεννητικών πρακτικών διαχείρισης του εδάφους και στη δημιουργία μακροχρόνιων βιώσιμων κέντρων καινοτομίας. Θα λειτουργήσει υπό τον επίσημο τίτλο “Governance and business models for living labs: Κέντρα αγροτικής αναγέννησης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων για την υγεία του εδάφους στην περιοχή της Μεσογείου”.

Το GOV4ALL έχει δημιουργήσει πέντε κόμβους αγροτικής καινοτομίας – δύο στην Ελλάδα, δύο στην Ισπανία και έναν στη Γαλλία. Αυτά τα ζωντανά εργαστήρια θα αποδείξουν ότι είναι δυνατές οι συνδημιουργημένες συστημικές αλλαγές στη διαχείριση του εδάφους σε περιφερειακό επίπεδο. Θα χρησιμεύσουν ως νευραλγικά κέντρα για την εκ των κάτω προς τα πάνω, συμμετοχική προσέγγιση του έργου που τοποθετεί τους αγρότες και τις αγροτικές κοινότητες στο επίκεντρο των προσπαθειών για την προστασία και την αποκατάσταση των εδαφών της Ευρώπης. Tο έργο θα συνδέσει αγρότες, επιστήμονες, ΜΚΟ, φορείς χάραξης πολιτικής και το κοινό προς ένα όραμα για ένα γεωργικό σύστημα που μπορεί να παράγει εισόδημα για τις αγροτικές κοινότητες, προστατεύοντας παράλληλα τους φυσικούς πόρους, με έμφαση στην αναγέννηση του εδάφους.

“Φιλοδοξία μας είναι να θέσουμε τους αγρότες στο επίκεντρο της διαδικασίας καινοτομίας, αξιοποιώντας τις τεράστιες γνώσεις τους για τη δημιουργία βιώσιμων λύσεων που είναι επωφελείς για τους ανθρώπους και τον πλανήτη” – Tristano Bacchetti De Gregoris, συντονιστής του GOV4ALL.

Κεντρική αποστολή του GOV4ALL είναι να προωθήσει την αλλαγή με την προώθηση των συνδέσεων μεταξύ των αγροτικών κοινοτήτων και των τοπικών, εθνικών και διεθνών οικοσυστημάτων καινοτομίας, την καλλιέργεια της ηγεσίας και της επιχειρηματικότητας με βιώσιμα και  μακροχρόνια επιχειρηματικά μοντέλα. Το έργο, το οποίο συντονίζεται από την ισπανική εταιρεία SAE Innova (www.sae- innova.com), θα καταδείξει πώς η αγροτική ανάπτυξη και η αναγεννητική διαχείριση του εδάφους μπορούν να συμβαδίσουν.

Ο Tristano Bacchetti De Gregoris, συντονιστής του έργου GOV4ALL και ιδρυτής της SAE Innova, δήλωσε: “Φιλοδοξία μας είναι να θέσουμε τους αγρότες στο επίκεντρο της διαδικασίας καινοτομίας, αξιοποιώντας τις τεράστιες γνώσεις τους για τη δημιουργία βιώσιμων λύσεων που είναι επωφελείς για τους ανθρώπους και τον πλανήτη.

“Πρέπει όχι μόνο να κατανοήσουμε καλύτερα το έδαφός μας, προκειμένου να επιτύχουμε τους φιλόδοξους στόχους που έχει θέσει η αποστολή της ΕΕ για το έδαφος, αλλά και να διασφαλίσουμε ότι οι επικυρωμένες πρακτικές διαχείρισης θα διαμοιράζονται μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων. Το έργο αφορά επίσης την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αγροτικών κοινοτήτων και των φορέων λήψης αποφάσεων σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Το GOV4ALL θα επικυρώσει πρακτικές διαχείρισης του εδάφους και επιχειρηματικά μοντέλα, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι αγροτικές κοινότητες θα έχουν τη δυνατότητα να προωθήσουν τη δική τους ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ηγηθούν της προστασίας και της αναγέννησης των εδαφών μας.”

Η κοινοπραξία GOV4ALL αποτελείται από 35 εταίρους από την Αυστρία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ισπανία και τις Κάτω Χώρες και έναν συνεργαζόμενο εταίρο από την Ελβετία. Το έργο χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της αποστολής της ΕΕ “A Soil Deal for Europe” (Αποστολή “Soil”) του προγράμματος Horizon Europe. Η Αποστολή “Soil” επικεντρώνεται στην προστασία και αποκατάσταση του εδάφους και στην προώθηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης σε αστικές και αγροτικές περιοχές και στην καθοδήγηση της μετάβασης προς υγιή εδάφη έως το 2030.

Εκτιμάται ότι το 60-70% των εδαφικών συστημάτων στην ΕΕ είναι υποβαθμισμένα λόγω μη βιώσιμης διαχείρισης και μία από τις κύριες προκλήσεις είναι να προσδιοριστούν πρακτικές για την αναγέννηση του εδάφους που είναι αποτελεσματικές, οικονομικά βιώσιμες, επιδεικνύουν οφέλη για τις αποδόσεις και, πάνω απ’ όλα, είναι απλές στην εφαρμογή. Η περιοχή της Μεσογείου είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η περιοχή θερμαίνεται 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο και η αύξηση του πληθυσμού αναμένεται να προσθέσει περαιτέρω πίεση στον εφοδιασμό σε νερό και τρόφιμα.